Ouderenzorg omarmt technologie voorzichtig

Vernieuwing en verandering kan soms best een beetje spannend zijn, maar het kan ook heel veel opleveren. Dat zien we vandaag de dag in de zorg, waar we steeds vaker te maken krijgen met innovatie en technologie. Er zijn meer en meer voorbeelden van technologieën die een belangrijke rol spelen in het welzijn van bewoners en dus kunnen deze helpen bij het voldoen aan de eisen die gesteld worden in het Kwaliteitskader.

Tijdens de themabijeenkomst Zorgtechnologie en eHealth, georganiseerd door Waardigheid en trots op locatie in Utrecht, werden kwaliteit- en stafmedewerkers, afdelingshoofden en innovatie- en locatiemanagers door deskundigen bijgepraat over de rol die technologie, robots, domotica (huisautomatisering), kunstmatige intelligentie (AI) en big data al spelen en gaan spelen in de zorg.

Sociale robot Tessa – Zij helpt bewoners op gezette tijden te herinneren medicijnen in te nemen of een broodje te eten. Toekomst: Tessa leest geplaatste sensoren uit en herinnert alleen nog als het medicijndoosje of de koelkast nog niet zijn open geweest. 

Technologie voor je laten werken

Johan Vesseur, implementatiecoach technologie bij Waardigheid en trots op locatie, trapt af. ‘Het is inmiddels wel duidelijk dat technologie een zeer grote rol gaat spelen in de zorg. De voordelen hiervan worden steeds beter zichtbaar’, zo begint hij zijn verhaal. ‘Organisaties zijn zich er echter nog niet altijd van bewust dat technologie hen kan helpen te voldoen aan de eisen die worden gesteld in het kwaliteitskader. Als na deelname aan de scan inzichtelijk wordt op welke kwaliteitsaspecten een organisatie een slag kan maken, kan de inzet van zorgtechnologie de interventie zijn om deze verbetering te realiseren. Samen bekijken we hoe technologie kan bijdragen aan het verbeteren van de kwaliteit en hoe we dit het beste kunnen gaan doen’, aldus Johan.

Johan Vesseur themabijeenkomst technologie

Innovatie, wat is dat eigenlijk?

Dan neemt Marit Baaij het woord. Zij is innovatieadviseur WLZ bij Lelie zorggroep, waarmee zij tevens een onderdeel is van het Conforte Innovatielab. Dit is een initiatief van tien zorgorganisaties in Rotterdam die in deze samenwerking opgedane kennis en ervaringen op het gebied van innovatie delen. ‘Zo innoveer je samen en hoeft niet elke zorgorganisatie het wiel opnieuw uit te vinden’, licht zij toe.

Maar wat is innoveren nu eigenlijk precies? Marit vraagt het de aanwezigen. Via een interactieve app via ieders mobiel, kunnen de deelnemers hun antwoorden insturen. Als snel blijkt dat het woord innovatie vele verschillende betekenissen en associaties oproept; vernieuwing, verbetering, verandering, slimmer werken.

Lea – slimme rollator. Wordt nu vooral ingezet voor mensen met Parkinson, maar zou in de toekomst een rol kunnen gaan spelen voor mensen met dementie, omdat er routes in voorgeprogrammeerd kunnen worden.

Innoveren is ook ontdekken

Innoveren betekent ook ontdekken hoe de nieuwe technologie in de praktijk werkt. Vanuit de zaal komen wat voorbeelden, waaronder de introductie van de tablet waarop de bewonersdossiers bijgewerkt kunnen worden. De ene zorgprofessional merkt dat het heel erg gewaardeerd wordt, want nu zitten de medewerkers gezellig aan tafel, tussen de bewoners en niet meer onzichtbaar op kantoor achter hun computer. Maar een tegenstander zegt: ‘medewerkers zitten alleen nog maar met dat tablet voor hun neus en er is veel minder ruimte voor spontaan contact’.

Geavanceerdere sensorsystemen – Nu voornamelijk gebruikt om welzijn van een bewoner te monitoren, maar kan bijvoorbeeld ook melding geven als bewoner ineens heel vaak naar toilet gaat. Misschien verstandig te testen op blaasontsteking.

Hoe succesvol een innovatie uiteindelijk is, hangt voor een groot deel af van de introductie. Volgens Marit is het daarom aan te raden om te starten met een visie op innovatie en om innovatie een structurele plek in de organisatie te geven. ‘Wat is je doel, wat wil je bereiken en wat verwacht je van de te implementeren innovatie? Zo voorkom je dat er ondoordacht stappen worden genomen die uiteindelijk niet het gewenste resultaat opleveren’, waarschuwt zij.

‘Bovendien betekent innovatief bezig zijn niet direct dat je alle nieuwste technologieën aanschaft. Succesvol innoveren betekent vooral veel aandacht hebben voor de bewoner en zorgmedewerker. Vooropstellen wat zij nodig hebben en hun belangen voorop zetten in de processen die door de nieuwe technologie veranderen.’

Tot slot zegt Marit: ‘Innovatie is risico nemen. Je begin tenslotte met iets nieuws waarvan je de uitkomst van tevoren nog niet helemaal weet. Een zorgorganisatie moet dat risico durven nemen en tijd en geld willen investeren in innovatie.’

Domotica – Doormiddel van sensoren het licht aan laten gaan als een bewoner ’s nachts naar het toilet gaat. Zo wordt de valkans verkleind en energie bespaard.

ondersteuning zorgtechnologie

Gebruik data in je voordeel

Dirk Lukkien is lid van het team eHealth en Zorgtechnologie bij Vilans en praat de deelnemers bij over de nieuwste snufjes op het gebied van zorgtechnologie. Ook hij merkt dat er geen weg terug is, dat men er ook steeds meer voor open staat, maar dat er ook nog een vorm van argwaan is. ‘Wat gebeurt er met al die data, waar gaat het heen?’ is de grote vraag van eenieder.

Dirk voorziet enkele grote veranderingen in de nu al gebruikte technologie. ‘Neem de digitale dagrapportages van bewonersdossiers. Door het invoeren van al die data, kunnen systemen die data gaan analyseren. Daar kan heel waardevolle informatie uit komen. Stel; je werkt met een groep bewoners die soms moeite hebben met hun gemoedstoestand te uiten. Door de dagrapportages te analyseren, kan een systeem een voorspellende rol gaan spelen en op basis van gedrag uit het verleden, toekomstig gedrag gaan voorspellen. Zo kan negatief (verdrietig, terneergeslagen, agressief) gedrag mogelijk voorkomen worden en positief gedrag gestimuleerd worden.’

AI Wond-app – Een zelflerende app, die naar mate er meer foto’s van wonden worden geupload een steeds beter behandeladvies aan de verpleegkundige kan geven.

Samen innoveren is minder eng

Dan sluit Johan Vesseur de bijeenkomst af. Hij concludeert dat technologie veel moois in petto kan hebben, maar dat het ook voor veel organisaties nog best spannend is. Hij benadrukt nogmaals dat technologie veel zorginstellingen kan helpen om aan de eisen van het kwaliteitskader te voldoen. Met ervaring die bij Waardigheid en trots op locatie wordt opgedaan, kan per zorglocatie passende ondersteuning geboden worden. Hierdoor staat geen enkele organisatie er alleen voor en hoeft niet telkens hetzelfde wiel uitgevonden te worden…

Verslag door: Nienke Oort

Meer weten


Geplaatst op: 22 november 2019
Laatst gewijzigd op: 27 november 2019