Omring ziet het gesprek over de verbeterplannen met het zorgkantoor graag tegemoet

Omring ging bij het schrijven van het kwaliteitsplan niet over één nacht ijs. De organisatie schreef eerst een kwaliteitsplan voor de hele organisatie, vertaalde dit in een implementatieplan en kwam als derde stap tot jaarplannen voor de verschillende locaties. Die jaarplannen vormen de concrete verbeterplannen voor het inkoopgesprek met het zorgkantoor. ‘De top drie in verbeterplannen wordt bepaald door methodisch werken, medicatieveiligheid en hygiëne en infectiepreventie.’

‘Kwaliteit van leven’, zegt directeur wonen met zorg Fred Ter Meer, ‘zit voor verpleeghuisbewoners in gezelschap. Die boodschap vind je ook terug in het Kwaliteitskader verpleeghuiszorg. Nu is dat natuurlijk een beleidsdocument met acht thema’s waarop je aan bepaalde eisen moet voldoen, zoals persoonsgerichte aandacht en ondersteuning, veiligheid en wonen en welzijn. Wij hebben erop ingezet die te vertalen naar daadwerkelijk effect op de werkvloer. De verbeteringen binnen die acht thema’s moeten immers ontstaan in de kwaliteit van de relatie tussen de cliënt en de medewerker.

We realiseerden ons dat het niet eenvoudig is die vertaalslag te maken van papier naar praktijk, dus hebben we ervoor gekozen om in eerste instantie samen met de medewerkers van de locaties een kwaliteitsplan te ontwikkelen met de acht thema’s uit het kwaliteitskader als leidraad. De cliëntenraden waren bij deze gesprekken betrokken. Wat ons heel erg hielp, was dat we al voor de komst van het kwaliteitskader de beslissing hadden genomen om op iedere locatie een hbo-verpleegkundige aan te stellen die zich vanuit een onafhankelijke positie – naast de manager en dus onder de verantwoordelijkheid van het bestuur – richt op het onderwerp kwaliteit voor onze cliënten.’

Kwaliteitsverpleegkundige: oren en ogen van de locatie

Een van die kwaliteitsverpleegkundigen is Marleen Tijm. ‘Onze positie houdt in dat we voor de teams de oren en ogen zijn op het gebied van kwaliteit’, vertelt ze. ‘Daarvoor kun je wel centraal beleid ontwikkelen, maar je moet dat aanpassen aan wat er speelt op de individuele locaties. De uitdaging waarmee wij nu als kwaliteitsverpleegkundigen bezig zijn, is al die kwaliteitsaspecten van de diverse locaties toch zoveel mogelijk te verbinden met elkaar om er als organisatie optimaal van te kunnen leren.’

Niet meteen in oplossingen schieten

Ter Meer vult aan: ‘De kwaliteitsverpleegkundigen zoals Marleen geven ons ook gevraagd en ongevraagd feedback wat helpt bij de implementatie van ons kwaliteitsplan. Deze kwaliteitsanalyse moet immers zo laag mogelijk in de organisatie geschieden. Als instrument om dit inzichtelijk te maken hebben we met de kwaliteitsverpleegkundigen de kwaliteitsscan en teamevaluatie ontwikkeld. We hebben hierbij vastgesteld dat methodisch werken een belangrijk aspect van kwaliteit is en dat hierin in de teams nogal verschillen zitten in niveau en werkwijze.’ Terwijl gerichte aandacht hiervoor nu juist zo essentieel is omdat in methodisch werken ontzettend veel samenkomt, vult Tijm aan. ‘Alle aspecten waarop ik medewerkers begeleid – zoals medicatieveiligheid, gemotiveerd gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen of hygiëne en infectiepreventie – vragen om leren en verbeteren’, zegt ze. ‘Het is duidelijk dat wij hier als kwaliteitsverpleegkundigen extra aandacht aan moeten besteden. En dan niet door meteen in oplossingen te schieten, maar door het zelflerend vermogen in de teams aan te spreken.’

‘Schiet niet meteen in oplossingen, maar spreek het zelflerend vermogen in de teams aan. ‘

Medewerkers houden het graag praktisch

De stap van kwaliteitsplan naar implementatieplan maakte duidelijk wat de inhoud moest zijn van de verbeterplannen per locatie. ‘Dit zijn dus de plannen die we voorleggen aan de zorgkantoren’, zegt Ter Meer. ‘Op basis van de acht thema’s uit het kwaliteitskader hebben we de teams de formuleringen aangereikt waarmee ze die verbeterplannen concreet kunnen beschrijven.’ Tijm: ‘Die verbeterplannen op papier zetten, en dan ook nog gelinkt aan het kwaliteitskader, vinden de teams moeilijk. Maar ze vinden het tegelijkertijd ook leuk, zo lang ze het praktisch kunnen houden. Het is aan mij om de locatiemanager duidelijk te maken dat hier tijd en ruimte voor moet bestaan. En die tijd is toch een hinderpaal. Niet alle verbeterplannen kunnen direct worden gerealiseerd, je moet prioriteren. Gelukkig heeft het kwaliteitskader hierbij wel geholpen.’

Top 3 acties in verbeterplannen

‘De top drie in verbeterplannen wordt bepaald door methodisch werken, medicatieveiligheid en hygiëne en infectiepreventie. De basis voor die top drie is in feite de scoring die de teams zelf hebben gedaan, ze hebben zichzelf cijfers gegeven op alle facetten van kwaliteit. De ideeën om op die drie punten tot concrete kwaliteitsverbetering te komen, buitelen in de teamevaluatiegesprekken over elkaar heen. We merken dat veel enthousiasme ontstaat als je de ontwikkeling ruimte geeft.’

Client heeft vast aanspreekpunt

In het methodisch werken is om het goede beeld van de bewoner te krijgen de vraag “Wie ben ik en wat wil ik?” als startpunt genomen. ‘Daarin gaat het in de relatie tussen de professional en de bewoner’, zegt Ter Meer. ‘We hebben daarom geregeld dat de bewoner altijd een vast aanspreekpunt heeft, iemand die het verhaal van de bewoner kent en die regelmatig het gesprek voert over hoe het nu gaat. Natuurlijk moeten we de medewerkers wel scholen in hoe ze dat gesprek moeten voeren. We hebben het immers over mensen die hier al jarenlang werken en van wie we nu ineens vragen deze rol te pakken en na te denken over de vraag wat hun handelen bijdraagt voor de bewoner. Maar het is mooi om te zien wat dit losmaakt bij mensen.’

Extra geld voor 60 tot 70 extra fte’s

Is Omring hiermee op de goede weg? Dat zal in de praktijk en in het inkoopgesprek met het zorgkantoor moeten blijken, stelt Ter Meer. Maar hij voegt eraan toe: ‘Ik ben ervan overtuigd dat we op de goede weg zijn, we werken er langs alle lijnen aan meer persoonsvolgend te werken en onze kwaliteit te verbeteren. We bieden onze medewerkers ook de ruimte om kennis op te doen buiten de eigen organisatie. Hiervoor hebben we samenwerking gezocht met De Zorgcirkel en Zorgbalans. Daarnaast hebben we besloten het eerste deel van de extra middelen die beschikbaar zijn gekomen voor verpleeghuiszorg in te zetten voor extra fte’s op de teams, om te zorgen dat er meer aandacht is voor de bewoners. ’

En nu: verbeterplannen bespreken met zorgkantoor VGZ

Uit een recent bezoek van de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd blijkt dat we bij de Omring locatie Lindendael, die deelneemt aan Waardigheid en trots op bijna alle facetten waarop ze let groen scoren. ‘Toch een bevestiging dat waarmee we al anderhalf jaar bezig zijn echt zijn vruchten afwerpt’, zegt Ter Meer. ‘De verbeterplannen liggen nu bij het zorgkantoor, als basis voor het gesprek over wat belangrijk is voor cliënten en op welke punten verbetering aan de orde is. De afgelopen jaren is dit gesprek onvoldoende gevoerd. We verwachten dat dit nu wel gebeurt.’

Interview door Frank van Wijck

Meer weten


Geplaatst op: 4 april 2018
Laatst gewijzigd op: 5 april 2018