Marriëtte Keijser (Vivium Zorggroep) over Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg: ‘Maak keuzes en motiveer die’

Mooi dat het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg er is. Maar je kunt niet alles tegelijk doen. Dus ‘maak keuzes en motiveer wat je wel en niet oppakt’, aldus Mariëtte Keijser, Raad van Bestuur van Vivium Zorggroep. ‘Het moet aansluiten bij wat mogelijk is binnen je organisatie.’ Op dinsdag 4 april 2017 vond bij het Zorginstituut Nederland in Diemen de eerste van de 15 informatiebijeenkomsten over het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg plaats, Mariëtte Keijser vertelde hoe bij Vivium Zorggroep het Kwaliteitskader in de praktijk gebracht wordt.

Met twaalf locaties, waarvan het merendeel voor psychogeriatrische zorg, zeventien wijkteams en zo’n 3.000 medewerkers is Vivium Zorggroep, actief in de Gooi & Vechtstreek en Amsterdam-zuid, één van de grotere organisaties voor ouderenzorg. ‘De ontwikkelingen in de sector gaan snel’, bevestigt Mariëtte Keijser. ‘We zien de zorgvraag veranderen, we verbouwen onze huizen om ze geschikt te maken voor kleinschalig wonen in groepen en zijn overgestapt op zelfsturende teams. Allemaal om betere zorg te kunnen leveren, die aansluit op wensen en behoeften van de bewoners. Het nieuwe Kwaliteitskader is daarin een houvast. En gelukkig is niet alles wat daar in staat “nieuw”; we werken al voor een belangrijk deel conform de uitgangspunten van het kader.’

Mariëtte Keijser, Raad van Bestuur Vivium
‘Wat pakken we nu al op? En wat niet? Uiteraard met een onderbouwing waarom je daarvoor kiest. Er staan aansprekende zaken in het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg, en sommige zaken gaan we zelf versneld oppakken. Maar sommige ook nog niet.’

Keuzes maken

Samen leren is één van de pijlers onder het nieuwe kader. Als lerende organisatie zit dat al aardig in de genen van Vivium. Mariëtte Keijser: ‘We vinden het belangrijk om steeds te blijven ontwikkelen. Daarbij stellen we onze prioriteiten. Steeds is de achterliggende vraag of veranderingen iets toevoegen aan de kwaliteit van de zorg voor onze bewoners, dat is de leidraad. Daarnaast kijken we natuurlijk wat mogelijk is binnen onze organisatie. Met die bril kijken we ook naar het kader en maken we onze keuzes: Wat pakken we nu al op? En wat niet? Uiteraard met een onderbouwing waarom je daarvoor kiest. Er staan aansprekende zaken in het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg, en sommige zaken gaan we zelf versneld oppakken. Maar sommige ook nog niet.’

Wel en niet

Als voorbeeld van waar ze sneller mee aan de slag wil, noemt Keijser het Kwaliteitsjaarverslag. ‘Er is een schat aan informatie beschikbaar over hoe we presteren, van uitkomsten van interne audits tot verslagen van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Omdat we als publiek gefinancierde organisatie volledig transparant willen zijn, gaan we die gegevens bij elkaar brengen en makkelijker ontsluiten in een Kwaliteitsverslag. Aspirant-cliënten en hun naasten hebben zo meer grond om een keuze te maken voor een zorgorganisatie. Het kader stelt dat verplicht in 2018, wij willen daar nu al mee aan de slag.’

‘Maar niet alles kan tegelijk’, benadrukt ze. Zo wordt in het kwaliteitskader gesteld dat zorgorganisaties onderdeel moeten uit gaan maken van een netwerk met twee andere organisaties. Samen zouden ze werkstages moeten organiseren, waarbij medewerkers een kijkje in de keuken krijgen bij een andere organisatie. Allemaal bedoeld om van elkaar te leren. ‘Mooi bedacht’, zegt Mariëtte Keijser, ‘maar voor ons is dat voorlopig onuitvoerbaar. Met de huidige krapte op de arbeidsmarkt hebben we iedere medewerker heel hard nodig. Onze cliëntenraad gaat steigeren als medewerkers op stage gaan, daar is helemaal geen tijd voor. We hebben nu al te maken met een flink aantal openstaande vacatures. En dus kiezen we ervoor dat vooralsnog niet te doen. De zorg aan onze cliënten gaat voor.’

Het kwaliteitsbeleid van Vivium omvat:
  • Verbinden, vertrouwen en vakmanschap zijn de kernwaarden
  • Primair proces staat centraal
  • Eigenaarschap van kwaliteit ligt binnen de teams
  • Management heeft een ondersteunende, stimulerende en voorwaardenscheppende rol
  • Leefwereld van cliënt staat centraal en is daarmee uitgangspunt voor het uitwerken van de systeemaspecten

Leren

Wat het vormen van een nieuw netwerk betreft, ziet Keijser niet direct de voordelen. ‘Er zijn al zoveel netwerken waar we deel van uit maken en partners waar we mee samenwerken, ook op zorginhoudelijk vlak. We maken gebruik van elkaars documenten en methodieken. We delen kennis en ervaringen waar mogelijk, zonder enige terughoudendheid. Om elkaar te helpen en om te leren van elkaars ervaringen. Ga alsjeblieft niet steeds opnieuw het wiel uitvinden.’

De komende jaren ligt voor Vivium de prioriteit bij het versterken van het vakmanschap van de medewerkers. Dat gebeurt onder andere met behulp van E-learning, intervisie en  vakinhoudelijke coaching op de werkvloer. De zelfsturende teams binnen Vivium hebben een coach die de teams helpt zich verder te ontwikkelen. Bij de teams zijn verschillende taken belegd, van zelf roosteren tot het organiseren van de zorg. Ook kwaliteitsaspecten keren terug in de teams die dan gericht kunnen werken aan verbeteringen. Daarnaast worden medewerkers van Vivium getraind in het voeren van gesprekken met bewoners en mantelzorgers. ‘De kunst is om niet vanuit je eigen achtergrond al van alles in te vullen, maar onbevangen een gesprek aan te gaan met bewoners en naasten over wat hij of zij verlangt in deze levensfase. Rond dat onderwerp hebben we ook een ondersteuningstraject van In voor Zorg doorlopen.’

- Mariëtte Keijser - Vivium Zorggroep
click to tweet Mariëtte keijser @viviumzorggroep ‘Blijven leren, dat staat voorop, maar kies je eigen koers en tempo’ #kwaliteitskader #verpleeghuiszorg

Instroom en personeelsnorm

De krapte op de arbeidsmarkt dwingt veel organisaties tot creatieve oplossingen bij het invullen van de vacatures. De zwaardere zorgvraag waarmee PG-bewoners in een verpleeghuis terecht komen vraagt in een aantal gevallen om hoger opgeleide medewerkers. Toch heeft Mariëtte Keijser daar ook kanttekeningen bij. ‘Ik zie de vraag naar hoger opgeleid personeel om me heen en verbaas me daar tegelijk ook wel over. Uit onderzoek naar het welzijn en welbevinden onder onze bewoners blijkt steeds weer dat zij die het meeste ervaren door aandacht en warmte. Natuurlijk moet de medische zorg op orde zijn, maar presentie, aandacht en vertrouwde gezichten zijn minstens zo belangrijk.

Daarom zetten wij in op een combinatie van een verzorgende en woonondersteuner op iedere groep. Met daaromheen een laag, bestaande uit praktijkverpleegkundigen en sociaal agogen. De woonondersteuner hoeft niet altijd als zodanig opgeleid te zijn. Wij bieden hen een interne opleiding en ondersteuning daarbij. Daarvoor kun je dus ook putten uit een groep mensen die nu zonder werk is. Ze zijn vaak heel gemotiveerd en hebben een groot netwerk waaruit vaak ook weer nieuwe collega’s instromen. Een prettige woonomgeving, menselijke warmte, passende activiteiten en liefdevolle ondersteuning, daar hebben PG-bewoners behoefte aan. En daar is niet altijd een medewerker met een mbo-diploma voor nodig. Daar kunnen anderen ook heel goed voor zorgen!.’

Wees open!

Het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg is dus geen heilige graal voor Vivium, maar een richtsnoer om het eigen handelen aan te toetsen en te verbeteren. ‘Blijven leren, dat staat voorop, maar kies je eigen koers en tempo’, aldus Mariëtte Keijser. ‘Wees transparant en maak helder wat je doet. Deel met betrokken partijen wat je nu oppakt en wat je voor een later moment agendeert. Streef geen onhaalbare doelen na, maar richt je op wat er nu mogelijk is binnen je organisatie. Daar heeft uiteindelijk iedereen – de bewoners en de medewerkers – de meeste baat bij.’

Verslag door: Paul van Bodegraven

Meer weten


Geplaatst op: 1 mei 2017
Laatst gewijzigd op: 1 april 2019