Advies bij opname nieuwe bewoners in het verpleeghuis

Het is in deze tijden van corona een ingewikkeld vraagstuk: het opnemen van nieuwe bewoners in het verpleeghuis. Of dat nu vanuit thuis, een andere instelling of het ziekenhuis gebeurt: hoe voorkom je dat een nieuwe bewoner het coronavirus mee naar binnen neemt? ‘Het advies van Verenso helpt organisaties bij het opnamebeleid. Met als doel: COVID-19 buiten de deur houden’, vertelt specialist ouderengeneeskunde Jessica Edwards van Muijen.

Jessica is naast haar werk als specialist ouderengeneeskunde bij Cordaan, lid van de klankbordgroep infectieziekten van Verenso (Vereniging van Specialisten Ouderengeneeskunde). Ze was nauw betrokken bij het opstellen van het advies over medisch opnamebeleid. ‘Ik zeg nadrukkelijk advies, wij zeggen niet: zo moet je het doen. Wij kregen hier veel vragen over en willen organisaties hiermee handvatten bieden.’

Stapsgewijs opnamebeleid formuleren

Jessica Edwards van Muijen: ‘Cordaan heeft 24 verpleeghuizen (totaal 120 locaties voor V&V, VGZ, GGZ) verspreid over de stad. En ook wij hebben op meerdere plaatsen een uitbraak gehad. Medewerkers willen voorkomen dat er nu opnieuw bewoners besmet raken, of zijzelf. Dat is in de voorbije periode wel gebeurd en dat maakt hen angstig. Zij vragen zich af: wat als het virus weer binnenkomt? Dat zullen medewerkers en besturen op andere plaatsen in het land ook zo ervaren. Daarom hebben wij dit advies opgesteld. Zodat organisaties zichzelf een aantal vragen stellen en zo stapsgewijs een opnamebeleid kunnen formuleren. Het is maatwerk.’ Locaties verschillen immers van elkaar en ook de prevalentie (de mate waarin het virus voorkomt) speelt een rol.

‘Wij zijn de regels nu aan het versoepelen. Maar als het aantal besmettingen weer toeneemt, worden die weer strikter.’

14 dagen in quarantaine

Met een specialist ouderengeneeskunde in de klankbordgroep infectieziekten van Verenso, koos Cordaan al vrij vroeg voor een strikt beleid voor nieuwe opnames: nieuwe bewoners moesten in huis eerst veertien dagen in quarantaine. Zo was er voor cliënten psychogeriatie (pg) en somatiek één afdeling binnen Cordaan; voor cliënten in de geriatrische revalidatiezorg (grz) was op verschillende locaties een apart deel van de afdeling ingericht. ‘Quarantaine is een zware maatregel. Zeker voor mensen die uit het ziekenhuis kwamen en daar wel nog bezoek mochten ontvangen.’

Inmiddels heeft Cordaan de regels versoepeld: vrijwel alle nieuwe bewoners gaan niet meer in quarantaine. Zij worden direct opgenomen op de juiste kamer en op de gewenste locatie. Daar zijn geen restricties aan verbonden.

‘Want na uitvraag blijkt meestal dat sprake is van een laag risicoprofiel’, vertelt Jessica Edwards van Muijen. ‘Voor cliënten pg met een hoog risicoprofiel geldt dat zij wel eerst worden opgenomen op één afdeling binnen Cordaan en daarna overgeplaatst worden naar de juiste afdeling. En cliënten somatiek en grz gaan bij een hoog risicoprofiel in quarantaine op de eigen kamer op de gewenste locatie.’

Meer nieuwe bewoners welkom geheten

Ook in een bericht van ActiZ van 10 juli 2020 met de kop ‘Leegstand verpleeghuizen neemt af’ staat dat weer meer mensen met een indicatie voor langdurige zorg in een verpleeghuis gaan wonen. Conny Helder, bestuurslid van ActiZ: ‘We zien dat na de coronaperiode waarin sommige verpleeghuizen te maken kregen met meer leegstand, mensen inmiddels weer kiezen voor goede zorg in een meer beschermde omgeving.’ Verpleeghuizen benaderen actief mensen die op wachtlijsten staan als er ruimte is en informeren zorgverleners in de wijk en huisartsen over mogelijkheden voor plaatsing.

3 Risicoprofielen

Het tussentijds aangepaste advies van Verenso gaat ook uit van meerdere mogelijkheden bij een opname in het verpleeghuis. Voor mensen zonder (klachten van/verdenking op) COVID-19 zijn drie risicoprofielen opgesteld (zie ook het advies): laag, middel en hoog. Afhankelijk van dat profiel, kan besloten worden iemand op te nemen:

  • Op een afdeling schoon van corona: de definitieve woonplek.
  • Op een speciaal ingerichte afdeling voor bewoners die in quarantaine moeten.
  • Op een afdeling waar quarantaine op de eigen kamer mogelijk is (met sanitair)

Is sprake van iemand met (verdenking op) COVID-19, dan variëren de adviezen van het uitstellen van opname tot het isoleren van de bewoner op de eigen kamer met sanitair.

Isolatie

Isolatie is nog strikter dan quarantaine, legt Jessica Edwards van Muijen uit. ‘Bij isolatie draagt personeel volledige beschermende kleding. Bovendien is er maar een beperkt aantal medewerkers dat in de kamer mag komen. Ligt iemand in quarantaine, dan gelden maatregelen zoals de anderhalve meter afstand en draagt het personeel mondkapjes en handschoenen. Dat is dus net wat minder streng allemaal. Overigens vind ik eigen sanitair zelf een voorwaarde voor quarantaine op de kamer. Je kunt iemand niet dagen achter elkaar op een postoel zetten.’

Thuisquarantaine volgens regels RIVM

In de eerste versie van het advies werd thuisquarantaine nadrukkelijk genoemd als mogelijkheid voorafgaand aan de verhuizing naar het verpleeghuis. In de praktijk leidde dit advies tot vragen, vooral over de mogelijkheid dat iemand vlak voor de verhuizing toch besmet raakt. Bij deze toekomstige verpleeghuisbewoners komen immers meerdere mensen over de vloer, zoals medewerkers van de thuiszorg. En dus blijft het risico op besmetting in thuisquarantaine bestaan. ‘Dat klopt. Thuisquarantaine biedt alleen zekerheid als bijvoorbeeld een dochter of zoon zegt: ik sluit mij twee weken met mijn ouders op, ik neem de zorg volledig op me en bestel de boodschappen. Maar dat komt niet zo vaak voor in de zorg voor ouderen.’

In het advies van Verenso staat nu dan ook: inventariseer of thuisquarantaine mogelijk is volgens de regels van het RIVM. ‘Maar nogmaals, het zullen uitzonderingssituaties zijn. Thuisquarantaine zal niet vaak voorkomen.’ De vraag van veel organisaties of zij tijdens een thuisquarantaine een kamer beschikbaar (en dus leeg) moeten houden voor de nieuwe bewoner, zal zich in werkelijkheid dus niet vaak aandienen, besluit Jessica Edwards van Muijen.

Door Karin Burhenne 

Meer weten

  • Bekijk alle informatie over corona voor verpleeghuizen in de CoronaWegwijzer.

Geplaatst op: 14 juli 2020
Laatst gewijzigd op: 4 september 2020