Informatiebeveiliging betekent het beschermen van gevoelige gegevens tegen ongeautoriseerde toegang, misbruik of vernietiging. Als je domotica inzet, werk je met gebruikers. Daarom is gegevensbeveiliging vereist. Gebruik hiervoor NEN7510 - 7512 (Nederlandse norm).
Wet- en regelgeving
Laatst bijgewerkt op: 02-01-2026
Je wilt domotica toepassen in een intramurale setting. Je krijgt dan te maken met verschillende wet- en regelgeving. Op deze pagina lees je welke wetten en regels gelden. En hoe je er als zorgorganisatie rekening mee houdt.
Als je domotica in een intramurale setting wilt inzetten, krijg je te maken met de Wet zorg en dwang (Wzd), de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en andere wet- en regelgeving. De domotica in deze wegwijzer (behalve het verpleegoproepsysteem (VOS)) vallen onder toezicht op afstand en vallen daarom onder de Wzd.
De Wzd en domotica
Als een cliënt met toezicht op afstand in de gaten wordt gehouden, valt dit onder de Wzd. Deze wet regelt de inzet van onvrijwillige zorg bij cliënten. Hierin staat dat domotica alleen toegepast mag worden met toestemming van de cliënt of de vertegenwoordiger van de cliënt. Dit moet vastgelegd worden in het Elektronische Cliëntendossier (ECD). Met deze toestemming valt het onder vrijwillige zorg en hoeft er geen stappenplan Wzd ingevuld te worden, tenzij er sprake is van verzet. Waarom je voor bepaalde domotica wel of niet een Wzd-stappenplan moet volgen:
- Probeert een cliënt een tracker af te doen, dan moet er wel een stappenplan Wzd ingevuld worden. Er is dan sprake van verzet, het is niet meer vrijwillig.
- Bij een intern leefcirkelsysteem met actieve deursluiting is het invullen van een stappenplan Wzd altijd verplicht, omdat er sprake is van beperking van de bewegingsvrijheid. De cliënt kan namelijk ergens in het gebouw of bij de uitgang van het gebouw worden tegengehouden. Hierdoor valt deze technologie onder artikel 2.2 Wzd.
- Bij het VOS wordt de melding door de cliënt zelf gedaan door te drukken op een knop. Daarom valt een VOS niet onder de Wzd.
Wil je meer lezen over Wzd? Bekijk dan dewebsite van VWS: Wet zorg en dwang. Of ga aan de slag met het Stappenplan Wet zorg en dwang van Vilans.
Wanneer is toezicht op afstand vereist?
Als iemand zorg krijgt vanuit de Wlz, dan is toezicht op afstand verplicht. In de regels van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) staat dat dit toezicht onderdeel is van het zorgarrangement. Een andere benaming voor toezicht op afstand is 'hulpmiddelen die toezicht vervangen'. Domotica valt hieronder.
Meer dan dit toezicht op afstand is niet verplicht. Alleen een bedsensor kan genoeg zijn, waardoor een VOS in een verpleeghuis voor alleen dementiezorg niet nodig is.
Omdat toezicht op afstand bij de Wlz hoort, is de zorgorganisatie verantwoordelijk voor het gebruik van domotica bij bewoners. De zorgorganisatie mag naasten niet vragen om deze domotica te betalen. Ook alles rondom het gebruik van de domotica is de verantwoordelijkheid van de zorgorganisatie. Zoals: wie krijgt de meldingen. En wie reageert daarop? Naasten mogen uiteraard hier wel bij betrokken worden.
De term 'toezicht op afstand' wordt alleen gebruikt in de Wlz en niet in de Zorgverzekeringswet (Zvw). Als een cliënt geen toezicht nodig heeft, krijgt hij of zij ook geen Wlz-indicatie. In de Zvw bestaat wel zorg op afstand. Hieronder vallen bijvoorbeeld beeldzorg en slimme medicijndispensers.
De AVG en domotica
Als je camera's inzet als domotica, geldt er extra privacyregelgeving vanuit de AVG. Hieronder vind je een beknopt overzicht waar je rekening mee moet houden:
- Voor cameratoezicht is een reden noodzakelijk. Bijvoorbeeld dat de beelden worden gebruikt om cliënten te beschermen.
- Het cameratoezicht moet de enige optie zijn. Stel dat er een minder ingrijpende manier is (met meer behoud van privacy), dan moet die eerst onderzocht worden.
- Het cameratoezicht mag niet op zichzelf staan. Het moet altijd in combinatie met andere systemen, zoals valdetectie, worden gebruikt.
- Wordt cameratoezicht grootschalig of systematisch ingezet? Of allebei? Dan moet er een Data Protection Impact Assessment (DPIA) uitgevoerd worden om cliënten te beschermen. Denk bijvoorbeeld aan de ouderenzorg, waar medewerkers na een melding camerabeelden bekijken.
- De zorgorganisatie is er verantwoordelijkheid voor dat mensen weten dat er een camera hangt en voor welk doel deze wordt gebruikt.
- De AVG geeft mensen die gefilmd worden een aantal rechten op het gebied van privacy. Zoals het recht om camerabeelden te zien.
- De inbreuk op de privacy moet zo klein mogelijk zijn. Een camera in een toilet mag daarom niet.
Wil je meer lezen over AVG en het gebruik van camera's in de zorg? Bekijk dan de website van Autoriteit Persoonsgegevens.
Andere wet- en regelgeving en domotica
Naast de Wzd en de AVG moet je met meer wet- en regelgeving rekening houden. Deze regels en wetten zorgen er bijvoorbeeld voor dat je data en persoonsgegevens veilig houdt. En dat je nadenkt over de kwaliteit van zorg, de financiering, het personeel en het toezicht tijdens de inzet van domotica.
Domotica in de intramurale setting dient gefinancierd te worden uit het Wlz-dagtarief. Lees meer op de pagina Financieren van toezichthoudende domotica.
Gebruikt jouw type domotica AI? Dan moet je je houden aan de AI Act. Dat betekent dat je bij AI-gebruik moet zorgen voor transparantie, menselijk toezicht, datakwaliteit en risicobeheer. Lees meer over de AI Act op de website Data voor gezondheid.
Als je medische hulpmiddelen inzet, valt dit het onder de Medical Device Regulation (MDR). Het middel krijgt dan een MDR-certificering. Een medisch specialist binnen en buiten de organisatie mag de data dan raadplegen als input voor een behandeling. Binnen een zorgorganisatie is dit de Specialist Ouderen Geneeskunde (SOG). Bij geen MDR-certificering van het digitale hulpmiddel is dit niet toegestaan. Verder houdt dit in:
- een CE-keurmerk
- het moet geregistreeerd worden in database EUDAMED
- een kwaliteitsmanagementsysteem is verplicht
- technische documentatie
Wanneer is domotica een medisch hulpmiddel? Als bijvoorbeeld de data van een bedsensor door een medicus zoals de SOG gebruikt worden als input voor een behandeling.