Het stappenplan kan je steeds weer doorlopen.
- Waar staat jouw organisatie?
- Wat is de vraag en wat zijn de ontwikkelingen?
- Waar moet je op letten?
- Hoe implementeer je het?
- Hoe houd je het up-to-date?
- Wat is er aan domotica en wat is verplicht?
Wegwijzer Toezichthoudende domotica
Laatst bijgewerkt op: 08-12-2025
Toezichthoudende domotica, ook wel zorgdomotica genoemd, is een verzamelnaam voor technologie die altijd of op vaste momenten toezicht houdt op cliënten op afstand. Het signaleert risico’s en ondersteunt zorgprofessionals zonder de autonomie van cliënten te beperken. Met als doel de veiligheid en het welzijn van de cliënt te vergroten. Maar hoe maak je de keuze tussen de verschillende domotica? En hoe zet je de al aanwezige technologie nóg beter in? Deze wegwijzer leert je hoe.
Domotica monitort gedrag, beweging, aanwezigheid of noodsituaties en stuurt wanneer nodig automatisch meldingen naar zorgmedewerkers of andere betrokkenen. Zij volgen deze meldingen op. Voorbeelden zijn bedsensoren, camera's met beeldinterpretatie, leefcirkels en verpleegoproepsystemen.
Uitdagingen met domotica in de zorg
Zorgorganisaties worstelen soms met verschillende domoticasystemen. Medewerkers krijgen bijvoorbeeld last van 'meldingsmoeheid'. Ze ontvangen veel meldingen van verschillende apparaten en systemen. Daarnaast communiceren de domoticasystemen binnen een organisatie vaak onvoldoende of zelfs niet met elkaar. Uit interviews met zorgorganisaties blijkt dat er meer uitdagingen met domotica zijn. Zorgorganisaties zijn niet (voldoende) op de hoogte van:
- Hoe domotica de organisatie kan ondersteunen bij hun visie op zorg.
- Waar de organisatie staat op het gebied van domotica.
- Wat de laatste ontwikkelingen zijn op het gebied van domotica.
- Hoe het huidige systeem beter benut kan worden.
- Waar ze op moeten letten als ze een nieuw systeem aanschaffen.
- Hoe ze moeten omgaan met de verantwoordelijkheden en onderhoud van het systeem.
Aan de slag met de Wegwijzer Toezichthoudende domotica
Veel zorgorganisaties hebben al een of meerdere domoticasystemen. Het is niet altijd nodig om een nieuw systeem voor de hele zorglocatie aan te schaffen om je vragen of probleem op te lossen. Deze wegwijzer is gemaakt voor medewerkers van ouderenzorginstellingen die willen kijken of de domotica nog passend is bij hun organisatie. Het begint bij het onderzoeken van het huidige systeem. Belangrijk is dat de implementatie van technologie geen doel op zich is, maar dat dit een oplossing is die aansluit bij de specifieke behoefte van jouw organisatie: het (zorg)inhoudelijk vraagstuk.
Waardigheid en trots voor de toekomst
Honingraatmodel van Vilans
Het Honingraatmodel van Vilans kun je gebruiken bij het implementeren van zorgtechnologie. Het is een iteratief model. Oftewel, het is een doorlopend proces. Als een situatie verandert, bijvoorbeeld omdat er nieuwe technologie beschikbaar is, kun je van de fase 'Up-to-date houden/blijven' opnieuw naar de fase 'Verkennen' gaan.
Bekijk het Honingraatmodel op de website van Vilans.
Deze wegwijzer is gebaseerd op interviews met acht zorgorganisaties die domotica inzetten in een intramurale setting. Wat werkt verschilt per situatie. Of je nu kiest voor nieuwe zorgdomotica of besluit om je huidige systemen te verbeteren, na deze wegwijzer weet je hoe je doordachte keuzes moet maken. Deze wegwijzer geeft handvatten aan de hand van het Honingraatmodel van Vilans.
Deze wegwijzer gaat alleen over de intramurale setting van de ouderenzorg. Dit zijn de kleinschalige woonvormen en de geclusterde woonvormen waar alle cliënten het Volledig Pakket Thuis (VPT) hebben. Daarnaast is de wegwijzer relevant voor de somatische zorg (met name doelgroep VV-6), Geriatrische Revalidatiezorg (GRZ) en het Eerstelijnsverblijf (ELV) binnen een verpleeghuis.
De wegwijzer is niet geschikt voor gespikkelde VPT waarbij cliënten met een VPT samenwonen met mensen met een lichte of geen zorgbehoefte in één gebouw.