Kwaliteit verpleeghuiszorg voorop, ook in 2022

Geplaatst op: 11 januari 2022
Laatst gewijzigd op: 13 januari 2022

Een enorme toename van aanmeldingen voor ondersteuning door Waardigheid en trots. Dat zag programmadirecteur Anneke Augustinus gebeuren in mei en juni 2021. ‘Tot 1 juli konden organisaties zich opgeven voor deelname aan Waardigheid en trots op locatie (WOL). Zij kregen afgelopen najaar een startscan en de laatste ondersteuningstrajecten gaan nu van start. Daarmee komt voorzichtig het einde van het WOL-programma in zicht, wat niet betekent dat we het rustiger aan gaan doen. Allesbehalve! We gaan nu oogsten en er komen zelfs nog nieuwe loten aan de stam bij.’

De gestarte ondersteuningstrajecten lopen volop. In totaal doen 574 locaties mee aan WOL, waarvan meer dan de helft de komende tijd nog ondersteuning ontvangt. Lees meer over de ondersteuning en de opbrengsten op de programmapagina van Waardigheid en trots op locatie.

Werken aan kwaliteit van zorg

‘Zo zijn we recent een subprogramma Infectiepreventie gestart‘, zegt Anneke. ‘Verenso deed hiervoor de aanzet en we doen het samen met V&VN en ActiZ. Ook Waardigheid en trots in de regio gaat door. Vanuit WOL gaan wij verder met kennisontwikkeling en kennisverspreiding. We werken volop verder aan de kwaliteit van zorg, zowel vanuit de kennis en ervaring van de locaties als vanuit regionale initiatieven. Ook kennis verspreiden naar zorgprofessionals is en blijft een belangrijk deel van ons werk, op allerlei manieren. Denk aan webinars, netwerken, onze socials en hopelijk een congres in enigerlei vorm.’

Personeel hoofdthema

De thema’s waaraan WOL in 2022 aandacht besteedt komen deels uit de leerbehoefte van zorgaanbieders die is gebleken uit de scans. ‘Personeel wordt een hoofditem, dat zal niemand verbazen bij de huidige vergrijzing en arbeidsmarkt’, zegt Anneke. ‘Mooi is dat werkplezier en motivatie hoog scoren. Op andere punten, zoals ontwikkelgesprekken, professionele inbreng en (persoonlijk) leiderschap, valt nog een wereld te winnen. Ook methodisch werken blijven we veel aandacht geven. Deze dossiers scoren enorm op de website, we zien dat onze doelgroep de artikelen vaak downloadt en online bijeenkomsten veel bezoekt. De informatiebehoefte op dit punt is groot.’

Leren

De programmadirecteur somt andere geplande thema’s op: ‘Multidisciplinair werken, innovatie en technologie, leiderschap. Elke maand staat een thema centraal in onze SPOT ON-weken. En: wat is er verder nog nodig om een echte lerende organisatie te worden? Dat laatste is onontbeerlijk en beperkt zich niet alleen tot het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg.’ Anneke roept op: ‘Denk nadrukkelijk ook aan de vragen die de toekomst stelt. Je zult je permanent moeten aanpassen aan de eisen van dat moment. Dat betekent voortdurend leren en veranderen.’

Slag gemaakt in kwaliteit van zorg

Dit jaar is ook een jaar waarin de resultaten en opbrengsten van de ondersteuningstrajecten zichtbaar worden. Hoe groot is de impact? Anneke: ‘De kwaliteit van zorg is er met Waardigheid en trots-ondersteuning echt op vooruit gegaan, dat tonen onderzoekers aan. ’ Lees de resultaten van eerdere ondersteuningstrajecten in het onderzoeksrapport Aandacht voor kwaliteit (pdf).

De deelnemende organisaties boeken vooruitgang op onderwerpen als persoonsgerichte zorg, wonen en welzijn, veiligheid. Hun prestaties stijgen feitelijk op alle thema’s, met uitzondering van personeel.

Maar liefst 574 locaties namen of nemen deel aan WOL-trajecten. Circa 37% van alle verpleeghuisorganisaties wordt zo bereikt. Lees meer over de ervaringen van deelnemers.

Netwerken kwaliteitsverpleegkundigen druk bezocht

In deze fase van het programma is het belangrijk de kennis, ervaring en geleerde lessen te borgen binnen de organisaties, de betrokken beroepsgroepen en de verpleeghuissector als geheel. Anneke geeft als concreet voorbeeld de netwerken kwaliteitsverpleegkundigen. ‘Deze vrij nieuwe functie, met een sleutelrol voor de kwaliteit van zorg, bleek een grote behoefte te hebben aan leren van en met elkaar. Wat is je positie precies, hoe vul jij je functie in, hoe doe jij dat in de praktijk: coachen-on-the-job in het primair proces? De kwaliteitsverpleegkundigen hadden elkaar nodig op die punten. Wat wij vervolgens deden was ondersteunen van het leren en ontmoeten via trainingen en netwerken.’ Terwijl deelname aan lerende netwerken bij veel organisaties niet zo hoog scoort in de scans, blijken deze meer op de professional zélf gerichte netwerken juist populair.

Sector doet het zélf

Is WOL dé kwaliteitsverbeteraar van de ouderenzorg? ‘Dat is niet het geval’, zegt Anneke. ‘De kwaliteit van zorg verbetert door de inzet, betrokkenheid en leer- en veranderbereidheid van de organisaties, van de professionals zelf. WOL faciliteert, jaagt aan en ondersteunt, maar het daadwerkelijk veranderen doen de zorgaanbieders echt zélf. We streven ernaar onszelf als ondersteuningsprogramma uiteindelijk overbodig te maken’, verduidelijkt ze.

Wat organisaties leren uit de ondersteuningstrajecten ziet Anneke als basis voor veranderingen die op de zorg afkomen.

‘Leren en verbeteren, methodisch werken, leiderschap. Op die punten is tijdens de trajecten veel bijgeleerd. En precies die vaardigheden en competenties heb je hard nodig om de noodzakelijke veranderingen in gang te zetten voor een toekomstbestendige zorg.’  

Verpleeghuiszorg van de toekomst

Anneke maakt scherp onderscheid tussen de locaties en het strategisch niveau, als ze aan de toekomst van de verpleeghuiszorg denkt. ‘De locaties gun ik nu eindelijk eens rust. In de coronatijd was en is het de ene na de andere marathon.’

‘Op strategisch niveau moeten we hard aan de slag met de vraag hoe we de verpleeghuiszorg van de toekomst gaan realiseren’, vervolgt ze. ‘Samen moeten we vragen beantwoorden als: wat kan er met technologie en wat doen we als mensen zelf? Wat doet de professional, wat kan de mantelzorger? Welke zorg past binnen een geclusterde woonvorm, wat kan er thuis? Niet alleen de ouderenzorg, maar de hele maatschappij moet zich over deze vragen buigen.’

Meebewegen met wat mogelijk is

Ze vervolgt: ‘Als we het hebben over “kwaliteit van zorg behouden” dan betekent dat: meebewegen met wat op dát moment mogelijk is. Pas methodisch werken overal toe als dé manier van werken. En blijf continu leren en ontwikkelen. Blijf in beweging! Niet alleen van belang bij vitaal oud worden, maar ook om een vitale ouderenzorgsector te blijven. ’

Tekst: Linda van Ingen

Meer weten