Arbeidsbesparende technologie als argument voor VPT

In het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO) staat dat vanaf 2027 het Modulair Pakket Thuis (MPT) het uitgangspunt is binnen de Wlz-zorg thuis. Bij ouderen die zelfstandig wonen, buiten een geclusterde woonvorm, is passende ondersteuning via een MPT de eerste keuze. Als dat niet kan, wordt een Volledig Pakket Thuis (VPT) ingezet.

Dit is een tussenstap naar het samenvoegen van het MPT en VPT tot een nieuwe vorm van Wlz-zorg thuis, zonder verblijf. Tegelijkertijd speelt digitale zorg een steeds belangrijkere rol bij het organiseren van Wlz-zorg thuis. De inzet van arbeidsbesparende technologie kan daardoor invloed hebben op de keuze voor de leveringsvorm.

Criterium arbeidsbesparende technologie

Zorgverzekeraars Nederland stelde samen met veldpartijen een toetsingskader op. Dit kader beschrijft in welke situaties een VPT toch passender kan zijn dan een MPT voor cliënten die met Wlz-zorg thuis blijven wonen in hun eigen dorp of stad. Een van die uitzonderingsgronden is de inzet van arbeidsbesparende technologie of digitale zorg, als deze aantoonbaar leidt tot minder inzet van zorgmedewerkers of tot betere ondersteuning van de cliënt.

Financiering van digitale zorg uit het dagtarief bij VPT

Een belangrijk verschil tussen het VPT en het MPT is de manier van financieren van digitale zorg. 

• VPT: de kosten voor digitale zorg wordt betaald uit het dagtarief. 
• MPT: er geldt een aparte prestatie voor thuiszorgtechnologie. Onder voorwaarden zijn extra uren voor de inzet van digitale zorg bij het zorgkantoor te declareren. Lees meer over de financiering van digitale zorg voor het MPT onder de Wlz.

Voordeel VPT

De financiering binnen VPT biedt zorgorganisaties meer ruimte om zelf keuzes te maken over de inzet van digitale zorg. Dit zorgt voor meer flexibiliteit, minder administratieve lasten en meer mogelijkheden om te innoveren. Ervaringen uit de praktijk laten zien dat financieren van een uitgebreid pakket digitale zorg binnen de huidige VPT-tarieven goed mogelijk is. Binnen het MPT is dit voor de meest passende vormen van technologie vaak minder goed haalbaar. Juist daarom kan een VPT in sommige situaties beter aansluiten bij de behoeften van de cliënt.

Voorwaarde VPT

Om een beroep op het VPT op basis van digitale zorg goed te kunnen onderbouwen, moet je daadwerkelijk substantieel investeren in technologie. Digitale zorg mag niet alleen aanvullend zijn, maar moet een aantoonbare bijdrage leveren aan het verminderen van de personele inzet of aan een betere ondersteuning van de cliënt. 

Bijvoorbeeld: voor een cliënt met een indicatie VV5 (Verpleging en Verzorging) intensieve dementiezorg wordt uitgegaan van een budget van €125 per week voor digitale zorg. Door de extra inzet van digitale zorg wordt er minder reguliere zorg en ondersteuning ingezet: 18 uur per week in plaats van 20 uur per week. Bij een budget van €50 per week voor digitale zorg blijft de benodigde inzet 20 uur per week.

Welke technologie komt in aanmerking?

De doelgroep VV5 intensieve dementiezorg vormt de meerderheid binnen de langdurende zorg thuis. Voor hen wordt vaak uitgebreide en innovatieve digitale zorg voor toezicht en zorg op afstand voor alleenwonenden ingezet. Deze technologieën maken het mogelijk om eerder afwijkingen te signaleren, toezicht op afstand te regelen, cliënten meer zelfstandigheid te bieden en fysieke zorgmomenten gerichter uit te voeren. Het gaat hierbij om:

• leefpatroonmonitoring (huidige en volgende generatie) 
• dagstructuurondersteuning 
• combinatie en integratie van leefpatroonmonitoring en dagstructuurondersteuning   

Deze technologieën leiden tot een aantoonbaar lagere personele inzet of tot betere ondersteuning, zoals vereist in het toetsingskader (waar MPT voorliggend is op VPT). De combinatie en integratie van de twee technologieën waarschijnlijk ook, op basis van onderzoek onder het Europese project eWare. Nader onderzoek naar praktijktoepassingen vindt dit jaar nog plaats.

Veel van deze technologieën maken gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) om patronen te herkennen, risico's eerder te signaleren en meldingen beter te prioriteren. Hierdoor kunnen zorgprofessionals efficiënter worden ondersteund bij monitoring en opvolging. De inzet van AI sluit bovendien aan bij de bredere ambitie binnen de zorg (en van zorgkantoren) om beschikbare personele capaciteit slimmer in te zetten.

Conclusie

Hoewel het toetsingskader uitgaat van MPT voorliggend op VPT, betekent dit niet dat een VPT in alle situaties minder passend wordt. Wanneer digitale zorg een wezenlijk onderdeel vormt van het zorgarrangement en aantoonbaar bijdraagt aan arbeidsbesparing of betere ondersteuning, kan dit juist een argument zijn om voor een VPT te kiezen. Daarbij biedt de financiering binnen het VPT zorgorganisaties meer ruimte om digitale zorg integraal en toekomstgericht in te zetten.