De zelfcheck: teamcheck op zelf gekozen kwaliteitsthema

Een teamcheck is een gestructureerd hulpmiddel om snel te achterhalen welke mening elk teamlid heeft over een specifiek onderwerp zoals bijvoorbeeld methodisch werken, medicatieveiligheid en hygiëne- en infectiepreventie. Aan de hand van een lijst met stellingen, in te vullen door zoveel mogelijk teamleden,  ontstaat een beeld over hoe het ‘team’ vindt dat het met het betreffende onderwerp gaat. De uitkomsten worden besproken in het teamoverleg en geven richting aan verbetering.

Inspiratiebox methodisch werken

Dit voorbeeld is onderdeel van de inspiratiebox methodisch werken. In deze inspiratiebox vind je voorbeelden en instrumenten die helpen cyclisch en systematisch te werken volgens de Plan, Do, Check en Act-cyclus (PDCA). We laten zien hoe andere zorgaanbieders van verpleeghuiszorg methodisch werken op verschillende niveaus en in verschillende processen doorgevoerd hebben. Alle voorbeelden zijn beschreven volgens het onderstaande format.

Let op! De voorbeelden uit de inspiratiebox methodisch werken dienen wel op maat gemaakt te worden voor de eigen werksetting. Neem deze dan ook niet zomaar over. Maak altijd een kritische overweging en zoek gericht naar: welk probleem speelt bij ons, waar wil ik antwoord op hebben?

Gestructureerd hulpmiddel

Waarom?

De methode Teamchecks inspireert als

  • je snel wilt achterhalen welke mening elk teamlid heeft over het betreffende onderwerp, bij de items uit het kwaliteitskader geven de teamleden zelf aan in hoeverre er reeds gewerkt wordt volgens de normen van het kwaliteitskader;
  • je bevestiging wilt van wat al goed gaat. Tevens geeft het inzicht in de onderwerpen die verbeterd moeten/kunnen worden.

Lijst met stellingen

Wat?

  • De methode Teamchecks bestaat uit een uitleg van de methode plus diverse voorbeelden en excels van een teamcheck
  • Een teamcheck is een lijst met stellingen. Deze stellingen gaan over een zelf gekozen, specifiek, onderwerp (bijvoorbeeld over: methodisch werken, medicatieveiligheid en hygiëne- en infectiepreventie). Ook minder zorggerelateerde onderwerpen kunnen worden gekozen zoals: samenwerking, teamontwikkeling en teamzelfstandigheid.
  • Deze lijst met stellingen wordt ingevuld door zoveel mogelijk teamleden, waardoor een gemeenschappelijk – subjectief – beeld ontstaat hoe het ‘team’ vindt dat het met het betreffende onderwerp gaat. Met behulp van een teamcheck weet je dus hoe je er als team voor staat!
  • Een teamcheck is een logisch onderdeel van het auditsysteem.

Welk niveau?

Dit proces gaat over het teamniveau: de gehele PDCA komt aan bod.

Hoe sta je er als team voor?

Wat levert het op?

  • Bevestiging van de status van een betreffend onderwerp. Dit kan bijvoorbeeld nuttig zijn indien er vermoedens, indrukken en/of verschillende meningen zijn over de status van het onderwerp.
  • Zicht op verbetering na uitvoeren van verbeteracties verbonden aan de eerste teamcheck. Je herhaalt periodiek de teamscan.
  • Een subjectief beeld van de status van een betreffend onderwerp; het is het beeld van het team. Meestal heeft het team dit beeld niet expliciet getoetst aan objectieve maatstaven en/of criteria, zoals het Kwaliteitskader of protocollen en procedures. Is een dergelijk toets wel nodig dat is het te verkiezen een externe audit autonoom of in combinatie met een teamcheck in te zetten.

Door wie te gebruiken?

  • Zorgmedewerkers
  • Leidinggevenden
  • Kwaliteitsmedewerkers
  • Management en beleid

Teamcheck: wie, wat, hoe, wanneer

Hoe te gebruiken?

Voor je met de voorbeelden van de teamchecklijsten aan de slag gaat, eerst het volgende: kijk kritisch naar de inhoud van de voorbeelden en pas deze aan naar het vastgestelde beleid in jouw organisatie!

  • De teamchecklijsten kunnen los van de audits gebruikt worden om de kwaliteit op de afdeling te borgen en te toetsen. Het team geeft zelf aan wie verantwoordelijkheid draagt voor een specifiek thema en wat de frequentie is van controleren/ checken. Doel daarbij is leren van en met elkaar vanuit een zelfcheck.
  • Afhankelijk van het kennisniveau, borging van inhoudelijk kwaliteitsthema’s, de ontwikkelopdracht of andere ontwikkelingen binnen het team kan het team of de verantwoordelijke EVV’er /(kwaliteits)verpleegkundige en/of aandachtsvelder besluiten om de teamcheck in zijn geheel af te nemen of alleen specifieke onderdelen te toetsen.
  • Hoe voer je een teamcheck uit?
    • Elk teamlid vult binnen een afgesproken tijdbestek de teamcheck – bij voorkeur digitaal – in. De uitkomsten worden getotaliseerd en uitgedrukt in een aantal en in een percentage ja/nee antwoorden.
    • De uitkomsten worden besproken in een teamoverleg. Omdat bij de stellingen slechts twee antwoorden mogelijk zijn (ja/nee) is het gewenst om in de bespreking ruimte te geven voor het aanbrengen van nuances.
    • De thema’s die voor verbeteringen in aanmerking komen worden geïnventariseerd en geprioriteerd. Dit onderdeel wordt afgesloten door concrete afspraken te merken in termen van: wat, wie, hoe, wanneer.

Download

De materialen van de methode Teamchecks zijn voor een deel ontwikkeld door Waardigheid en trots op locatie bij de King Arthur Groep en voor een deel door een coach van Waardigheid en trots op locatie.

Voorbeelddocumenten ontwikkeld bij King Arthur Groep:

Voorbeelddocumenten ontwikkeld door een coach van Waardigheid en trots op locatie:

 

Meer weten

Geplaatst op: 22 april 2021
Laatst gewijzigd op: 24 september 2021