Hugo de Jonge: ‘Prachtig dat locaties in de spiegel durven kijken om tot kwaliteitsverbetering te komen’

Na de succesvolle pilot is het nu zover: het programma Waardigheid en trots op locatie is van start. Deelnemers aan het programma ontvangen ondersteuning om te gaan voldoen aan het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg. Maandag 4 februari was de officiële startbijeenkomst bij  zorgorganisatie Brentano in Amstelveen met minister Hugo de Jonge (VWS). In gesprek met verpleeghuizen die al meededen aan de pilot van Waardigheid en trots hoorde  de minister hoeveel waarde zij hiervan nu al hebben ondervonden. Ook cliëntenraden en medewerkers toonden zich enthousiast.

“Oma merkt niets van dat kwaliteitskader, maar ze merkt het wel als medewerkers in het verpleeghuis dingen anders gaan doen.”
Hugo de Jonge, ministerie van VWS

Spiegel voorhouden

Tijdens de officiële presentatie van Waardigheid en trots op locatie kwam minister Hugo de Jonge vertellen wat hij als de grote waarde van dit programma ziet. ‘Wat we te doen hebben, is ons voorbereiden op een toekomst met wezenlijk meer ouderen’, zei hij. ‘Dat vraagt om stappen in de kwaliteit van de ouderenzorg en in het instituut verpleeghuiszorg. We hebben daarom gekozen voor een nieuwe norm voor wat we als kwaliteit beschouwen: het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg. Maar daar merken bewoners van verpleeghuizen natuurlijk niet direct morgen iets van, evenmin als van de 2,1 miljard euro die gedurende deze kabinetsperiode is uitgetrokken om uitbreiding van de personele inzet in de verpleeghuizen mogelijk te maken.

Het ministerie had al de stap gezet van het programma Waardigheid en trots en daarvan hebben we nu de doorvertaling gemaakt naar Waardigheid en trots op locatie. Het doel van deze aanpak is de medewerkers op alle locaties in de spiegel te laten kijken om te bepalen op welke punten verbetering in de geboden kwaliteit mogelijk zijn. Daarbij kunnen ze leren van andere locaties, die eerder tegen dezelfde verbeterpunten zijn aangelopen, en die nu kunnen vertellen welke stappen ze daarin hebben gezet. Oma merkt niets van dat kwaliteitskader, maar ze merkt het wel als medewerkers in het verpleeghuis dingen anders gaan doen. Op dit moment hebben al 160 locaties zich aangemeld en staan er nog eens dertig op de wachtlijst. Ik hoop dat we met Waardigheid en trots op locatie erin slagen om zoveel mogelijk locaties de spiegel voor te houden.’

Klaasje Zevenster

Vervolgens bracht gespreksleider Anneke Augustinus, directeur Waardigheid en trots op locatie, De Jonge in gesprek met medewerkers van Brentano. Deze organisatie gaat voor de locatie Klaasje Zevenster de scan laten uitvoeren, die in beeld brengt hoe ze er ten opzichte van het kwaliteitskader voorstaat. De keuze voor de locatie Klaasje Zevenster was een bewuste, het is een nieuwe locatie die nu net een jaar open is. ‘Een mooi moment om in de spiegel te kijken’, vond coördinerend verpleegkundige Bouchra Oudghiri. Het initiatief kwam van de locatie zelf. Bij Klaasje Zevenster is veel aandacht besteed aan het aantrekken van stagiaires en ondersteunende diensten, zoals een muziektherapeut. Heel mooi, vond De Jonge: ‘Een deel van de oplossing voor de korte termijn komt daar vandaan: versterking van de inzet van je personeel en verbreding van je expertise.’

Klaasje Zevenster heeft al een forse stap gezet in de omschakeling van verzorgingshuis naar verpleeghuis, maar er is nog op verschillende terreinen winst te boeken. Niet alleen in personele uitbreiding, maar ook in zaken als decubitusbestrijding en mondzorg. Verderop in het gesprek zei De Jonge dat het belangrijk is om te beseffen dat de zorgvragen in het verpleeghuis zwaarder worden nu mensen langer thuis blijven wonen. Dan is het zaak ook met zulke aandachtspunten rekening te houden en hierop beleid te ontwikkelen. Het kwaliteitskader leeft dan ook heel sterk voor de medewerkers, onderstreepte locatiemanager Henny Beemsterboer. ‘Je houdt van deze mensen en wilt ze een mooie oude dag bieden.’

Minister Hugo de Jonge in gesprek met medewerkers Brentano

Kwetsbaar durven zijn

Na de medewerkers waren de cliëntenraadsleden aan de beurt om met De Jonge in gesprek te gaan. Ruud van Ommeren, lid van de cliëntenraad van Brentano, deed de aftrap. ‘Kwaliteit verbeteren moet je doen door kleine stappen te zetten’, zei hij, ‘dat motiveert. En als het je is gelukt om zo’n stap te zetten dan moet je dat vieren. De scan die hier nu is gedaan vormt een goede eerste aanzet voor dat proces. Ik hoop dat alle verpleeghuislocaties zich hiervoor openstellen, dat ze zich kwetsbaar durven opstellen.’ Thea Wolvers, cliëntvertegenwoordiger van Viva! Zorggroep, vertelde over de trots die het iedereen binnen een locatie geeft als de scan laat zien dat die op de goede weg is. ‘Het heeft me verbaasd hoeveel je met simpele kleine dingen kunt bereiken’, zei ze. ‘Het is belangrijk zo door te gaan.’

Remi Garcia, lid cliëntenraad Accolade (een van de deelnemers aan de pilot van Waardigheid en trots op locatie) had dezelfde ervaring. Wel was ze het volledig met Wolvers eens toen die stelde dat meer mensen nodig zijn voor de zorg en dat de salarissen omhoog moeten. De Jonge reageerde: ‘Het was terecht dat werd gesteld dat onvoldoende geld beschikbaar was om in verpleeghuizen de kwaliteit van zorg te bieden die we vonden dat nodig was. Daarom ben ik ook zo blij dat die 2,1 miljard euro beschikbaar is gesteld om hierin verandering te brengen. Daarnaast is er ook per oudere in het verpleeghuis nog eens meer geld gekomen: vorig jaar was dat 80.000 euro, het groeit nu naar 100.000 toe. Geld is dus op dit moment in de ouderenzorg niet echt het probleem. Wel is het zaak de vacatures nu ook echt te vullen. Daarbij vormen zij-instromers – die voorheen in de zorg werkten maar vervolgens iets anders zijn gaan doen – momenteel de grootste vijver. En ik ben het met u eens dat salarissen belangrijk zijn. Daarom maken we ook ieder jaar geld vrij om de salarissen te laten meegroeien met de arbeidsmarkt.’

Minister Hugo de Jonge in gesprek met cliëntenraadsleden

Goed werkgeverschap

Tot slot ging de minister in gesprek met vijf deelnemers van de pilot van Waardigheid en trots op locatie. Die waren het er alle vijf over eens dat het traject dat ze hebben doorlopen een grote bewustwording heeft opgeleverd over de stappen die al waren gezet om de kwaliteit te verbeteren, en over de ruimte die er nog was voor verdere verbetering. ‘Naar jezelf kijken kan heel confronterend zijn maar je kunt er ook heel veel van leren’, zei verzorgende IG Anouska van den Bogaard van Maaswaarden. ‘De coach die ons beschikbaar werd gesteld heeft enorm geholpen, maar we hebben ook elkaar geholpen. Er was vertrouwen in de organisatie om met dit proces aan de slag gegaan. En we zien nu al dat we een aantrekkelijker werkgever zijn geworden en dat bewoners en familieleden meer tevreden zijn.’

Linda Wensink, bestuurder van Sonneburgh, vertelde dat haar organisatie van oudsher vrij medisch georiënteerd was en dus nog een slag te maken heeft. ‘Maar het vertrouwen is er dat dit kan’, zei ze. ‘Er is meer dan voldoende bereidheid om dit proces aan te gaan en de medewerkers voelen ook dat het belangrijk is.’

Ook in dit gesprek kwam weer het personeelsvraagstuk op tafel. De Jonge was daar genuanceerd over. ‘Ik deel de zorgen hierover’, zei hij. ‘Maar ik zie ook dat op dit moment nog niet alle verpleeghuizen een personeelstekort hebben en dat is geen natuurverschijnsel. Het hangt samen met de vraag of een organisatie een goede werkgever is. Waar dit het geval is, zie je ook minder uitstroom. Dit is echt de tijd om een goede werkgever te zijn en de durf te hebben om met elkaar te kijken naar waar het beter kan.’

Hugo de Jonge in gesprek met pilotdeelnemers

Door: Frank van Wijck

Bekijk ook de compilatievideo van de startbijeenkomst:

Meer weten


Geplaatst op: 5 februari 2019
Laatst gewijzigd op: 13 februari 2019