Minister De Jonge (VWS): ‘Ruggen zijn gerecht, maar doorgaan op ingeslagen pad nodig’

‘We hebben elkaar echt nodig om liefdevolle zorg te geven aan onze ouderen in het verpleeghuis. Jullie hebben veel kennis ontwikkeld. Laten we die gebruiken en laten we inspirerende verhalen blijven vertellen en bij de buren afkijken.’ Dit zegt minister Hugo de Jonge van VWS in Hart van Vathorst in Amersfoort bij een van de tien slotbijeenkomsten voor deelnemers van Ruimte voor verpleeghuizen, het tweejarige project van Waardigheid en trots. Op de bijeenkomst stond het delen van ervaringen en kennis centraal.

Jaap Janse, plaatsvervangend directeur langdurige zorg bij het ministerie van VWS, opent met een terugblik op Ruimte voor verpleeghuizen: ‘In 2015 startte het project, meer dan 150 verpleeghuizen deden mee. Medewerkers van verpleeghuizen werkten in themagroepen aan hun eigen verbeterplannen.’ Het project kreeg een impuls met de publicatie van het nieuwe Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg begin 2017, dat gaat over leren en verbeteren. . ‘Nu is het 2018, verpleeghuizen hebben veel ruimte om aan verbetering te werken en om het kwaliteitskader waar te maken. Daarom is dit een speciaal moment: we sluiten af én we gaan door.’ De deelnemers gaan na de opening aan de slag en delen elkaars ervaringen en tips.

‘We hebben elkaar nodig’

Minister Hugo de Jonge sloot de bijeenkomst af. ‘Hart van Vathorst; een schitterende locatie, die ook staat voor wat ouderen en gehandicaptenzorg is. Zorg voor elkaar hebben, is aansluiten bij de kracht van de samenleving. De mensen die hier wonen zijn echt onderdeel van de samenleving. Het is nog niet overal zo goed georganiseerd. Daarom moeten we verder gaan met het verbeteren van de langdurige zorg.’

De Jonge duikt in het verleden. ‘Twee jaar geleden waren er zwarte lijsten en hingen de hoofden. De kwaliteit bij sommige instellingen was een beetje zoek. Dat maakte mensen boos. De mooie dingen werden immers niet gezien. Waardigheid en trots heeft bijgedragen aan terugkeer van trots en zelfbewustzijn bij jullie. De ruggen zijn meer gerecht. Maar daarmee zijn we er nog niet. Ik lig nog wel eens wakker van al dat werk dat nog gedaan moet worden in de zorg. Want zou jij je oma of moeder nu naar ieder verpleeghuis willen sturen?’

De minister sluit de bijeenkomst af met de stappen voor de komende periode. ‘Het invoeren van het kwaliteitskader is nog veel werk. Laten we inspirerende verhalen blijven vertellen en bij de buren afkijken. We zijn met een grote groep deelnemers van Waardigheid en trots en hebben veel kennis ontwikkeld. Laten we deze kennis gebruiken en vertalen naar de eigen situatie. We hebben elkaar echt nodig om liefdevolle zorg te geven. Met meer aandacht voor onze ouderen, zodat het gewone leven thuis verder gaat in het verpleeghuis.’

Medewerkers en studenten: één plus één is drie

Ilona Wakker, teammanager bij QuaRijn deelt geleerde lessen van hun kleinschalig woonproject De Koekoek in Veenendaal. ‘Dit is een woonlocatie voor mensen met dementie. QuaRijn startte een leerbedrijf en nam naast medewerkers ook een groot aantal stagiairs in dienst. ‘De bewoners krijgen nu veel meer persoonlijke aandacht. Dit komt omdat er voor dezelfde kosten twee paar handen per woning beschikbaar zijn, in plaats van één verzorgende of verpleegkundige’, aldus Wakker. QuaRijn werkt samen met drie scholen om voldoende stagiaires aan te trekken. De medewerkers en de stagiairs versterken elkaar. Medewerkers delen hun werkervaring en maken studenten graag warm voor de ouderenzorg en stagiairs delen de laatste inzichten die ze leren op school. Dankzij de vragen die leergierige studenten stellen, laten zij de medewerkers nadenken of ze wel de juiste dingen doen.

Op weg naar de juiste mix van medewerkers en stagiaires, liep QuaRijn ook tegen problemen aan. Zo hadden zij door verloop van medewerkers plots teveel stagiaires in dienst. Ze misten de medewerker met ervaring. De juiste stagiaires vinden is ook niet altijd een sinecure: de meeste studenten willen naar een ziekenhuis of naar een andere ‘hippere’ locatie. QuaRijn biedt hen daarom een uitdagende onderzoeksopdracht aan en geeft ze veel verantwoordelijkheid. De Koekoek heeft inmiddels twee locaties als leerbedrijf. Bij de tweede vestiging zoeken ze niet alleen naar verpleegkundigen, maar proberen ze ook studenten sociaal pedagogische hulpverlening in te zetten. Het gaat immers niet alleen om zorg, maar ook om welzijn. De ouderen moeten zo gelukkig mogelijk hun dag doorbrengen.

De minister kondigde aan dat er in het eerste kwartaal van 2018 een pact voor de ouderenzorg komt dat gaat over eenzaamheid, langer thuis wonen en verpleeghuiszorg. De bedoeling van het pact is om de brede opgave rondom de ouderenzorg te agenderen en om hiermee met een breed netwerk aan de slag te gaan. Ook komt er in het eerste kwartaal van 2018 een programmaplan kwaliteit verpleeghuiszorg. Dit wordt een hele concrete verbeteraanpak, tot op locatieniveau.

Naar een concert in plaats van luisteren naar een cd

Jose van de Wijgert is projectleider van ‘Mijn profiel, dit ben ik’ bij Inovum, een kleine zorginstelling met twee verpleeghuislocaties. ‘Mijn profiel, dit ben ik’ is een bewonersprofiel waarin zoveel mogelijk over het leven van de bewoner staat. Professionals wilden de familie meer betrekken bij de zorg en weten wat de cliënt nu eigenlijk écht wil. Naast de juiste zorg, gaat dat ook over welzijn. Inovum zocht ook naar de juiste taal. Taal die iedereen begrijpt. ‘Familieparticipatie? Nee, dat is vakjargon. Niet iedereen begrijpt dat. ‘Afspraken met familie’, dát is begrijpelijk. Mobiliteit? Praat liever over ‘alles wat met bewegen te maken heeft’’, vertelt Van de Wijgert.

Iedere bewoner maakt samen met familie en de professional zijn profiel in begrijpelijke taal. Met een ingevulde profiel gaan de cliënt en mantelzorger met de professional in gesprek. Sommige dingen zijn niet of summier ingevuld en soms is het nodig om door te vragen op thema’s om het profiel compleet te maken. Van de Wijgert: ‘Ga als professional dat gesprek met de cliënt en mantelzorger aan, en vraag dóór. Dat doorvragen is helaas voor veel verzorgenden niet vanzelfsprekend. Zij hebben moeite de juiste vragen te stellen.’ Het profiel komt uiteindelijk in het elektronisch cliënten dossier en de zorg en het welzijn wordt hierop afgestemd. ‘Dankzij het opstellen van profielen, spreken we bewoner Jan niet meer aan met jij, maar met u en noemen hem meneer. Dat vindt hij prettiger. We nemen Truus mee naar een concert, in plaats van dat we een cd met klassieke muziek opzetten. En Sandra krijgt haar favoriete bloemetjesblouse aan.’

Betere positionering Kenniscentrum Dementie op Jonge Leeftijd

Thed van Kempen werkt als bestuurslid bij Kenniscentrum Dementie op Jonge Leeftijd. Samen met 28 organisaties ontwikkelen en bieden zij kennis om jong dementerenden beter te helpen en ondersteunen met zorg. ‘Er is geen awareness van dementie bij jongeren onder zorgverleners. Deze groep jong dementerenden doen nooit mee, alsof ze niet bestaan. Het is een bijzondere doelgroep die tegen andere problematiek aanloopt en een andere aanpak vereist dan ouderen met dementie. Werk, relaties, hypotheek, echtscheidingen. Alles verandert. En veel gaat kapot als er niet tijdig een diagnose gesteld wordt. Met behulp van stakeholders en het programma Ruimte voor verpleeghuizen is ons landelijke programma meer in beeld gekomen.’ De organisaties hebben de afgelopen twee jaar gewerkt aan de implementatie van de verbijzondering van de zorgstandaard. Met deze standaard willen ze de positie van de cliënt versterken en de professional de ruimte geven om de goede dingen te doen. Daarnaast delen zij ervaringen en goede voorbeelden en investeren zij in gespecialiseerd casemanagement.

Rol van kwaliteitskader, inspectie en zorgkantoor

Het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg bevestigt voor een aantal deelnemers dat zij al met de goede dingen bezig waren. ‘Samenwerken en de cliënt centraal stellen? Dat doen we gelukkig al’, is een veelgehoorde reactie tijdens de bijeenkomst. Maar voor anderen is het kader wel degelijk gebruikt om een kwaliteitsslag te maken. ‘Wij zijn veel beter naar eigen regie en mantelzorg gaan kijken. Handelen we echt naar wat de cliënt zelf wil? Hebben we de juiste bezetting? Wij gaan van kwaliteit van zorg naar kwaliteit van léven’, vertelt Gerja Pellegrom, clustermanager van de Beweging 3.0.

Een aantal deelnemers merkt dat de inspectie ook een cultuurverandering heeft ondergaan: ‘Ze zijn heel charmant, vragen hoe je iets aanpakt, hoe de aanpak voelt en of het ook echt bij de bewoner past. En ze maken een praatje met de bewoners. Ze werken veel minder met afvinklijstjes’, aldus Michiel Moes, regiomanager van QuaRijn. ‘Wij zijn in ieder geval glansrijk door de keuring heen gekomen!’ Ook lopen medewerkers van het zorgkantoor regelmatig binnen bij Anita Menzink, zorgconsulente bij Accolade Zorg. ‘Maar dat geldt ook voor gemeenteambtenaren. De wethouder belde laatst nog of hij op bezoek mocht komen om te praten over het verblijf in een instelling en wat voor zorg het beste thuis geregeld kan worden’, vertelt Menzink.

Gastlocatie: Hart van Vathorst
Accolade Zorggroep, Stichting Sprank, de Ontmoetingskerk, kinderdagcentrum Bzzzonder en een woningcorporatie in Amersfoort steken in 2010 de koppen bij elkaar. Inclusie is de droom. Hoe mooi zou het zijn als jong en oud, gelovig en anders gelovig, gezond en ziek elkaar blijven ontmoeten? Die droom is waargemaakt, vertelt Anne Bosman van Accolade Zorg. Twee zorginstellingen, een kerk en een kindercentrum onder één dak, dat is Hart van Vathorst. In plaats van diverse losse ontwikkelingen, één gezamenlijke ontwikkeling. Gevolg hiervan is een sociaal, ruimtelijk en financieel voordeel doordat er gebruik gemaakt wordt van elkaars personele en facilitaire capaciteiten. Daarnaast spelen samenwerking, leren van elkaar en versterking een belangrijke rol. ‘Zoals Daniël die bij de bakker werkt. En mevrouw Jansen die hier aan tafel tijdens een bijeenkomst weer een gesprek voert’, vertelt Bosman. Bekijk dit filmpje over Vathorst.

Meer weten


Geplaatst op: 5 februari 2018
Laatst gewijzigd op: 7 februari 2018