Laverhof: meer vertrouwen en flexibiliteit voor vrijwilligers
Gepubliceerd op:
Laverhof heeft de samenwerking met vrijwilligers nieuw leven ingeblazen. Zij mogen lichte zorgtaken doen en kunnen hun werk flexibeler invullen. Sinds de invoering van het nieuwe vrijwilligersbeleid heeft de zorgorganisatie in korte tijd veel nieuwe vrijwilligers aangetrokken.
Twee jaar geleden startte Laverhof (1800 cliënten, 1300 medewerkers) met 'Samen Vooruit’. In dit programma kijkt de zorgorganisatie, met maatwerkondersteuning van het programma Waardigheid en trots voor de toekomst, hoe zij de zorg anders kan organiseren. In haar visie op de ouderenzorg van de toekomst ligt de nadruk niet meer alleen op zorg. Laverhof wil een gemeenschap vormen waarin bewoners, naasten, medewerkers en vrijwilligers samen invulling geven aan het dagelijks leven.
10 best practices
Voor Samen Vooruit zijn samen met medewerkers 10 ‘best practices’ ontwikkeld: goede voorbeelden van hoe de zorg anders georganiseerd kan worden. De teams en hun managers zijn zelfstandig aan de slag gegaan met de best practices. Het is de bedoeling dat zij eind 2026 alle 10 hebben geadopteerd, vertelt Miranda Kapteijn, vrijwilligerscoördinator bij Laverhof. ‘We geven de teams handvatten om de best practice aan te pakken. Daarnaast krijgen zij ondersteuning van een programmateam. We houden voortgangsgesprekken en ervaringen worden tussentijds gedeeld, zodat teams van elkaar kunnen leren.’
Samen zorgen: jaarprogramma Informele Zorg
Goede ouderenzorg draait om kwaliteit van leven, eigen regie en een betekenisvolle rol voor naasten en het sociale netwerk van de zorgvrager. De samenwerking met naasten, mantelzorgers en vrijwilligers is daarbij een vanzelfsprekend onderdeel van goede zorg.
Werkende aanpak
Vrijwel iedere ouderenzorgorganisatie ziet het belang hiervan en is al in beweging. Tegelijkertijd blijkt het in de praktijk vaak lastig om deze samenwerking duurzaam te verankeren in het dagelijks handelen. Hoe zorg je voor een aanpak die werkt en blijft werken?
Zet de volgende stap in samenwerken met informele zorg
Om organisaties hierbij te ondersteunen start in oktober 2026 het jaarprogramma Samen zorgen. Een praktijkgericht programma voor zorgorganisaties die in twaalf maanden concrete stappen willen zetten richting een sterkere samenwerking met informele zorg.
Meedoen interessant voor jouw organisatie?
Lees meer over het jaarprogramma. Je kunt je direct aanmelden of eerst meer informatie horen tijdens een van de online informatiebijeenkomsten.
Nieuw vrijwilligersbeleid
Een van de best practices is om vrijwilligers meer te betrekken bij het dagelijks leven van bewoners. Gelijkwaardig samenwerken is volgens Miranda uitgebreid besproken met verschillende teams. ‘We hebben ze gevraagd: wat vinden jullie ervan als vrijwilligers meer taken gaan uitvoeren? Hoe zien jullie deze samenwerking voor je? Uiteindelijk hebben we ons vrijwilligersbeleid aangepast en afgesproken dat alles kan en mag, zolang het maar prettig, zorgvuldig en verantwoord gebeurt.’
In het nieuwe vrijwilligersbeleid staat dat vrijwilligers voortaan ook zorgtaken mogen uitvoeren: bewoners helpen met wassen, aankleden of naar bed gaan. Miranda: ‘Voordat vrijwilligers deze taken doen, onderzoeken we welke kennis en vaardigheden zij al hebben en op welke gebieden zij ondersteuning kunnen gebruiken. Daarna oefenen we net zolang samen totdat de vrijwilligers zich zeker genoeg voelen om de taak zelfstandig uit te voeren.’
Voor Laverhof betekende meer samenwerken met vrijwilligers een enorme verandering. Miranda: ‘Niet iedereen was er in het begin blij mee. Sommige collega’s vroegen zich af: kunnen vrijwilligers de zorgtaken wel aan? We hebben veel gesprekken gevoerd met de medewerkers die het niet zagen zitten. Dan merk je toch dat sommige collega’s echt begeleiding nodig hebben om een deel van hun werk los te laten. Voor de een is dat makkelijker dan voor de ander. Voor ons blijft het een uitdaging om álle medewerkers mee te krijgen in de nieuwe ontwikkeling.’
Veel flexibeler
In het nieuwe vrijwilligersbeleid hebben vrijwilligers ook meer vrijheid gekregen. Miranda: ‘Vroeger ondersteunden zij ons bij activiteiten op een vast tijdstip in de week, bijvoorbeeld wandelen met bewoners. Dat mag nog steeds, want sommige mensen houden juist van structuur. Maar vrijwilligers mogen hun werk nu veel flexibeler invullen. We kijken meer naar hun beschikbare tijd, ideeën, interesses, hobby’s en talenten. Dat vind ik persoonlijk een van de belangrijkste opbrengsten van Samen Vooruit.’
Meer vrijwilligers
Sinds de invoering van het nieuwe vrijwilligersbeleid heeft Laverhof meer vrijwilligers weten aan te trekken. Een wervingscampagne en een vrijwilligersmarkt hebben 80 nieuwe vrijwilligers opgeleverd. Miranda: ‘Nog steeds is er elke week wel iemand die zich aanmeldt als vrijwilliger. Ik merk dat vrijwilligers het vooral leuk vinden dat zij zelf invulling kunnen geven aan het werk. Dat spreekt meer aan dan elke week hetzelfde doen.’
Iets terugdoen
Twee van de inmiddels 500 vrijwilligers zijn Bert-Jan van den Dungen en zijn partner Jos van de Laar. Zij kwamen al op Laverhof, toen de moeder van Bert-Jan nog op een van de locaties woonde. Na haar overlijden, ruim een jaar geleden, zijn zij beiden vrijwilliger geworden. ‘Wij wilden graag iets terugdoen voor de mensen die voor mijn moeder hadden gezorgd. Tegelijk halen we er zelf ook veel voldoening uit’, zegt Bert-Jan.
Dat zij hun vrijwilligerswerk flexibel kunnen invullen is ideaal, vindt Bert-Jan. ‘Jos en ik hebben veertig jaar als verpleegkundige in de zorg gewerkt en zijn nu met pensioen. We willen graag vrijwilligerswerk doen, maar wel als het ons past. Niet op vaste momenten in de week, want dan hebben we het gevoel dat we nog aan het werk zijn. Dat kan hier. Als er een probleem is in de bezetting, krijgen we een berichtje met de vraag of we kunnen komen helpen. We voelen de vrijheid om nee te zeggen als het niet uitkomt. Soms zijn we er twee weken niet en dan weer drie keer in één week. Dat gaat heel natuurlijk.’
Samenwerken met naasten
Met Samen Vooruit wil Laverhof ook de naasten meer bij de zorg voor hun dierbare betrekken. ‘Er is een andere aanpak nodig dan bij vrijwilligers’, weet Miranda. ‘Het is belangrijk om de druk niet te hoog op te voeren. Na alle hectiek in de thuissituatie zijn naasten vaak blij om even op adem te kunnen komen. In een huisbezoek voorafgaand aan de verhuizing kunnen we vaak inschatten wat we kunnen vragen van naasten, maar ook wat zo belangrijk is dat dit vooral moet doorgaan! Samen kijken we dan hoe de zorg er thuis uitzag en wie welke taken kan blijven doen.
Tijdens het welzijnsgesprek, zes weken later, bespreken we opnieuw wat naasten aan ondersteuning willen en kunnen bieden. De laatste tijd zien we mooie ontwikkelingen. Naasten ondersteunen bewoners met douchen of helpen met het schoonhouden van kamers. Het zijn kleine stapjes in de goede richting.’
Meer vertrouwen
Twee jaar na de start van Samen Vooruit krijgt de samenwerking met vrijwilligers al meer vorm. ‘We merken dat medewerkers ons al steeds meer vertrouwen geven’, zegt Jos. ‘Een tijdje geleden was een afdeling onderbezet en moest er een decubitusmatras worden geplaatst. Toen hebben wij geholpen om een bewoner met de tillift op een goede manier uit bed en weer in bed te helpen. Het is heel fijn dat je wordt gevraagd en de medewerker weet dat je een achtergrond in de zorg hebt.’ Bert-Jan: ‘Op zo’n moment werk je echt samen in plaats van dat je als vrijwilliger een taak komt doen op de afdeling.’
Op zo’n moment werk je echt samen in plaats van dat je als vrijwilliger een taak komt doen op de afdeling.
Bert-Jan van den Dungen, vrijwilliger bij Laverhof
‘Ons doel is dat vrijwilligers zich helemaal onderdeel van een team gaan voelen’, reageert Miranda. ‘Zover zijn we nog niet helemaal. Vrijwilligers worden door de teams bijvoorbeeld lang niet altijd betrokken bij de evaluaties gedurende de dag. Als de teams dat gesprek ook met vrijwilligers aangaan, kan de samenwerking echt groeien. Dan krijgen beide kanten ook het vertrouwen om elkaar meer los te laten. Maar dat heeft nog wel tijd nodig.
Tip voor andere zorgorganisaties
Bert-Jan heeft nog wel een tip voor andere zorgorganisaties: ‘Geef vrijwilligers de kans om te laten zien wat zij kunnen. Als je van zorgmedewerkers het vertrouwen krijgt, voel je je echt onderdeel van het team. Dat geeft een kick om vrijwilligerswerk te blijven doen.’