Zorginnovatiecentra De Wever Tilburg succesvol

Samen met studenten de ouderenzorg verbeteren, dat is het doel van de Zorginnovatiecentra (ZIC’s) van De Wever. Volgens deze stichting voor ouderenzorg in Tilburg en omgeving dragen de centra duidelijk bij aan meer cliëntgerichte, hoogwaardige en effectieve zorg.

Kenmerkend voor afdelingen van De Wever met een ZIC is dat het aantal studenten hier ongeveer gelijk is aan het aantal medewerkers: per afdeling lopen ongeveer vijftien tot twintig studenten stage, in de niveaus 2 tot en met 5. Deze studenten komen van het mbo en hbo uit de regio. ‘Met een ZIC kun je de kwaliteiten van studenten beter benutten. Zij brengen nieuwe inzichten mee van school en andere stageplaatsen en verdiepen zich in actuele literatuur. Bovendien zitten studenten nog niet in de routine van het werk. Ze denken daardoor meer out of the box en kunnen kritische vragen stellen. En omdat ze in grote groepen stage lopen, durven ze dat ook”, vertelt Ragna Raaijmakers. Zij is lecturer practitioner van het team leren en ontwikkelen van de afdeling HRM van De Wever en is gedetacheerd bij de opleiding Verpleegkunde van Fontys Hogeschool.

Marrie Heiblom

In De Wever werken zes lecturer practitioners die een schakel vormen tussen praktijk, opleiding en onderwijs. “Vooral bij de start van een nieuw ZIC investeren we in de werkbegeleiders en het leerklimaat”, zegt zij. Samen met het onderwijs ontwikkelde De Wever het concept ZIC. Het eerste ZIC ging in 2007 van start in behandelcentrum De Hazelaar.

“Wij wilden anticiperen op het groeiend tekort aan arbeidskrachten en de noodzaak om de kwaliteit van de zorg voor ouderen naar een hoger plan te tillen. Niet alleen door meer verpleegkundigen op te leiden, maar ook door de kwaliteit van stageplaatsen te verhogen en hbo’ers en mbo’ers meer uit te dagen. Meerkosten van dit concept zitten voor de organisatie vooral in het aanstellen van lecturer practitioners.”

Medewerkers

Verspreid over de behandelcentra De Hazelaar en Damast zijn inmiddels vier afdelingen met een eigen ZIC. Volgens Ragna Raaijmakers leggen medewerkers hier continu aan studenten uit wat ze doen en zijn zij zich daardoor meer bewust van wat ze doen. “In het begin waren er wel medewerkers die zich verkeken op het samenwerken met grote groepen studenten. Sommigen zijn elders in de organisatie gaan werken, omdat zij geen coachende rol ambieerden. Maar de meeste medewerkers vinden het verrijkend. Zo geven zowel de studenten als medewerkers aan het begin van elke dienst een leerdoel aan en aan het einde van de dienst worden die leerdoelen samen geëvalueerd. Hierdoor creëren we een lerende cultuur waarin iedereen gelijkwaardig is en studenten processen op de afdeling kunnen beïnvloeden.”

Ook mogen ouderejaars studenten regelmatig jongerejaars begeleiden, vertelt Roos Nauta, een vierdejaars studente aan de Fontys Hogeschool in Eindhoven. Zij loopt nu drie maanden stage bij De Wever en begeleidt jongerejaars. “Dan leer je echt hoe je goede feedback kunt geven. Ik heb al eerder stage gelopen in de ouderenzorg, maar op andere plaatsen krijg je die kans niet. Ik heb ook het idee dat medewerkers hier meer openstaan voor studenten. Ik mag hier regelmatig werkzaamheden coördineren en mensen aansturen. Soms is die verantwoordelijkheid wat veel, maar over het algemeen vind ik het heel leuk. Je krijgt meer mogelijkheden om jezelf te ontwikkelen, al is het wel belangrijk om je grenzen aan te geven.”

Cliënten

Roos Nauta heeft het idee dat de meeste cliënten gewend zijn aan de groepen studenten. De 64-jarige Marrie Heijblom in ieder geval wel. “Ik woon hier nu bijna twee jaar en het bevalt mij hier heel goed. Ik heb COPD en een vergroeide rugwervel. Hier heb ik alles bij de hand en is alles aangepast.” Inmiddels zag hij al veel stagiaires voorbij komen en daar heeft hij geen moeite mee. Integendeel. “Het enige nadeel is dat ik die namen niet allemaal kan onthouden.” Marrie Heijblom is een cliënt die zelf heel goed duidelijk kan maken wat hij wil, bijvoorbeeld als hij ’s avonds aan de beademing wordt gelegd. Dan vertelt hij nieuwelingen hoe ze dat het beste kunnen doen. Maar niet iedereen kan dat even goed, bijvoorbeeld vanwege afasie. De verpleging houdt daar rekening mee en begeleidt stagiaires hierin.

Opbrengsten

Inmiddels is duidelijk dat dankzij een ZIC de kwaliteit van de zorg verbetert. Waar jongerejaars studenten nog met een thema aan de slag gaan om hun eigen kennis te vergroten, werken ouderejaars en medewerkers samen in projecten om de zorg te verbeteren. Een voorbeeld? Bij het openstellen van een digitaal cliëntdossier voor de cliënt zelf en/of diens familie, was het de vraag wat daarin allemaal gerapporteerd zou moeten worden. Studenten onderzochten waar familieleden precies behoefte aan hebben. Zo werd duidelijk dat familie in de weken na de opname geïnformeerd wil worden over de dagelijkse dingen, zoals hoe het gaat met eten en slapen. Verderop in de tijd is het voldoende om alleen nog te rapporteren op basis van geformuleerde doelen in het behandelplan. “Dit is hoe we nu rapporteren en de kwaliteit is daardoor verbeterd. Het werk van studenten geeft echt meerwaarde aan een project”, vertelt Ragna Raaijmakers.

Ook afstudeerprojecten dragen bij aan het verbeteren van de zorg, zoals het afstudeerproject gericht op de mogelijkheden om de bewegingsvrijheid van cliënten met cognitieve problemen te vergroten. Andersom leren studenten veel in bijeenkomsten waarin experts van De Wever ingaan op onderwerpen zoals moeilijk gedrag en palliatieve zorg. De lecturer practitioners ondersteunen de experts hierin.

Ragna Raaijmakers

Belangstelling

Scholen laten hun leerlingen allemaal een keer stage lopen in de ouderenzorg. “Hbo’ers vragen zich wel eens af of de stage uitdagend genoeg zal zijn. Maar na afloop geven de meeste studenten aan dat ze het heel leerzaam hebben gevonden”, vertelt Ragna Raaijmakers. Op afdelingen met een ZIC lukt het daardoor goed om vacatures te vullen. En in het jaarlijks terugkerende medewerkerstevredenheidonderzoek scoren de medewerkers van de ZIC’s bovengemiddeld. Ook lijken zij zelfstandiger dan andere medewerkers en stellen zij zich pro-actiever op. Het is daarom niet zo vreemd dat in het hele land, vanuit alle sectoren, veel belangstelling bestaat voor het concept.

Meer weten


Geplaatst op: 19 december 2016
Laatst gewijzigd op: 15 april 2019