Monique de Vries: ‘Iedere groep heeft een leider nodig’

Rubriek Leiderschap in de praktijk

Leiderschap is niet alleen iets van de bestuurder of een teamleider in een zorginstelling. Elke medewerker toont leiderschap door beslissingen te nemen. Leiderschap zit in álle beroepen in het verpleeghuis. Alleen gezamenlijk dragen medewerkers bij aan goede zorg voor de bewoner. Deze maand vertelt Monique de Vries van WarmThuis hoe zij leiderschap in de praktijk brengt en ervaart.

Sinds 2010 werkt verpleegkundige Monique de Vries bij WarmThuis, op een woning voor jonge mensen met dementie. Leiderschap is voor haar iets wat ze ervaart – ‘in milde vorm’, zoals ze het uitdrukt – in de relatie met de cliënt.

Wat betekent voor jou leiderschap?

‘Een leider is een persoon die in een groep kan luisteren, motiveren, talenten stimuleren en persoonlijke groei kan creëren, iemand die “actie” aanstuurt waar nodig en die vanuit een gelijkwaardige rol verantwoording draagt. In een groep moet altijd leiderschap zijn, dat is een natuurlijk proces dat je ook in de dierenwereld ziet: in een groep olifanten of apen is er altijd één de baas. Zet een groep mensen bij elkaar en je ziet er altijd één die het in zich heeft.’

Ervaar jij leiderschap?

‘In mijn huidige functie zeker. Ik ben ooit begonnen bij thuiszorgorganisatie Evean, waar heel veel leiderschap werd geboden. Vervolgens bij Buurtzorg zag ik veel minder leiderschap en nu bij WarmThuis zit het op een aangename manier tussen die twee in. Binnen het team is iemand van wie je weet: daar moet je zijn. Die is er altijd voor je en je hebt een vertrouwensband met haar. Ik ervaar dat als heel prettig. Op het gebied van het contact met de cliënt is dat leiderschap er natuurlijk wel. De cliënt ervaart zijn of haar dementie, wij begeleiden, verleiden en passen aan. In die vorm ontstaat er een leiderschap onder gelijkwaardige omstandigheden, waarin je vanuit je professioneel inzicht het leiderschap in milde vorm aanvaardt. Daarin word je vrijgelaten en ook ondersteund. Ik heb bijvoorbeeld het idee geopperd om aan de slag te gaan met familieparticipatie. Ook heb ik voorgesteld dat er voor familie altijd een vast aanspreekpunt is binnen het team gedurende de eerste date na opname van een nieuwe cliënt, en regelmatig overleg met de familie tijdens de eerste twee maanden. Dan voorkom je dat problemen gaan sluimeren, ze worden meteen op tafel gelegd.’

Heb je een gebeurtenis meegemaakt die je kijk op leiderschap heeft veranderd?

‘Ik zette Buurtzorg op in Alkmaar en was zelf ook degene die daar twee anderen bij zocht. Maar gaandeweg merkte ik dat het me teveel werd met het werk en de groei van het team. Bij leiderschap in de zorg  komt ook veel administratie kijken en dat is niet mijn ding. De rayonmanager stond op afstand want die had een groot gebied onder zich. Daarom nam ik het bewuste besluit een stapje terug te doen.’

Wordt leiderschap gestimuleerd binnen jouw organisatie?

‘Op organisatorisch niveau voor mij niet en dat is omdat ik zelf aangeef dat ik het niet wens. Daar wordt dus naar geluisterd. Ze weten van mijn eerdere ervaringen in de zorg.’

Wat zou jij anders doen als jij de bestuurder was?

‘Als we vinden dat dingen anders kunnen, geven we dat aan en wordt daar vaak ook naar geluisterd, binnen de mogelijkheden van de organisatie. Zo hebben we bijvoorbeeld aangegeven dat de bestuurder en de leidinggevende ook zichtbaar mogen zijn op de woning. En  dat is nu ook zo: ze komen eens in de twee weken mee lunchen. Ik zou dat nog wel wat meer willen stimuleren maar verder ben ik heel tevreden over mijn huidige werkkring. Er is nu veel meer tijd dan voorheen voor het belang van de cliënt.’

Wat heb je liever: een zelfsturende organisatie of een leidinggevende die knopen doorhakt?

‘Het laatste. Iedere groep heeft een leider en dat is ook nodig.’

Wie (binnen of buiten je organisatie) vind je een sprekend voorbeeld van goed leiderschap?

‘Ik ben een groot fan van Nelson Mandela. Hem vind ik een goed voorbeeld van hoe je in het leven kunt staan en hoe je vanuit je eigen beleving kunt kantelen om anders naar dingen te gaan kijken.’

Meer weten


Geplaatst op: 23 oktober 2018
Laatst gewijzigd op: 27 december 2018