Kwaliteitsbewustzijn medewerkers Aafje versterkt: ‘Kwaliteit begint bij mij’

In 2015 zocht Aafje, thuiszorg, huizen en zorghotel (actief in Rotterdam, Dordrecht en omstreken), ondersteuning bij Waardigheid en trots en verbeterde het kwaliteitsbewustzijn. ‘Omdat we zelf het gevoel hadden dat het op een aantal punten wel een tandje beter kon’, aldus Guy Buck, voorzitter Raad van Bestuur bij Aafje. Met twee operationele coaches op twee verpleeghuizen én een strategische coach ter ondersteuning van het concern-brede kwaliteitsbeleid heeft de organisatie zich de afgelopen jaren flink ontwikkeld en het kwaliteitsbewustzijn van medewerkers versterkt. ‘Kwaliteit begint bij mij, dat is ons motto.’

Toen het ondersteuningsprogramma Waardigheid en trots eenmaal op gang was, heeft Aafje zichzelf gemeld. ‘We hadden behoefte aan extra ogen die meekijken en zaken konden versnellen’, zegt Janine von Lindern, senior beleidsadviseur bij Aafje. ‘Zonder de regie uit handen te willen geven, wilden we wel graag een paar extra ogen en handen die meekijken en op die manier een extra impuls konden geven aan het kwaliteitsbeleid.’

Van knelpunten naar lerende organisatie

Op twee locaties (Hoppesteyn en Meerweide) bestonden specifiek vragen waar twee coaches mee aan de slag zijn gegaan. ‘Bij het ene verpleeghuis ging het om het versterken van de ontwikkeling en samenwerking in de teams’, legt Janine uit. ‘Op de andere locatie speelde juist meer zorginhoudelijke vragen.’ Guy Buck wilde dat Aafje zich in de volle breedte zou ontwikkelen tot een lerende organisatie. ‘Daar kwam bij dat we kort na de start van Waardigheid en trots een aanwijzing kregen van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), op twee thema’s in de verpleeghuissector: de dossiers waren onvoldoende op orde en er werd onvoldoende gestuurd op kwaliteit. Niet fijn natuurlijk, het benadrukte wel het gevoel dat we zelf al hadden dat het anders moest.’

Verbeteren op basis van informatie

Samen met de coaches is Aafje voortvarend aan de slag gegaan met de nodige verbetermaatregelen. Zo wordt er nu gewerkt met PDCA-documenten waarmee locaties maandelijks inzichtelijk maken hoe het er voorstaat. In deze PDCA documenten staan concrete actiepunten waar de locatie en teams mee aan de slag kunnen. Zo raakt het cyclisch werken meer ingeslepen. Daarnaast is er maandelijks zowel een directie-overleg als regionaal MT gewijd aan kwaliteit. Om kwaliteit inzichtelijk te maken is een dashboard ontwikkeld dat informatie genereert uit diverse registratiesystemen waarmee binnen Aafje gewerkt wordt. Daarmee beschikt iedereen, van de teams tot Raad van Bestuur, over een set aan indicatoren die laten zien hoe de vlag erbij hangt binnen de organisatie en de verschillende onderdelen. Het systeem is volgens de Waardigheid en trots-coaches uniek in Nederland en zonder extra administratieve lasten.

Wil jij ook werken aan kwaliteit bij jouw verpleeghuis?

Als jouw locatie meedoet aan Waardigheid en trots op locatie krijg je binnen drie maanden inzicht in de mate waarin je voldoet aan de acht thema’s van het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg. Afhankelijk van ontwikkelpunten krijg je ondersteuning op maat. Dit kan lichte ondersteuning zijn of een meer intensieve, zwaardere variant. De ondersteuning wordt geboden in de vorm van: expertsessies, coaching, inzet van netwerken of het aanreiken van tools en instrumenten om de kwaliteit te verbeteren.

Liever eerst wat meer weten? Neem dan contact op met één van de deelnemers.

Kwaliteitsbewustzijn verankerd

‘De belangrijkste veranderingen die we hebben bereikt is dat kwaliteit nu wordt gedragen door iedereen’, zegt Guy Buck. ‘Iedereen die bij ons werkt heeft invloed op de kwaliteit van ons werk; op individueel niveau natuurlijk, maar ook in het team, op de afdeling en locatie. Iedereen speelt een rol bij het verhogen van de kwaliteit.’ Janine von Lindern vult aan: ‘De verantwoordelijkheid voor kwaliteit zit nu veel meer in de lijn en de mensen die direct contact hebben met de bewoners. Het is niet langer een abstract begrip, maar iets levends waaraan iedereen meewerkt.’

Wat merken de bewoners bij Aafje nu in de praktijk merken van het traject dat is doorlopen? Guy Buck: ‘De kwaliteit is beter geborgd. Er wordt nu methodisch gewerkt. Dat maakt dat onze mensen beter weten wat ze doen en waarom ze het doen. De factor toeval wordt voor de bewoner kleiner. Daarnaast is er meer ruimte en tijd ontstaan voor welbevinden. De zorg is persoonsgerichter geworden: wat heeft u van ons nodig? Noem het gerust een kleine cultuuromslag.’ De 23 leercoaches die we inzetten op de locaties helpen hier enorm in: leren op de werkvloer in plaats van de klaslokalen.

Vooruitkijken

Met de boel op orde, een goed draaiend kwaliteitssysteem en een verhoogd kwaliteitsbewustzijn in de organisatie kan nu vooruitgekeken worden. Bijvoorbeeld naar andere manieren om kwaliteit levend te houden binnen de organisatie. ‘We hebben nu tweemaal een kennispodium georganiseerd met meer dan 400 medewerkers waarbij complexe casussen uit onze eigen organisatie worden besproken met de medewerkers’, vertelt Janine von Lindern. Guy Buck vult aan: ‘Een veilige omgeving, waarin we met elkaar reflecteren en leren van wat er gebeurt binnen de organisatie. Ook worden er innovaties gepresenteerd en denken we met elkaar over ontwikkelingen in ons werk. Dat heeft er bijvoorbeeld toe geleid dat we een Acute Zorg Afdeling hebben opgericht in het zorghotel locatie Maasstad, voor mensen die niet in het ziekenhuis kunnen blijven, maar ook niet naar huis. Dat komt steeds meer voor nu mensen langer thuis blijven wonen. Daar spelen we op in.’

‘Ook worden er innovaties gepresenteerd en denken we met elkaar over ontwikkelingen in ons werk. Dat heeft er bijvoorbeeld toe geleid dat we een Acute Zorg Afdeling hebben opgericht in het zorghotel locatie Maasstad, voor mensen die niet in het ziekenhuis kunnen blijven, maar ook niet naar huis. Dat komt steeds meer voor nu mensen langer thuis blijven wonen. Daar spelen we op in.’

Dilemma’s

Extra middelen om meer te kunnen doen voor het welbevinden van bewoners, de cliënttevredenheid stijgt, de waardering op Zorgkaart Nederland is inmiddels opgelopen tot 8.0 (op basis van 2.000 beoordelingen) en een medewerkertevredenheid van 7,8. Het lijkt alsof er niet veel meer te verbeteren valt. ‘Was het maar waar’, zegt Guy Buck. ‘Net als andere zorgorganisaties hebben we moeite om mensen te vinden in deze krappe arbeidsmarkt. We zoeken naar allerlei manieren om nieuwe mensen aan ons te binden. Zo zijn we gestart met een ontwikkelafdeling, waar mensen met ervaring in de zorg, maar met afstand tot de arbeidsmarkt, begeleiding en training krijgen om weer in te kunnen stromen. Je moet andere wegen bewandelen.

Een ander knelpunt waar wij mee worstelen is de grootstedelijke problematiek. Wij hebben hier te maken met een andere doelgroep, zowel qua zorgvragers als qua werknemers. Er speelt vaker GGZ-problematiek, er is meer eenzaamheid door minder sociale cohesie. Veel mensen uit andere culturen, die moeite hebben met de Nederlandse taal en die een andere economische positie hebben. Om een indruk te geven: meer dan 20% van onze medewerkers in Rotterdam-Zuid (220.000 inwoners) heeft te maken met loonbeslag. Dat leidt tot vraagstukken voor de organisatie: hoe begeleiden en helpen we onze mensen om hiermee om te gaan? Als we willen dat overal in Nederland zorg van gelijke kwaliteit wordt geleverd (kwaliteitskader verpleeghuiszorg) dan moeten organisaties ook in staat worden gesteld dat te bieden. Dit betekent dus andere tarieven voor die factoren die niet beïnvloedbaar zijn door de zorgaanbieder, zoals de sociaal economische status.’

Door Paul van Bodegraven

Meer weten


Geplaatst op: 2 september 2019
Laatst gewijzigd op: 2 september 2019