Kaartenactie Omring: ‘De groeten van mij’

Een kaartje sturen, wie deed het vroeger niet? Leuk om te ontvangen van een familielid op vakantie, met de Kerst of een verjaardag. De bewoners van woongroep Plataan op locatie Lindendael van Omring sturen een kaartje op hun laatste reis. Onder begeleiding van Kathleen Mol, die de kaartenactie bedacht.

Bettina Reus laat een kaart zien. “Je loeder, staat er”, zegt ze gekscherend. Het is een kaartje van haar moeder, waarop de ‘m’ is ingeruild voor een ‘l’. Met Kerst kreeg Bettina de kaart van haar moeder, mevrouw Reus – Kahlman. Mevrouw Reus woont bij Lindendael in hoorn van locatie Omring in Noord-Holland.

Voort Bettina een hartverwarmend gebaar. Voor haar moeder een manier om haar dochter een fijn gevoel te bezorgen. Mevrouw Reus schreef de kaart onder begeleiding van Kathleen Mol, IG-er/EVV-er op de kleinschalige woongroep voor ouderen met dementie. Kathleen doet dat vaker: met een bewoner samen een kaartje schrijven en daarna sturen naar een verwant. Het idee daarvoor ontstond toen ze een cursus kleinschalige dementiezorg volgde, waarvoor ze een verbeterplan schreef.

Sowieso is de woongroep een actieve woongroep, vertelt Kathleen: “We werken al lang met elkaar samen en delen een visie op hoe je de bewoner echt centraal gezet. We zijn daarin altijd al een beetje eigenzinnig geweest. We kookten al op de woongroep, terwijl van ons verwacht werd om kant-en-klaarmaaltijden in de regenereeroven te zetten.”

De bewoners op de woongroep gaan met elkaar en de medewerkers op vakantie. Voor de medewerkers betekent dat een vrijwillige investering in tijd, vertelt Kathleen. “We zien wat het effect is op onze bewoners en daar doe je het voor. Mensen die niet meer zelf kunnen eten, prikken op vakantie weer het vlees uit de pan. Mensen die hier in de nacht onrustig zijn, slapen dan als een roos.” Biggen knuffelen, een huifkartocht, gourmetten met de hele groep; het is genieten voor bewoners én begeleiding. Niet alleen voor mensen die nog relatief ‘goed’ zijn, levert het veel op, zegt Kathleen. “Ook bij mensen die al wat verder in hun dementie zijn, zien we toch kleine oplevingen.”

Kathleen Mol met bewoner

Familieparticipatie

Vanaf het allereerste moment dat de moeder van Bettina nu anderhalf jaar geleden op de woongroep kwam wonen, gaat het goed met haar. Dat was de jaren voordat ze bij Lindendael kwam wonen wel anders. “Eigenlijk hadden we er goed aan gedaan om haar al eerder te laten verhuizen, maar je brengt je moeder gewoon niet makkelijk weg”, zegt ze.

Bettina, zelf werkzaam bij een zorgorganisatie, draagt graag haar steentje bij. Als ze met haar moeder in de huiskamer zit, zet ze graag koffie en deelt die rond. Dat vindt ze vanzelfsprekend. “Je kunt ook denken: ik heb een fulltime baan en ben de hele week al druk en ik kom hier voor mijn eigen moeder. Maar het is voor iedere bewoner fijn om bezoek en aanspraak te hebben.”

Bij familieparticipatie gaat het vaak om kleine dingen, legt Kathleen uit. “Koffie zetten, even een praatje maken met andere bewoners. Helpen met tekenen of schilderen. Planten water geven.” Maar, zegt ze ook, familieleden er nog meer bij betrekken, dat zou mooi zijn. Nog meer de verbinding met elkaar leggen.

Verbinding leggen, daar is ze goed in en dat is ook de basis geweest van het verbeterplan dat ze schreef voor haar cursus kleinschalige dementiezorg, die iedere verzorgende bij Omring kan volgen. Het idee voor het plan dat zij ontwikkelde, kwam voort uit een gesprek met een van de bewoners. Die vertelde dat ze vroeger altijd kaarten stuurde.

Kaartenactie

Met de landelijke kaartjesactie ‘Laat ouderen niet in de steek’ nog vers in het geheugen, besloot Kathleen die actie van toen om te draaien. “We kunnen ouderen een kaartje sturen, maar waarom laten we hen zelf niet kaarten sturen?” stelt ze retorisch. Haar plan van aanpak heet ‘De groeten van mij’. Kathleen: “Vroeger stuurde je een kaartje als je op reis was. De bewoners zijn ook op reis gegaan, hun laatste reis, naar ons. Op deze reis sturen ze een kaartje naar een zoon, dochter of kleinkind, een zus of vroegere buurvrouw.”

Ook mensen met dementie willen zich nog steeds nuttig voelen, zegt Kathleen. “Ze kunnen zo op hun eigen manier bijdragen aan de maatschappij. Een fijn gevoel aan een ander geven. Dat is heel waardevol.” De bewoners kunnen niet allemaal meer goed schrijven of zelfs een pen vasthouden. Kathleen doet het dan gewoon voor. Eerst vraagt ze wat erop moet komen. Dat schrijft ze op een kladbriefje. De bewoner schrijft het over. Over het algemeen een karweitje dat van hem of haar een hoge mate van concentratie vraagt.

Eigen regie

Kathleen heeft een rieten koffertje ervoor ingericht. Het koffertje had ze nog op zolder liggen en de kaarten kocht ze voor een deel zelf en voor een deel kwamen collega’s met een bijdrage aan de inhoud. Investeringskosten dus nihil, maar de opbrengst is goud waard, legt ze uit. Naast het nuttig zijn, wat voor ieder mens belangrijk is, is het goed voor de fijne motoriek. Er komen ook emoties bij kijken. Het kan mensen onrustig maken als het niet lukt, het schrijven, en er komen soms ook verhalen los.

Kathleen heeft een handleiding geschreven voor haar collega’s waarin ze deze effecten vermeldt zodat ze er rekening mee kunnen houden. “Ik wil natuurlijk graag dat mijn collega’s ook gebruik maken van het koffertje. De meesten zijn enthousiast.” Ze ziet ook uitbreidingsmogelijkheden. “Zelf kaarten maken, dat is een volgende stap. En ik zie ook mogelijkheden om familie erbij te betrekken. Dan heb je meteen wat te doen met je vader of moeder.”

De eigen regie daarin bewaken, dat vindt ze wel heel belangrijk. “Je moet echt aan de bewoner overlaten wat er op het kaartje moet en het de bewoner ook zelf laten doen. Al worden er vaak letters omgekeerd geschreven of er staat iets anders.” En ja, dan krijg je dus een kaart met ‘Je loeder’ erop, grinnikt Bettina.

Interview door Ellen Kleverlaan

Meer weten


Geplaatst op: 26 februari 2018
Laatst gewijzigd op: 3 september 2018