Ingeborg Huisken (Het Zand): ‘De risico’s die we voorzagen, bleken een misvatting.’

Binnen locatie De Berghorst van Zorgspectrum Het Zand werken ze met socio-therapeutische leefmilieus, waarbij de behoeften en mogelijkheden van de cliënt centraal staan. Maar waarom vinden we het tegenwoordig nog gebruikelijk om enkele leefmilieus af te sluiten met een gesloten deur? En wat gebeurt er als we dat gewoon niet meer doen; worden de doemscenario’s die we vaak bedenken dan werkelijkheid? Of worden cliënten er juist heel blij van? Op De Berghorst zijn ze het gewoon gaan doen: cliënten meer vrijheid bieden en gesloten deuren afschaffen. Medewerkers observeerden wat er gebeurde en schreven daarover voor Waardigheid en trots een blog.

Ingeborg Huisken is kwaliteitsadviseur bij Zorgspectrum Het Zand. Ze was hiervoor zorgcoördinator bij  afdeling Het Ooider, een psychogeriatrische afdeling. Lees hieronder haar blog, de derde uit een serie van 4 blogs. Lees ook het eerste blog van Berry Schaake, integraal (zorg)manager en het tweede blog van Bernadeth Rave, zorgcoördinator.

Het idee was al geboren: het openen van alle deuren van de psychogeriatrische afdeling. Voor mijn opleiding healthcare social work mocht ik voor dit idee een plan schrijven. Dat plan was eigenlijk heel eenvoudig: ‘We zetten de deuren open’. Het in kaart brengen van de consequenties voor alle betrokkenen, dat was andere koek. Zo zijn er uiteraard de cliënten, verdeeld over vier woongroepen, en hun familie. Daarnaast bevinden zich op de eerste verdieping huurappartementen voor mensen die eventueel zorg kunnen inkopen. Deze mensen maken van dezelfde toegangsdeur gebruik. Ten slotte hebben we natuurlijk te maken met de mensen die in de wijk wonen en eventueel een bewoner van ons kunnen tegenkomen die naar buiten loopt en de weg misschien niet meer terug kan vinden.

Geen hinder, maximale vrijheid

Hoe zijn we met het plan aan de slag gegaan? Uitgangspunt was: geen hinder voor de huurders van de bovenste verdieping, geen hinder voor omwonenden en niet voor familie, maar wel: maximale vrijheid voor de bewoners van onze psychogeriatrische afdeling. We formeerden een werkgroep met medewerkers, de psycholoog, de ergotherapeut, de projectcoördinator, specialist ouderengeneeskunde en de zorgmanager. Vervolgens hebben we twee informatieavonden gehouden; een voor de bewoners van de huurappartementen en de cliëntenraad en een voor de buurt en de mantelzorgers. Medewerkers waren op beide avonden welkom. Alle stakeholders geruststellen: dat was onder meer het doel van deze avonden en dat is gelukt.

Eén van de uitdagingen vormde onze voordeur: een grote glazen voordeur. We hebben een reclamebureau ingehuurd om daarvoor een idee te verzinnen, want ook al zit de deur niet meer op slot, we willen bewoners vooral niet verleiden om naar buiten te gaan. De oplossing? Een foto van een rivier hier in de buurt, de Regge. Dat herkennen mensen. En als het winter is en het vriest, zeggen ze tegen elkaar dat ze beter niet naar buiten kunnen gaan omdat ze door het ijs kunnen zakken. De voordeur bedienen we met een knop naast de deur; dat was een witte knop op een bruine muur. Daar hebben we dezelfde bruine schotjes op laten maken als de muur. Er waren zelfs medewerkers die de knop niet meteen meer konden vinden.

Ingeborg Huisken, kwaliteitsadviseur bij Zorgspectrum Het Zand
‘Communicatie is essentieel. Bij iedere stap of ontwikkeling hebben we een brief gestuurd. Naar familie, naar omwonenden.’

Monitoren

Vervolgens zijn we gaan monitoren wat er gebeurde door de deuren open te zetten. Je kunt ook van te voren bedenken wat er allemaal mis kan gaan. Neem de trap naar boven; wat als bewoners daar vanaf vallen tijdens het beklimmen? En de steentjes in de plantenbak in de binnentuin; eten bewoners die niet op? Of wat te denken van de lift; kunnen bewoners daarmee niet vast komen zitten? Waar het op neerkomt: de risico’s die wij zien, lopen bewoners helemaal niet. In twee weken tijd is er hoegenaamd niets gebeurd.

Wel hebben we nadien afspraken met elkaar gemaakt; Het Ooider bestaat uit vier woongroepen. Nu gebeurt het weleens dat een bewoner op een andere afdeling terechtkomt en daar blijft koffiedrinken. We hebben dan ook de drink- en eetgewoonten en het medicijngebruik van alle bewoners op papier gezet en over de gehele afdeling verspreid. Bovendien: het blijft jouw cliënt, ook al zit hij tijdelijk ergens anders. Je informeert dus waar hij is en komt hem eventueel ook weer ophalen. Drie bewoners weten inmiddels hoe de voordeurknop werkt; zij hebben een GPS-tracker.

Ten slotte: communicatie is essentieel. Bij iedere stap of ontwikkeling hebben we een brief gestuurd. Naar familie, naar omwonenden. De volgende stap? De voordeur gewoon openzetten en gaan werken met leefcirkels; zodat we voor iedere bewoner kunnen afstemmen wat mogelijk is. Ja, we barsten van de ambities.

Meer weten

Geplaatst op: 21 juli 2017
Laatst gewijzigd op: 15 maart 2019