Humanitas Deventer: wijzer uit de crisis met corona-ondersteuning

Gea Sijpkes is bestuurder van woon- en zorgcentrum Humanitas in Deventer. Ze worstelt met dilemma’s en vraagstukken rond de corona-aanpak, met name in haar eigen organisatie maar ook landelijk. Toen de kans zich aandiende om corona-ondersteuning te krijgen, nam ze die met beide handen aan. De coach van Waardigheid en trots op locatie, Jeroen van Kerckhoff, is inmiddels aan de slag.

‘Ik hoop dat we met elkaar iets willen leren van deze crisis. Dat moet nu blijken. Jarenlang staan ‘kwaliteit van leven’ en ‘eigen regie’ boven in ons vaandel. Maar in onze schrik en onwetendheid kozen we direct voor kwantiteit, voor extra levensweken. Wat doen we bij een tweede golf in september? Weer sluiten?’

Gea Sijpkes is van mening dat zowel de overheid als de zorginstellingen zich moeten verantwoorden voor de gemaakte keuzes: ‘Natuurlijk, de paniek was groot. Toch moeten we het er met elkaar over hebben. Zodat we bij een tweede golf beslissingen nemen op basis van afwegingskaders, na een morele discussie. En ik vind dat de mensen die het aangaat in die discussie een werkelijke stem moeten hebben. De ouderen moeten beter betrokken worden bij de oplossingsrichtingen. Misschien is een volledige quarantaine ongewenst, maar kunnen mensen op individueel niveau daar wél behoefte aan hebben. Zulke opties moet je bespreken.’

Inclusief denken en doen

In minder dan vijf minuten schetst Gea Sijpkes bevlogen de filosofie van haar organisatie. ‘Wij gaan uit van drie kernwaarden: liefde, samen en positief. Dat is ons uitgangspunt voor de ontmoeting tussen bewoner, professional en familie. Die ontmoeting vindt plaats binnen een inclusieve samenleving: bij ons wonen ook studenten en jongeren met een andere achtergrond. Zij hebben bijvoorbeeld een baan hier. Iedereen heeft zijn rol en dat werkt geweldig. Er is echt sprake van wederkerigheid die goed is voor onze ouderen en voor de andere bewoners.’

De vraag dringt zich op of zo’n open organisatie deze zienswijze tijdens de coronacrisis kan volhouden: staan die openheid en het langdurige bezoekverbod niet op gespannen voet met elkaar? De bestuurder beleeft het bezoekverbod inderdaad als een bijzonder lastig dilemma. Toch wist ze steeds vast te houden aan het principe van inclusie. ‘Onze ‘andere bewoners’ wonen en werken hier, zij hebben de status van medewerkers en kunnen naar binnen en naar buiten. Zij zijn juist in crisistijd heel belangrijk, kunnen de scherpste kantjes van de eenzaamheid wat af halen. Samen met de ‘buurtmaatjes’ die we aangenomen hebben uit de kwaliteitsgelden. Die spelen een grote rol in het leven van mensen met een psychogeriatrische indicatie, die verdwalen in hun eigen leven.’

Leren van coronacrisis

Ervan leren, van de crisis. Dat is wat eenhoofdige bestuurder Gea wil. ‘Ik ben maar één mens en zit met allerlei vragen: Heb ik de afgelopen maanden de juiste keuzes gemaakt? Wat zou ik een volgende keer anders moeten doen? Benutten we als managers onze verschillende talenten wel optimaal? Van welke dilemma’s hebben de zorgmedewerkers wakker gelegen? Zijn we als organisatie klaar voor een volgende golf? Sinds 15 maart houd ik een logboek bij waarin ik alles noteer. Heel graag wil ik daarvan een review, zodat ik samen met een buitenstaander kan bekijken of ik de juiste stappen op het juiste moment heb gezet.’

Ze twijfelde geen moment toen ze een mailtje kreeg dat Waardigheid en trots op locatie een corona-gerelateerd ondersteuningstraject aanbood. ‘Ik heb me direct aangemeld en kreeg voor ruim drie maanden de coach Jeroen van Kerkhoff toegewezen, een plezierige gesprekspartner met up-to-date kennis van zaken. Tijdens onze kennismaking had hij de CoronaWegwijzer onder zijn arm. Dat bleek een geweldige checklist die je als organisatie langs kunt lopen: heb ik dit al gedaan, heb ik daar aan gedacht? Want natuurlijk waren we volop bezig, alleen hadden we geen idee wanneer we ‘klaar’ zouden zijn. Die wegwijzer is de ruggengraat van ons plan van aanpak.’

Sinds het aanbod eind mei bekend werd, krijgen ruim tien verpleeghuisorganisaties ondersteuning bij hun coronagerelateerde vraagstukken van coaches van Waardigheid en trots op locatie. Het gaat dan om vraagstukken als:

  • het evalueren van de afgelopen maanden om goed voorbereid te zijn op de tweede golf;
  • het implementeren van de bezoekregeling;
  • het passend maken van de bedrijfsvoering.

Benutten leiderschapstalenten

Jeroen van Kerkhoff: ‘Humanitas is de eerste organisatie binnen het coronatraject met een goedgekeurd plan van aanpak. Men had eigenlijk aan alle punten uit de CoronaWegwijzer gedacht. Het was een kwestie van puntjes op de i zetten. De échte vraag van Gea lag meer op het vlak van de inclusieve waarden, hoe kon ze daar bij een volgende crisis nog beter aan vasthouden? Keuzes waarover de cliënt zelf zou moeten gaan, had zij nu als bestuurder gemaakt. Ook op leiderschapsgebied had ze vragen. In een managementteam moet je samen handelen, zeker in een crisis. Maar: onder druk wordt alles vloeibaar. Sommige managers bloeien op in hun rol, andere trekken zich juist terug. Het goed benutten van verschillende talenten en het vinden van een optimale rolverdeling zijn belangrijk.’ Gea vult aan dat zijzelf en haar drie managers onlangs een test hebben gemaakt om beter inzicht te krijgen in de eigen kwaliteiten.

Jeroen vindt dat deze organisatie werkelijk doet wat men opschrijft. ‘Neem nou dat inclusieve denken. Een mevrouw die nog coronaverdacht was, mocht de gang niet op. En dat deed ze altijd zo graag. Toen is er een traphekje geplaatst in haar deuropening, zodat ze er tóch bij hoorde. Meedenken met de bewoner, niet in beperkingen maar in kansen, het midden zoeken tussen kwaliteit en veiligheid. En als iets niet kan: in gesprek gaan, zodat een beslissing een min of meer gedeelde beslissing wordt.’

Waar blijft de bewoner in coronatijd?

Gea Sijpkes: ‘We hebben tot 1 oktober. Naast het goed nalopen van de CoronaWegwijzer, gaan we samen het logboek door en zijn we al bezig met de leiderschapsvraagstukken. Intussen halen we morele dilemma’s op uit de organisatie. We willen weten wat de medewerkers hebben meegenomen van de afgelopen maanden en wat ze de volgende keer graag anders zien. En we zijn bezig met scholingstrajecten, vanzelfsprekend. Ik merk dat we inmiddels routine hebben in het omgaan met verdenkingen, in het snel testen en direct indammen. Dat geeft vertrouwen.’

Ze sluit af: ‘Maar het gaat niet om ons, om de organisaties, om de bestuurders of om Waardigheid en trots op locatie. Voortdurend moeten we ons afvragen waar de bewoner blijft in deze crisis. Het moet gaan om de bewoner.’

Tips voor bestuurders:

  • Bel elkaar.
  • Gebruik de coronawegwijzer.
  • Definieer zorg niet te eng, daarvoor is de klus te zwaar. Wij hebben kantoorpersoneel ingezet als afdelingsmentor, die koffie haalt of waardes doorbelt; het overzicht en de rust bewaart.
  • Gebruik je RvT, VAR, OR en CR als sparring partner.
  • Geef je op voor een coronatraject op locatie.
Corona-ondersteuning van Waardigheid en trots op locatie

Door: Linda van Ingen

Meer weten

Geplaatst op: 7 juli 2020
Laatst gewijzigd op: 7 juli 2020