Portret: Joop Stam (77) kan weer op bezoek bij zijn vrouw Lots (79)

Zijn vrouw woonde net een maand of drie in zorglocatie De Schutse van Amsta in Amsterdam-West, toen half maart de bezoekregeling van kracht werd vanwege het coronavirus. Vóór het virus bezocht Joop Stam (77) zijn vrouw Lots (79) – die Alzheimer heeft – elke dag. Soms zelfs twee keer. Hoe hebben zij de afgelopen periode beleefd en hoe was het weerzien?

‘De bezoekregeling was onwerkelijk; van de één op de andere dag ging de deur op slot. Ik heb dat als vrij zwaar ervaren. Ik heb zelfs geprobeerd of ik bij mijn vrouw in quarantaine mocht, want niemand wist hoe lang dit zou gaan duren. Maar dat mocht niet…’, steekt meneer Stam van wal.

Hoe lang heeft ze nog?

Meneer Stam was huisarts voor zijn pensionering en ondanks dat hij weet dat het coronavirus serieus is, is hij geen moment angstig. ‘Ik heb echt begrip voor de besluiten van de overheid, maar ik heb er ook moeite mee. Ik had graag zelf over het lot van mijn vrouw en mijzelf besloten. U moet weten dat mijn vrouw zich in het laatste stadium van haar ziekte bevindt. Hoe lang heeft ze nog?’

‘Ik heb even overwogen om haar weer in huis te nemen. Maar dat is eigenlijk niet meer te doen; ze heeft 24/7 zorg nodig.’

Joop en Lots mogen elkaar niet aanraken
Foto gemaakt door Joop Stam toen hij zijn vrouw Lots wel weer mocht zien, maar niet aan mocht raken.

Een filmpje biedt troost

Beeldbellen lukt niet meer met mevrouw Stam. Ze snapt het fenomeen niet. ‘Mijn contact met Lots bestaat vooral uit elkaar aanraken, grapjes maken en samen zingen. Maar dat ging dus niet via de telefoon of tablet. Ik heb ruim twee maanden helemaal geen contact gehad. Zij heeft er gelukkig niet zo heel veel van gemerkt, maar ik heb er wel last van gehad.’

Heel fijn was het dan ook dat meneer een aantal keer een filmpje opgestuurd kreeg van het afdelingspersoneel. ‘Dan dansten ze met haar of kreeg ik een filmpje van haar tijdens het eten. Dat waren fijne momenten en daar ben ik het personeel dankbaar voor’, mijmert hij terug.

Babbelbox

Enige verzachting kwam met het beschikbaar stellen van de ‘Babbelbox’, een veilige ruimte waarin meneer Stam zijn Lots in elk geval weer kon bezoeken. ‘Maar ja, echt praten is er helaas niet meer bij. En aanraken was op dat moment nog uit den boze. Ook dat vond ik toch lastig te begrijpen; waarom mochten dertig zorgmedewerkers die elke dag thuis hun gezinsleden zien en aanraken wel bij mijn vrouw en ik – als alleenstaande die weinig contacten heeft – niet? Dan was ík de risicofactor? Lastig te bevatten.’

Ideeëngroepje

Blij was hij dan ook toen hij zijn vrouw mee uit wandelen mocht nemen. ‘Aanvankelijk moest ik handschoentjes aan. Toen heb ik in een ideeëngroep bij Amsta geopperd dat dat toch onzinnig is, als beide personen hun handen goed desinfecteren. Daar moesten ze mij gelijk in geven. Dus ik kon mijn vrouw weer even fijn vasthouden, zonder handschoenen!’

Meneer Stam had gehoopt op wat meer maatwerk. ‘Ik snap best dat het voor het zorgpersoneel ook een hectische tijd is geweest en nog steeds is. Maar ik denk dat er ook onnodig veel verdriet is veroorzaakt, bij zowel cliënten als mantelzorgers, omdat er geen uitzondering werd gemaakt voor schrijnende gevallen.’

‘Ik zie de bewoners en het personeel van De Schutse inmiddels als mijn tweede familie. Het niet op bezoek mogen komen, heeft mij echt diep geraakt’, zegt hij terwijl zijn ogen vochtig worden.

Portret Joop Lots Stam aai

Versoepelde maatregelen

Gelukkig is De Schutse nu weer redelijk vrij toegankelijk. Meneer Stam mag in elk geval weer op bezoek wanneer hij maar wil. Wel vindt hij het nog steeds erg jammer dat hij zijn vrouw alleen op haar kamer mag bezoeken. ‘Ik maak zo graag met andere bewoners ook een praatje. Sommigen krijgen maar heel weinig bezoek hè. Ik vraag mij sowieso af wat de zorginstellingen gaan doen om de familie weer vaker op bezoek te laten komen. Voor veel mensen is de drempel nu erg hoog om op bezoek te gaan.’

Welkom terug

Hij hoopt dan ook op een soort ‘Welkom Terug-bijeenkomst’. ‘Ik zou dat heel fijn vinden als dat vanuit Amsta georganiseerd zou worden. Even een positief moment, samen met andere mantelzorgers en wat zorgpersoneel. Met elkaar van gedachten wisselen hoe we deze periode ervaren hebben en hoe we de toekomst samen tegemoet gaan. Ik zou dat erg op prijs stellen.’

Lots krijgt in elk geval weer veel bezoek van haar man, die haar nog elke dag vertelt dat hij zo van haar houdt. “Hou je nog van mij”, vraagt hij zijn vrouw. “Natuurlijk niet”, zegt ze lachend. De twee kunnen nog steeds grapjes maken met elkaar en die momenten zijn goud waard!

Schilderij Jut en Jul, gemaakt door Lots
Schilderij Jut en Jul, gemaakt door Lots en stelt een zelfportret voor van Lots met Joop.

Tips van meneer Stam voor zorgorganisaties:

  • Organiseer een ‘Welkom terug-bijeenkomst’ voor alle naasten die hun geliefden, vader of moeder zo lang hebben moeten missen. Zo kunnen lotgenoten ook ervaringen uitwisselen.
  • Organiseer wat vaste momenten dat mantelzorgers elkaar kunnen treffen om hun ervaringen te delen en elkaar steun te bieden.
  • Roep een ideeëngroepje in het leven waarin óók mantelzorgers zitten; dit kan echt fijne oplossingen opleveren.
  • Wees warm en betrokken in de communicatie naar mantelzorgers; voor hen is het ook een zware tijd.
  • Lever maatwerk waar mogelijk; kom tegemoet aan persoonlijke wensen als dat maar enigszins mogelijk is. Het bespaart zoveel verdriet.
  • Bedenk een plan om familie en naasten weer terug op bezoek te krijgen; neem die drempel weer weg.
  • Er heerst nog steeds best veel angst omtrent corona, ook bij verzorgenden. Erover praten met de juiste informatie als basis, kan een deel van die angst wegnemen.

Tekst en foto’s: Nienke Oort

Meer weten

Geplaatst op: 15 juli 2020
Laatst gewijzigd op: 10 augustus 2020