Allert de Geus: kwaliteitskader voor toezichthouder waardevol, maar een ondergrens

Het nieuwe kwaliteitskader voor de ouderenzorg binnen de Wlz, dat nu in concept klaar is en in oktober definitief moet zijn, is in de kern een goed en ook goed uitgewerkt initiatief om richting te geven aan de kwaliteitsverbetering in verpleeghuiszorg, vindt Allert de Geus, vicevoorzitter van de raad van toezicht van Zinzia Zorggroep. ‘Het sluit aan bij het besef dat je op een andere manier naar kwaliteit kunt kijken dan alleen maar op basis van de parameters die tot voor kort altijd centraal hebben gestaan. Het kwaliteitskader vormt een impuls om op de ingeslagen weg door te gaan. Maar als ik het leg naast de draai die de verpleeghuizen op dit moment al maken van systeemwereld naar leefwereld, waarbij heel sterk de nadruk ligt op het verhaal van de individuele cliënt als uitgangspunt voor de zorg, dan zie ik toch wel een punt van aandacht. De cliënt wordt heel warm neergezet in dit kwaliteitskader, het is duidelijk dat het erom gaat dat die gezien wordt. Ook wordt duidelijk gemaakt dat de professionals de ruimte moeten krijgen om het verhaal van die cliënt als uitgangspunt te nemen. Tot zover is het helemaal in balans, het sluit aan bij het besef dat de care een leefgemeenschap vormt waarin het primair gaat om de kwaliteit van leven van de bewoners. Maar als dan vervolgens de stap wordt gemaakt naar wat hierbij van de bestuurders wordt verwacht, dan raakt die balans zoek doordat op dit niveau ineens de systeemwereld weer centraal staat, in de vorm van bullits met termen als “actief sturen”, “klachtensysteem” en “auditeren”. Het staat er bijna in gebiedende wijs. Ik had een duidelijker doorvertaling vanuit het belang van de cliënt via de professionals naar de rol van de bestuurder verwacht. Hoe minder voor die bestuurder een checklist centraal staat, hoe meer mogelijkheden die heeft om de professionals de ruimte te geven om het veranderproces te voltooien waar zij al middenin zitten.’

Verhalen

Hoezeer dit proces zich al aan het afspelen is, merkt De Geus als toezichthouder heel duidelijk. ‘Je perspectief als toezichthouder beweegt mee met die ontwikkeling’, zegt hij. ‘Als raad van toezicht volgen we nu veel meer dan in het verleden de verhalen van de cliënten, deze verhalen kleuren mede ons toezicht op de handelingspraktijken en de beleidsontwikkeling van de bestuurder. We horen op veel plekken de verhalen: we hebben contact met de centrale cliëntenraad, we lopen als toezichthouders allemaal een dag per jaar mee in de organisatie om mee te maken hoe cliënten er leven en we bezoeken collega-verpleeghuizen.’

Zelfanalyse

De zelfanalyses die verpleeghuizen afgelopen zomer in het kader van de contractering hebben gedaan als basis voor verbeterplannen, hebben de huizen een sterker zelfbewustzijn opgeleverd, vindt De Geus. ‘Dat dit gevolgen heeft voor de contractering moet zich nog uitkristalliseren’, zegt hij. ‘Ik weet overigens niet hoe zich dit verder ontwikkelt, er is altijd het risico dat organisaties zich beter voordoen dan ze zijn om die drie procents bonus op het basistarief te verkrijgen. Het is de rol van de toezichthouders hier goed op te letten en te agenderen als zaken uit de pas dreigen te lopen, zodat tijdig kan worden bijgestuurd. Dat is de normale gang van zaken voor toezichthouders. Ik denk niet dat we hierbij dat afvinklijstje nodig hebben dat in het kwaliteitskader voor de bestuurders is opgenomen. Dat lijstje schetst vooral de minimale voorwaarden om tot goede verpleeghuiszorg te komen, maar het is zeker geen garantie voor kwaliteit als je daaraan voldoet. Voor ons als toezichthouders ligt de focus op kwaliteit zoals de cliënt en zijn familie die ervaart en beleeft.’

Interview door Frank van Wijck

Meer weten

Allert de Geus is sinds 2007 lid van de raad van toezicht van Zinzia Zorggroep. Hij heeft een ruime ervaring als docent, directeur van een ROC, directeur-bestuurder van de Docentenbank. Hij zit sinds zes jaar in het college van bestuur van Stichting Pallas en is sinds 2010 lid van het bestuur (voorzitter en vice-voorzitter van Ieder(in).

Geplaatst op: 4 maart 2016
Laatst gewijzigd op: 30 april 2020