Hoe werk je aan behoud en betrokkenheid van zorgprofessionals?

Geplaatst op: 20 november 2020
Laatst gewijzigd op: 18 november 2020

De commissie Werken in de Zorg heeft als taak voorstellen te doen om de (toenemende) personele tekorten in de sector zorg en welzijn terug te dringen. Een belangrijk thema’s daarbij is het behoud en betrokkenheid van zorgprofessionals. Door corona heeft de arbeidsmarktproblematiek in de zorg een andere dimensie gekregen. In het rapport hierover van de commissie Werken in de Zorg zijn daarom de geleerde lessen uit de eerste coronagolf meegenomen als het gaat om behoud en betrokkenheid van zorgprofessionals. Dit levert een aantal concrete adviezen op.

Download de publicatie Behoud en betrokkenheid van zorgprofessionals (pdf)

Lessons learned

Het rapport behandelt eerst aan de hand van de volgende drie vragen de belangrijkste lessons learned ten aanzien van behoud en betrokkenheid van zorgprofessionals:

  1. Welke nieuwe manieren van werken ontwikkelen zich die het waard zijn behouden te blijven en waar tekent de kans op verdere vernieuwing zich af?
  2. Hebben zich manieren van werken ontwikkeld waar het verstandig is weer afscheid van te nemen?
  3. Is de aanpak van het arbeidsmarktvraagstuk opgeschoven in de richting die vóór de crisis wenselijk leek?

Invloed en betrokkenheid

Het is belangrijk voor zorgmedewerkers dat zij invloed kunnen hebben bij het eigen werk op de eigen afdeling of locatie. Daarnaast ook om betrokkenheid te ervaren. Daarover is het afgelopen jaar veel gesproken en geschreven. Maar werkgevers moeten hier blijvend aandacht voor hebben. Dit kan bijvoorbeeld door het scheppen van een klimaat waarin geluisterd wordt naar de zorgmedewerkers. En waar zij invloed kunnen hebben op het beleid, op de verschillende niveaus. Dit beleid vertaalt zich uiteindelijk door naar de werkvloer en wordt uitgevoerd door de zorgmedewerkers zelf. Uitgangspunt is dat het vergroten van de invloed van zorgmedewerkers leidt tot betere zorg, minder uitval, meer werkplezier en behoud van zorgmedewerkers. Betrokkenheid draagt hierdoor significant bij aan het verkleinen van de personeelstekorten.

Tips om direct toe te passen

  • Zorg voor heldere en actuele communicatie, met alle medewerkers, aansluitend op hun vragen.
  • Blijf in verbinding met de werkvloer.
  • Betrek zorgprofessionals bij de besluitvorming in het crisisteam.
  • Maak gebruik van de creativiteit en stimuleer autonomie van zorgteams.
  • Zorg voor de juiste aandacht voor persoonlijke behoeften en ervaringen.
  • Voorkom overbelasting van zorgprofessionals, behouden van intrinsieke motivatie.
  • Haal (opnieuw) kandidaten uit de pool van ‘Extra handen voor de zorg’.

Deze tips, in het rapport ‘quick wins’ genoemd, kun je eigenlijk in iedere organisatie als direct toepassen. Het zijn verbeteringen die een geringe inspanning vragen maar een relatief groot effect hebben op het behoud en de betrokkenheid van medewerkers. Het rapport beschrijft deze ‘quick wins’ uitgebreid. Ook zijn er adviezen aan individuele zorgaanbieders en aan alle regionaal en landelijk (samenwerkende) partijen te vinden. Deze vergen wat meer inspanning en tijd om te realiseren.

Extra handen voor de zorg: benut alle potentie die er is

In het voorjaar is vanwege de coronacrisis het initiatief ‘Extra handen voor de zorg’ ontstaan. Dit potentieel voor extra ondersteuning blijkt niet volledig benut te worden. De commissie doet daarom een oproep om deze pool van potentiële medewerkers beter inzetbaar te maken door (opnieuw) te kijken naar hen die interesse hebben getoond.

Vanuit ‘Extra handen voor de zorg’ werkt men nu ook aan de inzet van teams van (niet gediplomeerde) medewerkers onder begeleiding van een ervaren zorgprofessional. Het is belangrijk om alle potentie daarbij te benutten. En het zo te organiseren dat extra instroom ook werkelijkheid kan worden.

Input uit de sector

De commissie heeft als input voor de opgenomen adviezen groepsgesprekken gevoerd met bestuurders vanuit zorg, onderwijs en lokaal domein, een groepsgesprek met zorgprofessionals en gesprekken met individuele experts en sleutelfiguren.

Bron: Ministerie van VWS

Meer weten