Maak zorgtechnologie vanzelfsprekend met duidelijk leiderschap

Zo’n 2 jaar geleden koos Santé Partners (ruim 17.600 cliënten, 3300 medewerkers) het 'Santé Kompas' als basis voor haar manier van werken. Deze visie is vergelijkbaar met de Schijf van Vijf, vertelde Berry van Versendaal, gebiedsmanager zorg bij Santé Partners, tijdens het webinar op 17 september 2026. In het webinar stond de inzet van zorgtechnologie centraal. 'Wij vinden het belangrijk dat mensen zo lang mogelijk zelfredzaam blijven. Daarom kijken we eerst naar wat de cliënt zelf kan en dan naar wat er met (digitale) hulpmiddelen mogelijk is. Vervolgens onderzoeken we welke rol familie, kennissen en anderen in het netwerk van de zelfstandig thuiswonenden kunnen spelen. Tot slot kijken we welke professionele ondersteuning nodig is.' 

Inzet van zorgtechnologie centraal

Onderdeel van het 'Santé Kompas' is dat (digitale) hulpmiddelen bij cliënten worden ingezet, tenzij dat niet kan. Voor de zorgorganisatie betekende dit een flinke verandering van koers. 'Wil je zo’n transitie succesvol maken, dan moet de hele organisatie betrokken zijn', stelde Berry. 'We werkten tijdens de transitie daarom met meerdere commissies met mensen uit de hele organisatie. Zo kregen we vanaf de werkvloer te horen waar mensen tegenaan liepen, wat wel en niet werkte en welke ondersteuning nodig was. Verder waren afdelingen als Leren & Ontwikkelen en Marketing & Communicatie betrokken. Zij ontwikkelden tools die wij konden gebruiken in de communicatie met medewerkers.'

Aanwezig bij teamvergaderingen

Volgens Berry betekent leidinggeven aan werken met digitale zorg dat je nauw contact onderhoudt met de teams. Ze organiseerde om te beginnen teamsessies om medewerkers uit te leggen waarom de inzet van (digitale) hulpmiddelen zo belangrijk was. Daarnaast was ze zoveel mogelijk aanwezig bij teamvergaderingen. Zo hoorde ze van medewerkers zelf waar zij tegenaan liepen en wat hun eventuele zorgen en bezwaren waren. Dat heeft een positief effect gehad. Berry: 'Zorgtechnologie staat inmiddels standaard op de agenda van teamvergaderingen. Bij elke cliënt kijken de teams of er hulpmiddelen ingezet kunnen worden.'

Wie wil dat werken met digitale zorg vanzelfsprekend wordt, moet als leidinggevende kunnen omgaan met weerstand. Niet alle medewerkers, inwoners en mantelzorgers zagen de inzet van (digitale) hulpmiddelen meteen zitten. Alle gebiedsmanagers hebben daarom scholing gekregen in verandermanagement en het omgaan met weerstand, vertelde Berry. 'Als leidinggevende weet je wat de koers is van de organisatie. Voor jou is de inzet van zorgtechnologie al snel een duidelijk doel. Maar het is een valkuil om te denken dat alle medewerkers de verandering vanzelf zullen omarmen, zelfs als je alles goed hebt georganiseerd en hen goed hebt gefaciliteerd. Je zult de boodschap steeds opnieuw moeten uitdragen. Ik geloof in de kracht van herhaling om iedereen mee te krijgen.'

Ondersteuning organiseren

Tijdens de scholing leerden de gebiedsmanagers dat medewerkers, zelfstandig thuiswonenden en hun naasten de tijd nodig hebben om te wennen aan de verandering. Berry: 'Je moet oog hebben voor hun bezwaren en daar tijd en aandacht aan besteden. Mantelzorgers gaven bijvoorbeeld aan dat zij bang waren dat hun naaste door de zorgtechnologie zou vereenzamen. Het is goed om hier met hen over in gesprek te gaan. Hetzelfde geldt voor medewerkers: luister naar hun bezwaren. Zo kom je erachter welke ondersteuning medewerkers nodig hebben om echt met de digitale hulpmiddelen te kunnen en willen werken. Daarbij is het belangrijk om steeds de voordelen voor de cliënt en mantelzorgers te benoemen.'

Leiderschap betekent ook: sturend zijn. Berry: 'We hebben medewerkers steeds uitgelegd dat we geloven in het versterken van de zelfredzaamheid van mensen en dat digitale hulpmiddelen de werkdruk kunnen verlagen. Tegelijk zijn we vanaf het begin helder geweest: de inzet van zorgtechnologie is onze nieuwe koers en geen vrijblijvende keuze. Het is belangrijk dat je dit als leidinggevende uitstraalt en naar medewerkers communiceert. Doe je dat niet, dan zullen zij de inzet van zorgtechnologie ook niet als nieuwe koers ervaren.'

Snel antwoord geven

Gaandeweg ontdekte Santé Partners dat de leidinggevenden behoefte hadden aan inhoudelijke ondersteuning. Berry: 'Als gebiedsmanagers hebben wij de verantwoordelijkheid om teams mee te nemen in de veranderingen. Maar we kwamen tot het inzicht dat we ook iemand nodig hadden die zich volledig op zorgtechnologie richt. Een implementatiecoach kan medewerkers veel beter technisch ondersteunen dan wij als leidinggevenden. Met haar kennis kan ze snel antwoord geven op vragen van de werkvloer.'

'Je kunt niet van gebiedsmanagers verwachten dat zij alles weten van digitale hulpmiddelen’, reageerde Mira Rooijakkers. Zij helpt als implementatiecoach de teams bij het implementeren van zorgtechnologie. 'Ik ben eigenlijk tussenpersoon tussen de gebiedsmanagers en de teams. Wanneer gebiedsmanagers weerstand bij hun medewerkers ervaren, kijk ik waar die weerstand precies zit en hoe we die kunnen ombuigen. Zo signaleer ik behoeften, maar ook kansen om de teams de meerwaarde van de technologie te laten zien.'

De implementatiecoach ondersteunt medewerkers ook met scholing. Deze kan gaan over de hulpmiddelen die Santé Partners wil gebruiken, maar ook over de vraag bij wie zorgtechnologie kan worden ingezet. Mira: 'Vaak merk je dat medewerkers zoiets voor hun cliënten invullen. Dan wordt gezegd: "zij willen of kunnen dit toch niet". Ik laat medewerkers zien dat cliënten vaak nog wel in staat zijn om nieuwe dingen aan te leren en zorgtechnologie kunnen omarmen.'

Tijd en aandacht voor zorgtechnologie

Inmiddels is zorgtechnologie binnen Santé Partners iets wat bij het werk hoort. Maar de aandacht mag niet verslappen, zei Berry. 'We hebben geconstateerd dat ondersteuning door Mira nodig blijft, zodat medewerkers zorgtechnologie blijven gebruiken en meegaan met nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast dragen we nog steeds onze visie op zorgtechnologie uit via nieuwsbrieven, intranet en blogs van leden van de raad van bestuur. Daarin laten zij zien hoe belangrijk dit onderwerp is. Het vrijmaken van voldoende tijd en aandacht voor dit onderwerp vraagt om bewuste keuzes, zeker gezien de voortdurende veranderingen in de zorg.'

Tips voor andere zorgorganisaties

Welke tips hebben Berry en Mira voor andere zorgorganisaties die ook leiding willen geven aan werken met digitale zorg?

Mira: 'Vier je successen. Zorgtechnologie is vaak het gemakkelijkst in te zetten bij nieuwe cliënten. Als medewerkers vervolgens zien dat de technologie werkt en cliënten en hun naasten er blij van worden, neemt dat veel van de eventuele weerstand weg. Deel zulke successen met elkaar. Niet alleen binnen één team, maar ook tussen teams onderling.'

Berry: 'Benut kansen. Een van onze medewerkers had een gebroken been en kon een tijdje geen cliënten bezoeken. Dat was een uitgelezen kans om met beeldbellen te starten. Het bleek goed te werken, want deze medewerker heeft met een aantal van hen nog steeds contact via beeldbellen. Het heeft haar echt over de drempel heen geholpen.'

Bron

Webinar Leidinggeven aan werken met digitale zorg: In gesprek met... Santé Partners, 17 september 2026