Samenwerken met naasten: van belemmeringen naar betere zorg
Gepubliceerd op:
Samenwerken met naasten biedt veel kansen voor betere zorg. Toch kunnen overtuigingen en aannames die samenwerking onbedoeld in de weg staan. Hoe help je teams zaken bespreekbaar te maken en samen kansen te ontdekken. Dat was het onderwerp van de workshop ’Samenwerken met naasten: van belemmeringen naar betere zorg’ tijdens het congres Waardigheid en trots voor de toekomst.
Samenwerken met naasten wordt steeds belangrijker. Toch is dat niet altijd vanzelfsprekend. Veranderingen in de zorg vragen iets van zowel zorgprofessionals als naasten. Dat kan vragen oproepen over rollen, verantwoordelijkheden en verwachtingen. Voor de één voelt dat als een kans om te leren. Voor de ander ontstaan twijfels of zorgen.
Een van de deelnemers zei: ’Ik wil een goed begin maken door vaak gesprekken te voeren, maar ben ook bang dat naasten straks iedere dag een gesprek willen.’
Invloed op de samenwerking met naasten
Beren op de weg zijn gedachten of overtuigingen die samenwerking kunnen belemmeren. Vaak zijn ze gebaseerd op eerdere ervaringen, persoonlijke waarden of aannames over wat er zou kunnen gebeuren. Zo kunnen gedachten ontstaan als ‘Doe ik het dan niet goed?’ of ‘Wat als er iets misgaat?’
Deze overtuigingen zijn begrijpelijk, maar kunnen ook zorgen voor twijfel of terughoudendheid bij medewerkers. Juist daarom is het belangrijk om ze bespreekbaar te maken. Zo blijf je openstaan voor nieuwe manieren van samenwerken en kun je beter aansluiten bij wat cliënten en hun naasten nodig hebben.
Tijdens de workshop zei een van de deelnemers: ‘Ik zie nu dat het belangrijk is dat je de vraag aan familie durft te stellen. Het is aan de familie om aan te geven wat ze wel of niet aankunnen. Vul dat niet van tevoren voor hen in.‘
Werkvorm Dansen met beren (Vilans)
In drie stappen anders kijken naar de samenwerking met naasten
Deze werkvorm kent drie stappen:
- Erkennen. Erken de obstakels, zonder oordeel, zonder oplossing.
- Begrijpen. Onderzoek waar de overtuigingen vandaan komen. Niet om ze ter veranderen, maar om ze te begrijpen.
- Verkennen. Kijk of er ruimte is om anders naar de situatie te kijken en ermee om te gaan. Niet om te overtuigen, maar om uit te nodigen.
Ervaringen uit de praktijk
Regieverpleegkundigen Jeanet Herder-Tieck en Renate Hubers van Zorggroep Tangenborgh, locatie Dillehof, gebruikten de praatplaat tijdens meerdere sessies om met elkaar in gesprek te gaan over samenwerken met naasten. Medewerkers deelden hun ervaringen, twijfels en verwachtingen rondom de samenwerking met naasten. Dat zorgde voor veel herkenning en open gesprekken. Ook leidde het tot nieuwe inzichten. Zo besloot het team om huisbezoeken opnieuw in te voeren.
Juist in de thuissituatie bleek het makkelijker om met cliënten en naasten in gesprek te gaan over wat zij zelf doen, graag willen blijven doen en wat zij nodig hebben. ’Bij de samenwerking met zorgondersteuners deden veel verwachte hindernissen zich uiteindelijk niet voor’, zei Jeanet. Jeanet en Renate ervaren dat het stilstaan bij ‘beren op de weg’ helpt om veranderingen bespreekbaar te maken en samen vooruit te komen.
Bij de samenwerking met zorgondersteuners deden veel verwachte beren op de weg zich uiteindelijk niet voor.
Jeanet Herder-Tieck, regieverpleegkundige Zorggroep Tangenborgh
4 tips van Renate en Jeanet
- Zorg dat iedereen zich vrij voelt om te spreken.
- Laat iedereen eerst zijn of haar eigen hindernissen opschrijven, met een korte toelichting. Anders is de verleiding groot om aan te sluiten bij een eerdere spreker.
- Bespreek een hindernis die door meerdere teamleden wordt herkend.
- Haal de hindernissen regelmatig opnieuw op, zodat het gesprek erover blijft doorgaan in het team.
Congres Waardigheid en trots voor de toekomst
Dit artikel is geschreven naar aanleiding van de workshop Samenwerken met naasten: van belemmeringen naar betere zorg tijdens het congres Waardigheid en trots voor de toekomst. Samen met Shweta Bos, adviseur leren & veranderen bij Vilans vertelden regieverpleegkundigen Jeanet Herder-Tieck en Renate Hubers van Zorggroep Tangenborgh over hun ervaringen met het gebruik van de werkvorm op locatie Dillehof in Klazienaveen.