Meten en monitoren helpt reablement écht toepassen
Gepubliceerd op: 28-01-2026
Reablement vraagt om een andere manier van kijken en werken in de ouderenzorg. Niet overnemen wat iemand nog kan, maar samen onderzoeken wat voor hem belangrijk is om zelf te doen. Mijzo werkt al een aantal jaar met reablement, zowel in de wijk als intramuraal. Vanaf het allereerste begin speelde meten en monitoren een belangrijke rol.
Ouderenzorgorganisatie Mijzo startte in 2021 met het programmatisch toepassen van reablement met Langer Actief Thuis in de wijk. In 2024 is Mijzo samen met de Wever en zorgkantoor VGZ gestart met het ontwikkelen van een programma voor Langer Actief Thuis in de intramurale setting. Tijdens de leernetwerkbijeenkomst Reablement in september 2025 delen Elly Branderhorst, regionaal projectleider Langer Actief Thuis en Melanie Meier, adviseur Innovatie bij Mijzo, hun belangrijkste lessen rondom meten en monitoren binnen deze beide programma’s.
Wat is reablement?
Reablement is een manier van werken waarmee je als zorgverlener ouderen helpt hun eigen leven te leiden. Uitgangspunt is het terugkrijgen en behouden van zelfredzaamheid. Zo kunnen mensen langer in hun eigen huis blijven wonen. En ze houden meer controle over hun leven.
Veelzeggende meetresultaten
Mijzo koos voor een voorzichtige start in 2021: een pilot reablement met slechts zes thuiswonende cliënten. Door al snel te monitoren ging de organisatie na of het nieuwe proces in de praktijk werkte en uitvoerbaar was voor professionals. Tegelijk wilden ze zicht krijgen op de effecten van deze andere manier van werken. De eerste resultaten overtuigden de organisatie om reablement verder uit te rollen. Zo was bij 3 van de 6 cliënten na afloop van het Langer Actief Thuis-traject geen zorg meer nodig. 2 cliënten ontvingen minder zorg en bij 1 cliënt bleef de zorg gelijk. Daarnaast gaven de ouderen aan dat ze hun zelfvertrouwen hadden teruggekregen en waren ze blij met de herwonnen zelfredzaamheid.
Meten: minder, maar beter
Doordat de teams vanaf het begin volgden wat er in de praktijk gebeurde, kregen ze al snel inzicht in wat wel en niet werkt. Elly Branderhorst, regionaal projectleider Langer Actief Thuis: ‘Meten helpt ons om te zien of we het gedachtegoed van reablement echt toepassen zoals het is bedoeld. Het zorgt ervoor dat we leren, bijsturen en blijven verbeteren.’
Bij Langer Actief Thuis intramuraal werd ambitieus gestart met het monitoren van zelfredzaamheid en kwaliteit van bestaan met verschillende vragenlijsten. Al snel bleek dat dit veel vroeg van zorgmedewerkers. De lijsten waren soms ingewikkeld, kostten veel tijd en werden daardoor niet altijd volledig ingevuld. Hierdoor waren de gegevens niet altijd goed bruikbaar voor een goede analyse.
Tip van Mijzo: meet alleen wat echt nodig is
Goed meten betekent dat je alleen meet wat nodig is om nieuwe stappen te zetten. Denk daarom eerst goed na over waarom je iets wilt meten en wat je met de uitkomsten wilt bereiken. Kies daarna een manier van meten die daarbij past. Houd het eenvoudig en kijk regelmatig of wat je meet nog steeds nuttig is en past bij de organisatie. Vergeet ook niet het goede gesprek met de cliënt, mantelzorger en professionals: zo’n gesprek levert vaak meer inzicht op dan lange vragenlijsten.
Maakt reablement het verschil?
Het meten maakt ook zichtbaar of cliënten zich daadwerkelijk zelfstandiger voelen en of de inzet van zorg afneemt. De verzamelde data geven een helder beeld van de impact van reablement, zowel voor cliënten als voor de organisatie.
Cliënten geven aan dat ze zich zekerder en gelukkiger voelen, omdat ze weer dingen kunnen doen die voor hen belangrijk zijn. Van zelfstandig douchen tot weer zelf de deur uit durven gaan. ‘Zonder meten ga je alleen af op gevoel’, aldus Melanie. ‘Met meten kun je laten zien wat werkt, leren van elkaar en de beweging vasthouden.’
Zonder meten ga je alleen af op gevoel.
Melanie Meier, adviseur Innovatie
Meten helpt reablement te omarmen
Monitoring bleek niet alleen belangrijk voor het aantonen van resultaten, maar ook voor de cultuuromslag binnen teams. Veel medewerkers vonden het in het begin spannend om cliënten meer zelf te laten doen. Dat voelde soms als ‘geen goede zorg verlenen’.
Door resultaten zichtbaar te maken, zagen medewerkers zwart-op-wit dat cliënten juist blijer en zelfverzekerder werden. Dat inzicht was cruciaal om het vertrouwen in reablement te vergroten en vast te houden. Ook het ophalen en delen van ervaringsverhalen hielp hierbij.
Scherp blijven door monitoren
Kortom, de vroege monitoring hielp Mijzo om stap voor stap te groeien. Kleine pilots gaven vertrouwen, maar lieten ook zien waar bijsturing nodig was: in samenwerking tussen disciplines, in werkwijzen en in het vastleggen van resultaten. Monitoring is daarmee geen verantwoordingsinstrument, maar een leerhulpmiddel. Door periodiek te meten en de uitkomsten te bespreken in overleggen blijven teams scherp: passen we reablement nog steeds toe zoals bedoeld? En wat betekent dit concreet voor onze cliënten? Elly: ‘Meten helpt ons niet alleen om resultaten te laten zien, maar vooral om samen te leren en verbeteren. Daardoor landt reablement echt in de organisatie.’
Meten helpt ons vooral om samen te leren en verbeteren.
Elly Branderhorst, regionaal projectleider Langer Actief Thuis
Lessen uit meten en monitoren
Het succes van Mijzo laat zien dat meten werkt, maar ook dat het niet te ingewikkeld hoeft te zijn. De belangrijkste lessen van Mijzo op een rij:
- Begin klein en bouw op ervaring.
- Gebruik eenvoudige meetinstrumenten die medewerkers begrijpen en cliënten kunnen invullen.
- Maak resultaten zichtbaar, bijvoorbeeld via dashboards of korte terugkoppelingen in teams.
- Blijf in gesprek. Een goed gesprek met een cliënt of medewerker levert vaak evenveel inzicht op als een vragenlijst.