Van generatieverschil naar impact

Herken je dit? De ervaren medewerker houdt liever vast aan wat zich al jaren bewezen heeft. De jongere collega staat juist te popelen om het anders aan te pakken. Of een teamlid dat flexibiliteit belangrijk vindt en bewust keuzes maakt in werktijden, tegenover een leidinggevende die denkt: ‘Maar hoe zit het dan met je inzet?’.

Generatieverschillen op de werkvloer zijn van alle tijden. Toch speelt er op dit moment meer, zegt Vilans-adviseur Myrthe Ruyten. ‘De wereld is de afgelopen vijftien jaar enorm veranderd. Vooral op digitaal gebied volgden de ontwikkelingen elkaar razendsnel op. Hierdoor zijn de verschillen tussen generaties heel groot. De boomers en de generatie X groeiden in een heel andere wereld op dan de millennials en de generatie Z. Dat maakt dat zij eerder met elkaar kunnen botsen.’

Persoonlijke ontwikkeling

De meeste zorgorganisaties zijn zich wel bewust van het feit dat er generatieverschillen zijn binnen hun teams, denkt Vilans-adviseur Luc Brassé. Maar ze weten lang niet altijd hoe zij hiermee om moeten gaan. Bovendien spelen zorgorganisaties volgens hem te weinig in op de behoeften van de verschillende generaties.

Luc: ‘In de zorg is het toch meestal "one size fits all". Terwijl jonge medewerkers vaak veel bewuster bezig zijn met hun persoonlijke ontwikkeling dan oudere collega’s. Als je dat weet, moet je juist oog hebben voor hun leer- en ontwikkelbehoeften. Anders zijn ze misschien weg. Niet voor niets is ongeveer de helft van de jonge medewerkers in de zorg binnen twee jaar weer vertrokken.’

Anders leren

Zorgorganisaties kunnen volgens Myrthe op heel veel manieren inspelen op de generatieverschillen binnen teams. ‘Scholing wordt bijvoorbeeld vaak traditioneel aangeboden: via e-learnings of fysieke bijeenkomsten. Terwijl de jonge generatie misschien liever leert via podcasts. De oudere generatie vindt het wellicht prettig om de lesstof op papier te krijgen. Speel in op die behoeften.’

‘Roosteren is ook een voorbeeld‘, vervolgt Myrthe. ‘Dat kan heel lastig zijn als er verschillende generaties binnen je team werken. Dan wordt gezegd: "generatie Z wil geen vroege dienst draaien". Maar er zijn ook oudere medewerkers die liever geen avonddienst meer willen doen. Dat is een win-winsituatie!’

Generatiesensitief leiderschap

Maar versterk je door in te spelen op behoeften niet juist de verschillen tussen generaties? Gaat dit niet ten koste van de samenwerking in een team? Juist hier ligt een belangrijke rol voor leidinggevenden, zeggen de Vilans-adviseurs. Het is volgens hen tijd voor generatiesensitief leiderschap in de zorg: oog hebben voor de verschillen, maar ook wederzijds begrip creëren.

Luc: ‘Generatieverschillen zijn er, maar dat is niet erg. Het gaat erom dat medewerkers elkaar begrijpen. Leidinggevenden moeten daarom het gesprek over generaties mogelijk maken. Laat medewerkers niet over elkaar, maar met elkaar praten. Je kunt het samen hebben over een onderwerp als roosteren of werktijden. Maar je kunt ook aan verschillende generaties vragen hoe zij naar de toekomst kijken. Het gaat erom dat medewerkers zich in elkaar verdiepen. Dan snappen zij veel beter met welke overtuigingen hun collega’s in het leven staan.’

Overeenkomsten zie je pas als je ze bespreekt

Uiteindelijk maken medewerkers het verschil door elkaar op te zoeken, vragen te stellen en echt te luisteren, zegt Myrthe. Het gesprek over generaties is volgens haar ook hét moment om naar de overeenkomsten tussen collega’s te kijken. ‘Die zie je pas als je ze bespreekt. De kracht van de zorg is dat alle medewerkers graag van betekenis willen zijn voor een ander. Alleen de manier waarop verschilt soms. De een schenkt de koffie in voor een cliënt. De ander stimuleert hem om het zelf te doen. Maar zorg blijft de verbindende factor.’

Workshop generaties verbinden

Meer begrip voor generaties heeft vaak een positieve impact op het team en geeft een boost aan de samenwerking. Dat is ook de insteek van de workshop ‘Van generatieverschil naar teamimpact’ die Myrthe en Luc eind juni geven tijdens het Congres Waardigheid en trots voor de toekomst 2026.

Luc: ‘We laten de deelnemers kennismaken met vijf generaties. Wat is typisch aan de boomers, generatie X, de pragmaten, de millennials en generatie Z? We vragen deelnemers welke oordelen zij hebben over deze generaties en bespreken hun waarden en kwaliteiten. Verder geven we de deelnemers concrete handvatten hoe zij generaties met elkaar kunnen verbinden en de samenwerking binnen teams kunnen verbeteren.’

Ontdek wat je deelt door samen te praten

Myrthe: ‘We blikken ook nostalgisch terug met spullen die typerend zijn voor elke generatie. Dat zorgt voor herkenning en brengt het gesprek vanzelf op gang. Zo van: "mijn ouders hadden ook zo’n pick-up." Juist daar zit de kracht: door met elkaar te praten, ontdek je niet alleen verschillen, maar vooral ook wat je deelt.’