Coronacrisis: Zorg goed voor jezelf én voor elkaar

Nu we geconfronteerd zijn met het coronavirus in het dagelijks leven en werken, worden we op allerlei fronten uitgedaagd. Dit geldt zeker in de vitale beroepen, waaronder we ook de zorg scharen. Door corona kun je in de zorg worden blootgesteld aan risico’s of onvoorspelbare situaties. Ook kun je te maken krijgen met ethische dilemma’s. Dit kan leiden tot een oplopende werkdruk en stress. Hoe kunnen zorgprofessionals zorgen voor hun mentale gezondheid en elkaar onderling ondersteunen en versterken?

Veerkracht en stress

Het Expertisecentrum voor de militaire geestelijke gezondheid geeft tips en adviezen voor de mentale gezondheid van zorgprofessionals gebaseerd op de ervaringen van Defensie. Deze adviezen zijn terug te brengen tot een aantal basisthema’s: ritme en structuur, ontspanning, rust en afleiding. Dit draagt allemaal bij aan je mentale gezondheid en veerkracht, en veerkracht heb je nodig om er goed (of zelfs beter) uit te komen. Dit is belangrijk om duurzaam inzetbaar te blijven, om het langer, weken of zelfs maanden, te kunnen volhouden. Maar veel zorgmedewerkers krijgen nu ook te maken met stress.

‘Het is net zo belangrijk de taak te vervullen als duurzaam inzetbaar te blijven.’

Kolonel Anne-Marije Schat, adjunct-directeur Zorg en psychiater MGGZ, legt uit hoe stress werkt: ‘Stress is een normale reactie op een abnormale situatie. Maar stress is ook nuttig, want je kunt daardoor snel reageren in acute situaties. Door stress ben je vaak gefocust en alert, maar je kunt ook last krijgen van klachten als een hoge hartslag, slaap- en concentratieproblemen, piekeren of prikkelbaarheid. Te lang aanhoudende stress kun je moeilijk bij jezelf registreren, juist omdat je zo druk bezig bent. Daarom adviseren wij om te werken met een buddy-systeem: een buddy houdt je scherp op signalen van stress, steunt je en herinnert je eraan om goed voor jezelf te zorgen. Want met adequate zelfzorg kun je je stress managen en jezelf duurzaam inzetbaar houden.’

Belangrijke tips om mentaal gezond te blijven:

  • Buddy: zorg dat je een buddy krijgt. Bij oplopende druk is het makkelijker om signalen van stress bij de ander te herkennen dan bij je zelf. Wees een luisterend oor voor elkaar, en benoem wat je ziet bij de ander. Zorgt de ander nog goed voor zichzelf? Zo zorg je samen voor elkaar.
  • Hou ritme en structuur aan. Zorg voor een vaste dagindeling en routine, dat geeft houvast. Zorg voor voldoende slaap, gezonde voeding en drink genoeg.
  • Blijf actief en beweeg voldoende. Fysiek fit zijn draagt in belangrijke mate bij aan je mentale gezondheid.
  • Blijf positief en ga niet teveel piekeren. Je doet mooi en belangrijk werk met de beste intenties.
  • Beperk het kijken of luisteren naar het nieuws en beperk het scrollen op social media. Haal je informatie bij je leidinggevende en bij betrouwbare bronnen als het RIVM of je beroeps- of brancheorganisatie.
  • Maak dingen bespreekbaar en deel wat je meemaakt. Met je buddy, je collega’s of team, maar ook met het thuisfront, je dierbaren, familie of vrienden (dit kan ook via digitaal contact).
  • Zorg voor rust, ontspanning en afleiding. Hou de humor erin, samen lachen ontspant. Neem tijd voor een ontspanningsoefening voor het slapengaan, als je in bed nog veel nadenkt over je werk. Afschakelen en ontspannen is belangrijk om goed te kunnen slapen.

Lees alle tips in de flyer met adviezen voor mentale gezondheid van zorgprofessionals

Tips voor leidinggevenden

In de flyer staan ook tips voor leidinggevenden. Niet alleen om zelf staande te blijven maar ook om je medewerkers te ondersteunen en begeleiden.

  • Geef het goede voorbeeld, want goed voorbeeld doet goed volgen. Hoe ga jij om met stress? Hoe werk jij aan je eigen duurzame inzetbaarheid?
  • Zorg voor heldere en adequate informatie en doe aan verwachtingenmanagement.
  • Introduceer het buddy-systeem en koppel collega’s aan elkaar.
  • Faciliteer ruimte om samen te komen en zorg voor eten en drinken.
  • Geef erkenning, waardering en vertrouwen.
  • Wees betrokken en geef ruimte aan emoties. Bied een luisterend oor en help iemand verder indien nodig.

Lees ook alle tips voor leidinggevenden in de flyer met adviezen voor mentale gezondheid van zorgprofessionals

Lessen van Defensie

Het ministerie van Defensie heeft veel ervaring met het uitzenden van medische teams die onder bijzondere omstandigheden (beperking in middelen, risico voor eigen veiligheid) werken. Ook is er veel ervaring met opvang en nazorg van personeel. Daarom heeft het Expertisecentrum voor de militaire geestelijke gezondheidszorg (MGGZ) een een flyer uitgegeven met tips en adviezen voor de mentale gezondheid van zorgprofessionals. De achtergrond van de adviezen werd toegelicht in een webinar met een psychiater en een psycholoog van de MGGZ en een traumachirurg en IC/SEH-verpleegkundige van Defensie. Zij maken de vertaalslag naar de mentale gezondheid voor zorgprofessionals. Defensie deelt hiermee waardevolle lessen over het voorbereiden (vooraf), het ondersteunen (tijdens) en het opvangen (na afloop) van medewerkers in het kader van impactvolle situaties, zoals corona.

Bron: Expertisecentrum MGGZ

Meer weten


Geplaatst op: 31 maart 2020
Laatst gewijzigd op: 22 april 2020