Sociale netwerk in kaart met ecogram
Gepubliceerd op: 16-06-2016
Laatst bijgewerkt op: 28-10-2025
Een ecogram laat in één oogopslag de omvang van het sociale netwerk zien van een cliënt. Het gaat niet alleen om familie, maar ook om vrienden, kennissen en zakelijke contacten. Een ecogram geeft je een beeld van de omvang van het netwerk van de cliënt en de aard van de contacten.
In het kort
Type tool
Stappenplan
Voor wie
Zorgverleners, Zorgcoördinatoren, Netwerkcoördinatoren
Cliëntgroep
Ouderen
Soort kennis
Praktijk
Ontwikkelaar
Waardigheid en trots voor de toekomst
Een ecogram heeft de vorm van een ster. In het hart van het schema staat de naam van de cliënt. Daaromheen staan alle contacten van de cliënt in cirkels die verbonden zijn aan het hart.
Een ecogram brengt familie van een cliënt in beeld en ook andere mensen waar de cliënt contact mee heeft. Denk aan vrienden, kennissen, (oud-)collega’s, buren of medebewoners. Ook kunnen er meer ‘zakelijke’ contacten in staan, zoals verpleegkundigen, huishoudelijke of verzorgende medewerkers, een activiteitenbegeleider of een pastoor. Naast de omvang van het netwerk laat het ecogram zien wat de aard van het contact is. Denk daarbij bijvoorbeeld aan emotionele of praktische steun, gezelschap of advies.
Een ecogram maak je in zeven stappen. Gebruik voor het invullen van het ecogram de hulpvragen uit de download.
- Teken een cirkel in het hart van het schema.
- Zet de naam van de cliënt in de cirkel.
- Teken cirkels eromheen.
- Vul de persoonlijke contacten van de cliënt in.
- Zet contacten uit dezelfde groep bij elkaar, bijvoorbeeld het gezin.
- Trek een pijl van de cliënt naar het contact en andersom.
- Vul de aard van het contact in zoals gezelschap, advies, informatie of emotionele steun.
Tips voor het gebruik van het ecogram
- Maak er een echt gesprek van en geen invuloefening.
- Kijk breder dan alleen de eerste contactpersoon.
- Het invullen van een ecogram is geen doel op zich. Het gaat erom dat je als zorgmedewerker met de cliënt of het netwerk in gesprek gaat over mogelijkheden in de ondersteuning.
Bij het ecogram hoort:
- een praktische wegwijzer die je op weg helpt met concrete tips voor het toepassen en borgen van het ecogram
- 7 stappen voor het invullen en hulpvragen die je moet stellen om het ecogram succesvol in te zetten
- een ingevuld ecogram als voorbeeld
RST Zorgverleners: ‘We beginnen nu bij cliënten waarvan we het vermoeden hebben dat ze niet over een groot netwerk beschikken.’
Noorderbreedte Zorgpartners: ‘Soms merken we dat het vragen naar het sociale netwerk een soort invulinstructie is voor medewerkers. Maar als je echt het gesprek aangaat met iemand, levert het andere gesprekken op dan je van tevoren zou verwachten.’
Generiek kompas: het bouwen van netwerken
De kennis op deze pagina sluit aan bij bouwsteen 2 uit het Generiek kompas: het bouwen van netwerken.
Sterke sociale en professionele netwerken vergroten iemands kwaliteit van bestaan. Mantelzorgers, familie, vrienden en buren sluiten aan bij de wensen van de cliënt, met duidelijke afspraken over rollen, regie en informatie-uitwisseling. Professionals werken interdisciplinair samen in de buurt en versterken het sociale netwerk, zodat ondersteuning goed gecoördineerd is.