Nachtzorg bij Wlz-zorg thuis

Dit is mogelijk bij grote organisaties. Een team heeft dan een groter werkgebied dan overdag. Dit team kan zowel geplande als ongeplande nachtzorg bieden.

Bij ongeclusterde of geclusterde Wlz-zorg thuis nabij een intramurale locatie kan de nachtzorg van de intramurale locatie de zorgvraag in de nacht beantwoorden. De afstand vanaf een intramurale locatie die hierbij wordt aangehouden is 500 meter, dit heet een woonzorgzone. Wooncomplexen met zelfstandige woningen die bij voorrang worden toegewezen aan ouderen (55+), binnen 500 meter van de intramurale locatie, vallen binnen zo’n woonzorgzone. Vaak wonen hier cliënten met een VPT. Dit zijn in principe geclusterde woonvormen voor ouderen. Zie kader ‘Aanleunwoningen zijn geclusterde woonvormen voor ouderen, volledig pakket thuis mogelijk’. 

Regionale nachtzorgteams die zijn voortgekomen uit afspraken in MGZ-netwerken kunnen ook Wlz-zorg thuis-cliënten bedienen. Zo’n samenwerking start meestal vanuit de noodzaak om efficiënt met één rijdende partij de nachtzorg in de regio te organiseren. Deze teams regelen vaak ook de professionele opvolging voor de personenalarmering vanuit de thuiszorg. De maximale reactietermijn is meestal 30 minuten. Een zorgcentrale doet de triage en zet de melding indien nodig door naar het nachtzorgteam. Deze zorgcentrale is meestal een extern ingehuurde partij, die meldingen opvangt en de communicatie verzorgt.

Bij geclusterde woonvormen buiten een woonzorgzone en bij regionaal georganiseerde nachtzorg (ANW-zorg) pakt dit regionale zorgteam de zorgvragen in de nacht op. Zij komen met een auto naar het wooncomplex en gaan via de meestal afgesloten centrale toegang van de woonvorm naar de woning.

In geclusterde woonvormen voor ouderen met gespikkelde VPT, waarin zowel bewoners met een zware zorgvraag (VPT), een lichte zorgvraag als bewoners zonder zorgvraag wonen, is het uitgangspunt dat de nachtzorg van buiten naar binnen komt. Hiermee is er geen aanwezige nachtzorg binnen de woonvorm.

Afspraken over wie wanneer waarvoor verantwoordelijk is, zijn belangrijk. Mantelzorgers moeten weten wie ze kunnen bellen en wat ze mogen verwachten.

Maak afspraken over de 24-uurs bereikbaarheid van het team. Zowel binnen de organisatie als wanneer dit regionaal geregeld is.  

De nachtzorg moet op ongeplande momenten de woning in kunnen, dus ook via de afgesloten centrale toegang van een wooncomplex of geclusterde woonvorm. Ook bij Wlz-zorg thuis ongeclusterd (in de wijk of dorp) is een snelle toegang tot de woning een vereiste. Hiervoor is samenwerking met een woningcorporatie of verhuurder nodig, zij hebben de mogelijkheid tot financiering van de technologie toegangsbeheer.

Bij de inzet van regionale ANW-zorg vanuit de MGZ horen ook regionale afspraken over toegangsbeheer. Denk aan afspraken over hoe een zorgprofessional van een andere zorgorganisatie de woning binnenkomt in de nacht en de bijbehorende technologie.

Iemand buiten het eigen Wlz-zorg thuis-team of de zorgorganisatie moet toegang hebben tot het dossier en moet kunnen rapporteren over de zorgvraag in de nacht. 

Afspreken hoe en wanneer een zorgprofessional de huisarts(enpost) of specialist ouderengeneeskunde in kan schakelen als hun expertise gewenst is.

Bij alleenwonende cliënten met een VV5-indicatie wordt steeds vaker leefpatroonmonitoring toegepast om het VPT verantwoord en doelmatig mogelijk te maken. Deze technologie leert eerst het dagelijks leefpatroon in. Vervolgens laat het systeem gele en rode notificaties zien als er afwijkingen zijn van dit leefpatroon. De gele notificaties met minder urgentie blijken in de VPT-praktijk het belangrijkste, zoals een plotseling oplopend toiletgebruik (in de nacht), wat kan duiden op een urineweginfectie. De rode notificaties geven een mogelijke valpartij aan, of dat iemand 's nachts de woning verlaat en binnen een bepaalde tijd niet meer terugkomt. Overdag en 's avonds kunnen deze rode notificaties naar het VPT-team of naar de mantelzorg gestuurd worden. Vaak kiezen organisaties voor dit laatste, hoewel veel mantelzorgers dit als belastend ervaren, en zij naar andere oplossingen zoeken. Dat kan bijvoorbeeld de regionale ANW-zorg voor de MGZ in de nacht zijn, die vaak ook al de professionele alarmopvolging voor de actieve personenalarmering uitvoert.

De triage van de opvang van de hulpvragen voor zowel de MGZ als de personenalarmering besteden organisaties vaak uit aan een derde partij, die overal in Nederland gevestigd kan zijn, dit is een zorgcentrale of medisch servicecentrum. Een zorgcentrale beschikt meestal over apparatuur waarop je leefpatroonmonitoring kunt aansluiten. De triage bij mensen met gevorderde dementie gebeurt door te proberen telefonisch contact te leggen. Bij geen contact, of als uit het contact blijkt dat er een acute hulpvraag is, wordt de nachtzorg ingeschakeld.

Leefpatroonmonitoring kun je bij een VPT financieren uit het dagtarief. Dat geldt voor zowel de technologie zelf als voor de kosten van de zorgcentrale voor de opvang van de rode notificaties. Bij een MPT vindt de financiering plaats via het regionaal zorgkantoor vanuit de prestatie thuiszorgtechnologie MPT.

Een elektronisch slot of sleutelkluis zijn voorbeelden van toegangsbeheer. Bij de inzet van de regionale ANW-zorg in de nacht is regionaal gebruik van dezelfde producten en bijbehorende app raadzaam. Dan hoeft een nachtzorgmedewerker bij cliënten van verschillende zorgorganisaties niet meerdere apps naast elkaar te gebruiken. Stem daarom inkoop van één product regionaal af.

Geclusterde woonvormen voor ouderen hebben vaak een afgesloten centrale toegang, die een extra barrière vormt voor de toesnellende nachtzorg. Een elektronisch slot of sleutelkluis is hiervoor een oplossing.

Een extra aandachtspunt voor geclusterde woonvormen met gespikkelde VPT in de regio waarvoor de regionale nachtzorg de nachtzorg invult: omdat deze technologie wordt geïnstalleerd bij de voordeur is instemming nodig van de betrokken woningcorporaties en andere verhuurders.

De financiering van toegangsbeheer is nog veel in discussie. Er zijn woningcorporaties die het willen financieren als hun bijdrage aan het woonzorgbeleid. De juridische achtergrond hiervan is dat deze technologie vastgeschroefd wordt in of aan de woning. Woningcorporaties kunnen de kosten dan doorberekenen in de kale huur, waarop mensen met een lager inkomen huurtoeslag kunnen aanvragen. Op deze manier kan een woningcorporatie deze technische voorzieningen financieren. Als dat niet mogelijk is, dan moet noodzakelijke digitale zorg voor VPT-cliënten gefinancierd worden uit het VPT-dagtarief. Lees hier meer over in Financiering van de digitale zorg via het dagtarief.