Kwaliteitsverbetering verpleeghuiszorg

In De Oude Pastorie bepaalt de bewoner hoe de dag er uitziet

In oktober 2017 werd Kwaliteit@ gelanceerd. Een methodiek die de kwaliteit van kleinschalige woonzorginitiatieven zichtbaar en aantoonbaar maakt. Kwaliteit@ neemt welzijn als vertrekpunt en ziet de woonplek als ‘thuis’ van de bewoner. Bram en Linda de Haan, oprichters van De Oude Pastorie in Huizen, stonden aan de wieg van Kwaliteit@. Ze brengen het gedachtengoed dagelijks in de praktijk. ‘Het is onze missie om welzijn in de zorg op een hoger plan te brengen.’

Welzijn

De ontvangst is hartelijk, de sfeer is goed. Maar wat vooral opvalt: iedereen is ontspannen, iedereen heeft tijd, niemand heeft haast. Dat geldt voor de bewoners, de medewerkers én Bram en Linda de Haan, die samen De Oude Pastorie runnen. Een zorgachtergrond hebben ze niet, wel een passie: ouderenzorg, maar dan op een andere manier. In 2014 startten ze hun kleinschalige woonzorgvoorziening voor 25 mensen met geheugenproblematiek. Geheel volgens hun eigen visie. En daarin staan gastvrijheid, vriendelijkheid, zorgzaamheid, tijd en ruimte voor ontmoeting, aandacht en genieten centraal. ‘Welzijn is ons uitgangspunt’, leggen Bram en Linda uit. ‘Bij andere organisaties is het vaak de sluitpost, bij ons is welzijn het doel. En alles wat we doen draagt daaraan bij: de zorg, de kok, de dagbesteding, de huishoudelijk medewerker, de linnenkamer, noem maar op. Daarmee zetten we de boel behoorlijk op z’n kop, dat weten we. Maar wie welzijn als vertrekpunt neemt, legt de focus vanzelf op de bewoner en zijn naasten.’

Thuis

Want de naasten zijn net zo welkom als de bewoners. ‘Ook zij zijn geraakt door het geheugenverlies van hun dierbaren’, zeggen Bram en Linda. ‘Als het op een gegeven moment thuis niet meer gaat, zijn wij een alternatief. Dan worden wij “thuis”. En daaruit volgt logischerwijs dat wij ook een thuis zijn voor de naasten.’ Dat uit zich in kleine dingen. Zo heeft elke familie een sleutel van de voordeur. ‘Ze kunnen in en uit wanneer ze willen. Net zoals je een sleutel van het huis van je ouders hebt. Een thuis zijn, daar geven wij elke dag met ons team inhoud aan.’

Linda en Bram de Haan in gesprek met bewoners

Kwaliteit

Wie de ouderenzorg anders wil vormgeven, loopt onvermijdelijk tegen obstakels aan. Een van die hobbels was de kwaliteitscertificering. Bram en Linda: ‘Het zorgkantoor wilde dat we een kwaliteitssysteem gebruikten. Dikke mappen, die één keer per jaar van de kast worden gehaald om iets te bewijzen. Maar wat zegt dat? Wij denken dat een organisatie gecertificeerd kan zijn zonder kwaliteit te leveren en, andersom, dat een organisatie zonder certificering uitstekende kwaliteit kan bieden. Laat er geen misverstand over bestaan: wij vinden kwaliteit ontzettend belangrijk, richting bewoners, naasten en medewerkers. En dat de basiszorg bij ons op orde is, staat buiten kijf. Maar certificering doet geen recht aan onze werkwijze.’

Klantbeloften

Bram en Linda gingen samen met Waardigheid en trots op zoek naar een manier om hun werkwijze inzichtelijk te maken. ‘We wilden onder woorden brengen wat we hier doen. Ook om het te delen met andere organisaties. Want het is onze missie om het welzijn in de zorg op een hoger plan te brengen.’ Kwaliteit@ was het resultaat. De methodiek stoelt op 10 klantbeloften, beginnend bij ‘Hier voel ik mij thuis’ tot ‘De medewerkers zijn professioneel en werken met plezier’. Direct bij binnenkomst springen de 10 klantbeloftes al in het oog: ze staan op de grote spiegel in de hal. Lopend door De Oude Pastorie kom je ze vervolgens overal tegen: op een banner, in een folder en, bovenal, in de werkwijze.

De klantbeloften van de Oude Pastorie

Keuzevrijheid

‘Kwaliteit@ doet de beloftes vooraf en wij maken ze elke dag waar’, lichten Bram en Linda toe. ‘En dat doen we z’n allen.’ Bij De Oude Pastorie werkt iedereen aan het welzijn van de bewoners. De verpleegkundigen en verzorgenden dragen allemaal een naambordje met ‘medewerker welzijn en zorg’. De medewerkers dagbesteding zijn 7 dagen per week van 8 tot 22 uur aanwezig in de 3 huiskamers. Bewoners kunnen kiezen in welke huiskamer ze aan welke activiteit meedoen. Of ze gaan mee wandelen in het dorp. ‘Die keuzevrijheid is fijn. En als ze een activiteit niet leuk vinden, gaan ze gewoon iets anders doen. Thuis doe je toch ook waar je zin in hebt?’

Ritme

Net als thuis bepaalt de bewoner hoe de dag eruitziet. Bram en Linda: ‘De ene bewoner staat om 6.30 uur op, de andere om 10.30 uur. De een ontbijt op bed, de ander in de huiskamer. Het proces van medicatie uitdelen is dus ook elke dag anders. Want het ritme van de bewoners bepaalt wanneer dat plaatsvindt. En ja, dan werk je niet altijd efficiënt. Maar dat is ook niet het doel. Ons doel is dat de bewoners zich veilig en comfortabel voelen.’ In De Oude Pastorie is niet de planning leidend, maar wordt er naar behoefte gepland. ‘Als blijkt dat de zorg zwaarder wordt, geven de medewerkers aan dat ze er graag een ochtenddienst bij willen. En als in de winter de bewoners eerder naar bed gaan, plannen we ’s avonds minder diensten in. En dat kan in de zomer weer veranderen.’

Werkplezier

Medewerkers krijgen eigenlijk maar één stelregel mee: doe zoals je het thuis zou doen, zoals je het voor je eigen vader of moeder wil hebben. Frank werkt al vanaf het begin bij De Oude Pastorie. Hij is opgeleid in de reguliere verpleeghuis- en thuiszorg. ‘Hier mag en kan ik de tijd nemen voor een bewoner, in de reguliere zorg was die tijd er nooit.’ De mooiste klantbelofte vindt hij ‘Hier doe ik ertoe en mag ik mezelf zijn’. ‘Dat streven we hier echt na. We werken vanuit de behoefte van de bewoner, je ziet dat ze zichzelf kunnen zijn.’ Nieuwe medewerkers lopen de eerste dagen onwennig rond in De Oude Pastorie. ‘Als je gewend bent dat het verloop van de dag vaststaat, is het wel even anders om hier te werken. Maar zodra ze zich hebben aangepast, ervaren ze hoeveel meer rust ze in hun werk hebben. Het vergroot ons werkplezier en dat uit zich in leefplezier.’

Aan tafel in De Oude Pastorie

Tijdloos

Dat plezier waardeert ook stagiaire Eline. ‘Tijdens de lunch of het avondeten zitten we met z’n allen gezellig uitgebreid aan tafel. In het weekend werk ik ergens anders en daar duurt de maaltijd maximaal een halfuur. Dan is alles alweer opgeruimd. Daar zijn we ons altijd aan het haasten, dat is zo’n verschil met hier.’ Frank omschrijft De Oude Pastorie als tijdloos. ‘Het is maar net hoe de dag verloopt. En we maken ons er niet druk om als we een uurtje later lunchen.’ Dat welzijn centraal staat, maakt merkbaar een verschil. ‘We zijn er van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds voor de bewoners, met activiteiten en aandacht. Dat merken we in de nachtdienst. Bewoners slapen goed, omdat ze moe zijn. En overdag zijn ze veel vrolijker.’

Zichtbaar

Bram en Linda maken Kwaliteit@ overal in de organisatie zichtbaar. Letterlijk via de spiegel in de hal, de banner en de folder, maar ook in de sollicitatiegesprekken, de functioneringsgesprekken en de zorgplanbesprekingen. ‘En we bespreken de klantbeloften van tijd tot tijd met bewoners die nog wat cognitiever zijn. En 3 keer per jaar hebben we workshops met het team. Dan reiken we ze gereedschappen aan om “ergens iets van te vinden”. Want dat wordt van ze verwacht. Vroeger hadden ze regels waar ze zich achter konden verschuilen. Nu welzijn voorop staat, kan dat niet meer. Ze moeten ernaar handelen. Elke dag weer.’

De wegen in de zorg zijn soms ondoorgrondelijk. In 2017 was het oude kwaliteitssysteem nog van kracht, alle zorgorganisaties moesten eraan voldoen. Ook De Oude Pastorie, ondanks Kwaliteit@. In december 2017 lieten Bram en Linda hun organisatie certificeren. Ze kregen een 9,2.

Bram en Linda de Haan komen beiden uit de food retail. Ze hadden net als hun beider ouders een eigen supermarkt kunnen beginnen. En misschien hadden ze dat ook wel gedaan als Guatemala niet tussendoor was gekomen. Het vrijwilligerswerk dat ze daar deden was een keerpunt in hun leven. Ze beseften dat ze iets van betekenis wilden doen. Via beleidsfuncties in de zorg kwamen ze al snel tot de ontdekking dat er genoeg geld is voor goede ouderenzorg, maar dat organisaties het niet goed gebruiken. Het ondernemersbloed kruipt waar het niet gaan kan. In mei 2014 opende De Oude Pastorie haar deuren.

Interview door Ingrid Brons

Meer weten


Geplaatst op: 14 mei 2018
Laatst gewijzigd op: 14 mei 2018