Zicht op verpleeghuiszorg: slimmer informatie verzamelen

Het ministerie van VWS heeft het Zorginstituut Nederland en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) gevraagd systemen en informatie beter te koppelen en te benutten, zonder dat dit de verpleeghuizen extra administratieve lasten geeft. Hans Oosterkamp (Zorginstituut) vroeg de deelnemers in de workshop verzorgd tijdens het congres ‘Thuis in het Verpleeghuis, Waardigheid en trots op elke locatie’ om inbreng, ideeën en kritische kanttekeningen. Emi van Galen (NZa) ging kort in op de relatie kwaliteit en bekostiging.

Eenvoudig beschikbaar

De opdracht van VWS is groot en omvat alle belanghebbenden. Als er goede informatieverstrekking is, kan de cliënt beter kiezen voor een verpleeghuis dat hem past. Kunnen zorgaanbieders de kwaliteit verbeteren door van zichzelf en elkaar te leren. Kunnen zorgkantoren beter inkopen en kan de NZa achterhalen of de bekostiging effectief is. Goede informatie die eenvoudig beschikbaar is, moet ervoor zorgen dat de kwaliteit van de verpleeghuiszorg verbetert.

Het ministerie van VWS heeft de opdracht aan het Zorginstituut wel gegeven, echter nog niet bevestigd. De uitwerking kan daarom nog veranderen. Voor Oosterkamp reden om tijdens deze sessie niet diep in te gaan op wat het Zorginstituut voor ogen staat. Hij wilde zich vooral richten op wat de deelnemers aan deze sessie belangrijk vinden bij de uitwerking en inrichting van de koppelingen.

Er is een vraag uit de zaal over het programma Zichtbare Zorg (2007-2012), de deelnemer vraagt zich af of er zaken dubbel gedaan gaan worden. Oosterkamp geeft aan dat de ervaringen van dit programma in het komende project worden meegenomen.

Ophaalsessie

Vervolgens stelde Oosterkamp de deelnemers de vraag hoe informatie volgens hen kan bijdragen aan de kwaliteit van verpleeghuiszorg. De reacties zijn divers:

  • Als de inhoud en feitelijke gegevens altijd actueel zijn en dus kloppen.
  • Als de informatie overzichtelijk is en iedereen het begrijpt.
  • Als het uitgangspunt de cliëntvraag is en niet de wensen of eisen van het ministerie.
  • Als het gebruik van informatie ook georganiseerd en geïmplementeerd, alleen een dashboard installeren is onvoldoende.
  • Als het een continu proces op individueel niveau is, dus gericht op de gedragsverandering van de medewerker. De Zorgkaart Nederland is goed, maar te algemeen gesteld.
  • Als je niet alleen feiten verzamelt, maar ook informatie over hoe je bijvoorbeeld een gesprek voert, of hoe je als team functioneert, daar kun je van leren.

Oosterkamp vroeg de deelnemers ook naar verbeterpunten, of het ideaalbeeld, ten aanzien van de informatie die al verzameld wordt. Zij kwamen met de volgende reacties:

  • Zorg voor uniformiteit in de vraagstelling en uitwerking. Nu worden appels met peren vergeleken.
  • Stel liever 5 goede vragen dan 40 multi-interpretabele vragen.
  • Ik zie nooit iets terug van wat ik aanlever aan gegevens, ook niet van anderen en dus kan ik er niet van leren.
  • De cliënt moet baat hebben bij de informatie en er wat mee kunnen.
  • Maak onderscheid tussen de grote, overkoepelende cijfers die het zorgkantoor of de NZa wil hebben, en de informatie die relevant is voor individuele cliënten en teams.
  • Ga uit van vertrouwen, veel vragen die wij moeten invullen zijn gebaseerd op wantrouwen en verantwoording, slechts een klein deel is relevant; als de cliënt centraal staat, ligt de verantwoording ook bij de cliënt.
  • Het ideaalbeeld bestaat uit slechts enkele kernindicatoren die de kwaliteit bepalen. Die zijn er nog niet maar die kun je vinden door verbanden te leggen.
  • Werk meer bottom-up: wat heeft een verpleeghuis al bedacht aan kernindicatoren die wel werken.
  • Bepaal 5 indicatoren waar je aandacht aan besteedt en ga er vanuit dat teams willen verbeteren, in plaats van dat je alles meet om risico’s uit te sluiten.
  • Er ligt veel informatie bij veel verschillende partijen. Kijk of daar al wat uit te halen is, maar ook of je dat allemaal wel nodig hebt, want het wordt alleen maar meer.
  • Stel een ‘trots-indicator’ vast in plaats van het medewerkerstevredenheidsonderzoek, dan zie je waar kwaliteit zit.
  • Voeg een welzijnsindicator voor de cliënt toe.

En de laatste aanbeveling was gericht aan het Zorginstituut: ‘Zorginstituut, werk niet vanachter je bureau, maar ga het land in!’

NZa en tariefregulering

Emi van Galen ging kort in hoe tariefregulering een bijdrage kan leveren aan de kwaliteit en doelmatigheid van de verpleeghuiszorg. De huidige bekostiging van de verpleeghuiszorg is gericht op gemiddelde tarieven voor het aantal zorgdagen die een cliënt doorbrengt in een verpleeghuis. De enige correctie – lees: extra geld – die mogelijk is, is gerelateerd aan de zorgzwaarte waar een cliënt voor geïndiceerd is. Terwijl ook een (maximum)tarief voorstelbaar is op basis van kwaliteit, kwaliteitsverbetering en doelmatigheid van de zorg. Waarbij je kunt corrigeren (met extra geld) op structurele, niet beïnvloedbare omgevingsfactoren tussen zorgaanbieders; denk aan dure bouwgrond in de steden, dunbevolkte gebieden (schaalnadelen) in de provincies. Het ministerie van VWS wil voor 1 januari 2019 van de NZa een advies hebben over de overstap naar tariefregulering. De NZa gaat het komende half jaar in gesprek met alle partijen.

Enkele reacties op deze presentatie:

  • Het zorgzwaartepakket koppelde de huisvesting los van de zorg en zette de cliënt centraal. Alleen bleek dat onbetaalbaar te zijn en zijn we terug gegaan naar wat minimaal nodig is.

Emi van Galen stelt dat de NZa de huisvesting koppelt aan de kwaliteit en bekostiging omdat mensen wat te kiezen willen hebben. Denk bijvoorbeeld aan de keuze voor een eigen keuken of een centrale keuken.

  • Niet de bekostiging, maar de arbeidsmarkt wordt de komende jaren het knelpunt.
  • Accepteer dat er regionale verschillen zijn en daarmee dus ook kwaliteitsverschillen.

Voor de NZa zou dit zeker een conclusie voor een aantal indicatoren kunnen zijn, aldus Van Galen.

emi van galen - slimmer informatie verzamelen

Verslag door Inge Heuff

Meer weten


Geplaatst op: 11 juli 2018
Laatst gewijzigd op: 11 juli 2018