Zeeuwse Praktijkroute Ouderenzorg verbindt onderwijs en ouderenzorg

Dinsdag 14 maart 2017 ondertekenden het Zeeuwse mbo, hbo en vijf zorgorganisaties, minister Bussemaker (OCW) en staatssecretaris Van Rijn (VWS) de Zeeuwse Praktijkroute Ouderenzorg. Dit gebeurde op informele wijze bij Zorggroep Ter Weel in Goes onder belangstelling van onder meer cliënten, studenten, docenten en praktijkondersteuners. Brigitte Verhage, VWS en Jan Verschuren (themacoördinator Waardigheid en trots) waren de dagvoorzitters.

De Zeeuwse Praktijkroute Ouderenzorg (ZPO) legt de verbinding tussen het onderwijs en de ouderenzorg, met name bij Ter Weel, SVRZ, Allévo, ZorgSaam Zorggroep en WVO Zorg. De ZPO brengt leerlingen van het mbo, hbo, docenten, professionals en cliënten dichter bij elkaar. Het doel is ouderen in Zeeland passende zorg te geven door gedreven professionals die bijvoorbeeld ook op de hoogte zijn van innovatieve (technologische) ontwikkelingen. Na ruim 2 jaar praten, luisteren, overleggen, elkaar leren kennen en begrijpen, was de tijd rijp voor de ondertekening van de nieuwe opleidingsroute. Deze gaat in september van start.

Beter aansluiten op de arbeidsmarkt Zeeland

Marijn Nelen, lid college van bestuur van mbo en volwasseneducatie Scalda, legde het gehoor de beweegredenen voor de samenwerking uit. ‘Het initiatief tot De Zeeuwse Praktijkroute Ouderenzorg begon met de vraag hoe we als mbo beter konden aansluiten op de sterk veranderende zorgsector en de arbeidsmarkt Zeeland. Het lastige was dat de zorg zelf ook nog niet goed in beeld had waar behoefte aan was. We zijn daarom met zorgorganisaties om de tafel gaan zitten en zijn met elkaar gaan praten en luisteren.’

arbeidsmarktanalyse zeeland

Complexer

Het bleek dat de zorgsector behoefte heeft aan meer aandacht voor ouderenzorg. Die zorg wordt steeds complexer, de opleiding sloot niet goed meer aan. Voor het mbo, naast Scalda ook het Hoornbeeck College, speelt dat opleiders wel veel ervaring hebben, maar (te) weinig kennis van nieuwe ontwikkelingen. Nelen: ‘Kortom, er was meer verbintenis en uitwisseling nodig. Gezamenlijk zijn we alle muren gaan wegdenken tussen opleidingsniveaus onderling, ouderenzorg en onderwijs.’

Dat leidde tot een opleidingsroute waarbij:
  • de school deels intrekt bij de instelling
  • de opleiding verzorgende IG en maatschappelijk werk integreren
  • docent en praktijkopleider zijn gekoppeld en elkaars rol kunnen overnemen. Ook student en werkende kunnen in rol wisselen

Ook hbo

‘Komend schooljaar staat de eerste groep klaar en inmiddels zijn we met de HZ University of Applied Sciences in Vlissingen en Avans Hogeschool in West-Brabant in overleg om dit uit te breiden tot en met niveau 6’, vertelt Nelen. ‘Dit laatste staat nog niet op papier, maar komt eraan. Dit kan in Zeeland lukken omdat de bestuurlijke lijnen kort zijn en het onderwijsveld overzichtelijk is.’

Professionals

De zaal kon met vragen reageren. Bijvoorbeeld wat de ZPO voor werkenden in de ouderenzorg kan betekenen. ‘De wisselwerking met de opleiding van de student is onontkoombaar. Iedereen die met studenten te maken krijgt, komt met het onderwijs in aanraking. De opleiding trekt in de instelling.’

Loopbaanoriëntatie

Een cliënt werd bevestigd in zijn opmerking dat specifieke aandacht in de opleiding voor ouderenzorg noodzakelijk is. Dat ontlokte aan minister Bussemaker de vraag hoe je de juiste studenten vindt. Nelen: ‘Ook het Zeeuws voortgezet onderwijs is overzichtelijk, de samenwerking is goed. We proberen tijdens open dagen een reëel beeld te scheppen en er zijn meeloopdagen. Loopbaanoriëntatie is essentieel.’

- Monica Roose - directeur ViaZorg, kenniscentrum personeel, arbeid en organisatie in de zorgsector
click to tweet Zeeuwse zorgambassadeurs geven gastlessen op basisscholen en scholieren bezoeken zorginstellingen.

Arbeidsmarktanalyse Zeeland

Eerder al had Roose een korte presentatie gegeven over de arbeidsmarkt en demografische ontwikkelingen. Zeeland is met 380.000 inwoners dunbevolkt terwijl de provincie qua afstanden vergelijkbaar is met de Randstad (circa 7 miljoen inwoners). ‘In 2025 is 1 op de 4 inwoners ouder dan 65 jaar’, vertelde Roose. ‘Die demografie heeft ook invloed op medewerkers in de zorg. Veel ervaren krachten gaan tussen nu en 2025 met pensioen. De goede samenwerking is niet nieuw. We hebben al 20 jaar FluenZ, de stageplanner voor mbo, hbo en zorginstellingen.’

Kracht on Tour

De staatssecretaris was benieuwd hoe werklozen benaderd worden. Roose: ‘We zijn in gesprek met het UWV, maar dan spreken we over 10 geschikte mensen.’ Daar haakte Bussemaker op in: ‘Dit najaar was ik in Goes voor Kracht on Tour Zeeland. Daar waren honderden vrouwen, het verbaast me dat jullie over 10 spreken. Dat zijn wel vrouwen die vaak niet geregistreerd staan, die moet je op een andere manier benaderen.’ De minister zal kijken of ViaZorg de deelnemerslijst kan krijgen.

arbeidsmarktanalyse zeeland

Personeelstekort

De minister en staatssecretaris bezochten vervolgens enkele afdelingen bij Ter Weel om in gesprek te gaan met cliënten, verzorgenden en docenten. Ondertussen gaf Caro Verlaan, manager zorginkoop Verpleging & Verzorging bij zorgkantoor CZ een presentatie. ‘Vraag en aanbod zijn in Zeeland redelijk in evenwicht. Gezien over 2016 was niet het geld een probleem, we hadden een lichte onderproductie, maar vooral personeelstekort. We werken graag mee aan de ZPO, voor goede zorg hebben we de juiste mensen nodig.’

Tarieven

Dat leverde een vraag uit de zaal op over de gewenste uitbreiding van het kleinschalige zorgaanbod met verpleegkundige niveau 4. De tarieven zijn 9 jaar geleden vastgesteld terwijl de zorgzwaarte toeneemt. Dit wordt inmiddels onderkend. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) die de tarieven bepaalt, is bezig met een heroverweging.

Zeeuwse aanpak

En toen was het bijna tijd voor de ondertekening. Beide bewindslieden gaven op verzoek van de dagvoorzitters eerst nog aan wat zij van de Zeeuwse aanpak vinden.

Bussemaker: ‘Als studenten op alle niveaus en van verschillende disciplines samen kunnen leren in de praktijk, dan word ik heel enthousiast. Goed dat regionale vraagstukken vanuit constructieve gesprekken worden aangepakt. Hier moet ook het eigenaarschap liggen. En vergeet niet ons aan te spreken op ondersteuning als dat nodig is.’

‘Mooi dat er samenwerking is ontstaan om de combinatie van zwaardere en complexere zorgvraag met de wens naar meer welzijn en de krapte op de arbeidsmarkt aan te pakken’, stelde Van Rijn. ‘Geef ons aan waar regels knellen zodat we dat kunnen oppakken. Vooral de aanpak om de praktijk naar voren te halen, zodat studenten al vroeg kennis maken met hun vak, is enorme winst. Die wisselwerking tussen student en professional is goed om te zien.’

arbeidsmarktanalyse zeeland

Gezamenlijk oplossen

Op een opmerking vanuit de zaal over de studiedruk, legde Bussemaker de bal bij de opleidingen: ‘Ik heb 4 jaar geleden de urennorm flexibeler gemaakt, maar daar wordt nauwelijks gebruik van gemaakt. Dat is echt jammer.’ ‘We zijn terughoudend omdat we studenten liever extra onderwijs geven bijvoorbeeld voor de gewenste ouderenzorg, dan tijd voor een baantje in de supermarkt’, verklaarde Marijn Nelen.

‘Dat is precies de reden dat de praktijkroute belangrijk is’, pareerde de minister, ‘want voor je het weet, wijst iedereen naar elkaar. Dit moet je gezamenlijk oplossen.’

Meer weten


Geplaatst op: 17 maart 2017
Laatst gewijzigd op: 19 februari 2019