Verslag Workshop Evidence Based Nursing in de praktijk

Evidence Based werken = samen de zorg verbeteren

Hoe stel je zorgteams in verpleeghuizen in staat om zorg te verlenen volgens de laatste wetenschappelijke inzichten? En hoe kun je daarbij rekening houden met de wens van de cliënt en de expertise van het team? Dat waren de kernvragen in de boeiende workshop Evidence Based Nursing op het symposium van het UKON-netwerk. Vier organisaties in de verpleeghuiszorg die deelnemen aan dit Evidence-project, vertelden openhartig over hun ervaringen.

Het project Evidence

Het gaat om een project van het lectoraat Zorg en Dienstverlening van de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN) dat wordt gesubsidieerd door ZonMw. Doel is om evidence based werken in de zorg te implementeren; de HAN betrekt hier ook studenten in. De deelnemende zorgorganisaties zijn Atlant, Attent, De Riethorst Stromenland en Zorgcentra De Betuwe. Projectleider Anneke van Vught vertelde dat de vier zorginstellingen nu een half jaar bezig zijn. Aan de hand van uiteenlopende thema’s proberen zorgteams in deze instellingen de zorg in te richten volgens de laatste wetenschappelijk onderbouwde kennis en richtlijnen. In combinatie met de expertise van de teams en wensen van cliënten, moeten zo uiteindelijk de beste beslissingen voor die cliënt genomen worden. Per organisatie doen gemiddeld drie zorgteams mee. Zij worden begeleid door interne coaches, die weer worden begeleid door externe project-coaches, twee hbo-v docenten van de HAN. De interne coaches zijn meestal hbo-verpleegkundigen die zo hun rol als hbo’er echt kunnen vervullen.

Meer rust, minder agressie

Annemie van de Wouw, interne coach, vertelde wat de eerste ervaringen van Zorgcentra De Betuwe in het Evidence-project zijn. Volgens haar is het belangrijk dat zorgteams klein beginnen. “Zo zijn we gestart met aandacht voor onbegrepen gedrag. Vervolgens wilden we in twee woningen voor mensen met dementie aan de slag gaan met familieparticipatie. Dat is een heel breed thema, waarin je kunt verdrinken. Om succesvol te kunnen zijn, moet je focussen. Daarom hebben we toen met hulp van de externe coach gekozen voor de methodiek van kenniscentrum Vilans voor familieparticipatie. Die helpt om het stapsgewijs te doen.” Een ander team ging aan de slag met katheterzorg. “Dat team is heel enthousiast aan het uitzoeken wat hierin de best mogelijke zorg is. We bespreken regelmatig binnen de teams hoe het gaat. Zelf geloof ik dat dit de emancipatie van de zorg bevordert.” Hoe weet je nu of de zorg daadwerkelijk verbetert, luidde een vraag. Dat is niet eenvoudig, erkende Annemie van de Wouw. “Maar in de twee woongroepen kwam bijvoorbeeld meer rust en nam het aantal meldingen van agressie af.”

Enthousiasme ontstaat als je resultaat ziet

Teams worden bovendien gestimuleerd om voor- en nametingen te doen, vulde onderzoeker Marleen Lovink van de HAN aan. “Maar dat moet niet ingewikkeld zijn. En soms zijn er al instrumenten die helpen om het proces te kunnen volgen, zoals het melden van incidenten”, vertelde zij. Anneke van Vught benadrukte dat de organisaties in “de lead” zijn en zelf thema’s benoemen. “Wij zij ondersteunend.”

Uit een discussie aan de hand van de eerste stelling, bleek dat aanwezigen vinden dat evidence based werken eerst extra tijd kost, maar uiteindelijk tijd oplevert. Niet zo gek dus dat deze manier van werken in eerste instantie weerstand kan oproepen. “Weer iets wat we extra moeten doen, zeggen de medewerkers dan”, vertelde een deelnemer aan de workshop. Maar als mensen zien wat het oplevert, ontstaat enthousiasme, vulde een andere deelnemer aan.

Foutloos leren

Loes van Dusseldorp lichtte aansluitend toe hoe zij als interne coach van Atlant eerst in brainstormsessies met teams besprak wat die zelf wilden verbeteren. Zo ging het team van de afdeling voor mensen met Korsakov aan de slag met het thema ‘foutloos leren’: uit recent onderzoek blijkt dat deze mensen nieuwe dingen kunnen aanleren, mits dat op een eenduidige manier gebeurt. Het team formuleerde ook een duidelijk doel, te weten: door toepassing van foutloos leren is binnen een half jaar de eigenwaarde van enkele bewoners vergoot. Ook werd de kennis van medewerkers op dit gebied aan de start van het traject met vragenlijsten getoetst. En dat wordt binnenkort herhaald. Met de stelling van Atlant dat Evidence Based werken in elk verpleeghuis haalbaar is, was niet iedereen het eens. Er moet draagvlak voor zijn, vond een tegenstemmer.

Samen de zorg verbeteren

Mariska Peeters van De Riethorst Stromenland vertelde dat de teams hier in de Geriatrische Revalidatiezorg zelf de onderwerpen kiezen, zoals het vergroten van zelfmanagement bij cliënten. “Medewerkers merken dat het leuk is en dat het goed is voor cliënten. De weerstand uit de begintijd is helemaal weg.” De stelling die zij inbracht, dat de coach een hbo’er met minstens twee jaar werkervaring moet zijn, leverde het meeste discussie op. Het gaat veel meer om competenties, klonk het. Voor Attent restte tot slot weinig tijd om nog iets over ervaringen te vertellen. Maar die zijn vergelijkbaar, zei Ans Joosten. Ook bij Attent was in het begin sprake van weerstand. “Daarom zijn we eerst kennis gaan delen en nu begonnen met een klein groepje. En het eerste succes enthousiasmeert.” Want, zoals de stelling van Attent luidde, Evidence Based werken = samen de zorg verbeteren. En daar waren alle deelnemers aan de workshop het mee eens.

Verslag door Karin Burhenne

Meer weten


Geplaatst op: 17 april 2018
Laatst gewijzigd op: 17 april 2018