Kwaliteitsverbetering verpleeghuiszorg

Verslag bijeenkomst Leven zoals je wilt: Verpleegzorg moet radicaal anders. Experimenteer!

Bestuurders, betrokkenen, verzorgenden, vrijdenkers en cliëntvertegenwoordigers van diverse zorginstellingen in de regio’s Amstelveen, Kennemerland en Gooi en Vechtstreek kwamen woensdag 5 april 2017 bijeen in Amstelveen om de dialoog aan te gaan over hoe je de verpleeghuiszorg nu radicaal verandert. Want dat dat nodig is, daar is iedereen het over eens. Maar hoe? Waar lopen we tegenaan en hoe doen anderen het?

click to tweet Tips, knelpunten, vragen en mindmap bijeenkomst Leven zoals je wilt #verpleeghuiszorg @ZilverenKruis

Duw tegen systeem

Tamara Pieterse, directeur langdurige zorg Zilveren Kruis is een van de initiators van het experiment Leven zoals je wilt. Samen met Annemieke van Esschoten, Projectmanager Zorginkoop Langdurige Zorg Zorgkantoor Zilveren Kruis leidde zij de bijeenkomst in. ‘We willen elkaar inspireren, informatie en mooie voorbeelden delen om tot betere oplossingen te komen voor de verpleeghuiszorg. Wat is het radicale wat jullie al bereikt hebben?  Denk dan ook vooral aan hele kleine dingen die veel waarde toevoegen aan het leven. Wat maakt het leven mooi? Er is niet één methode of recept. Wat past er in jouw regio? We willen niet naar nieuwe it-structuren, of complexe vraagstellingen. Duw tegen het systeem aaPresentatie bijeenkomst Leven zoals je wiltn; denk buiten de kaders! Daar liggen de kansen’, vertelt Pieterse. ‘Vertegenwoordigers van het ministerie van VWS zijn hier om de input mee te nemen en te vertalen naar beleid. Maak daar gebruik van!’

Uit de praktijk

Anneke Piersma van Zorgbalans vertelt op een aangrijpende manier hoe haar vaders hart brak toen haar moeder naar het verpleeghuis moest. ‘Scheiden had nooit mogen gebeuren’, vertelt ze. ‘Zij konden niet zonder elkaar. Mijn moeder is gestopt met eten en drinken. En daardoor overleden.’ Zoiets mag niet gebeuren. Daarom is verandering hard nodig, vindt ze. Ook nemen we een kijkje in de regio Amstelveen. Daar loopt het experiment Leven zoals je wilt. Marianne Boelen, locatiemanager bij Amstelring weet dat veel cliënten hun casemanager willen behouden of naar hun vertrouwde dagbesteding willen blijven gaan. Zo gezegd, zo gedaan. Lees hier het positieve verhaal van cliënt mevrouw Brouwers.

Wat wij leren, willen we voor iedereen

De knelpunten die wij in dit experiment oplossen, willen we breder uitrollen in Nederland. VWS neemt de input uit dit experiment mee naar Den Haag om oplossingen op termijn structureel door te voeren.

Dialoog. Geen discussie

Anno Pomp van het ministerie van VWS wil leren van de praktijk. Dan kunnen zij het systeem aanpassen. ‘Van het buitenland kunnen we niet leren; nergens is er zo’n uitgebreid verzorgingssysteem als hier. Dus we hebben jullie input heel hard nodig. Wat wij leren, willen we voor iedereen. Wij nemen input mee voor het regeerakkoord. Als straks nieuwe projecten starten, gaan we dit doorvoeren. Maar maak het ons niet te makkelijk. Vraag door! Geef aan wat je aangepakt wil hebben.’ En dat horen de deelnemers graag.  Aan de slag dus in het World Café, een innovatieve werkvorm om een levendige dialoog op te zetten rondom vragen die er echt toe doen. ‘Dialoog dus en géén discussie’, benadrukt Van Esschoten. De vragen die aan bod kwamen tijdens het World Café:

  • Hoe zorgen we dat we buiten de gebaande paden gaan denken?
  • Hoe doen we recht aan wat de klant wil en tegelijkertijd aan de zorgen en wensen van naasten?
  • Hoe betrekken we anderen om meer mogelijk te maken voor klanten?

Toelichting op de mindmap

Hoe kun je de besproken punten in een World Café verslaan? We maakten een mindmap met de ideeën, richtingen, oplossingen die de revue passeerden.

Mindmap World Café Leven zoals je wilt

Ter toelichting op de Mindmap World Cafe Leven zoals je wilt geven we eveneens bulletsgewijs weer welke lessen, vragen, tips en ideeën uit de presentaties en het World Café naar voren zijn gekomen.

Eerdere lessen

  • Inzicht in wensen en behoeften van klanten: het gaat vaak om kleine dingen.
  • We weten veel meer over hoe je met de klant en naasten het beste het gesprek kan voeren over wensen en behoeften.
  • Klanten vinden het fijn om met een zorgprofessional te praten over hun leven en wat voor hen daarin belangrijk is.
  • Passende zorg voor een klant kan voor een zorgaanbieder financieel nadelig of onmogelijk zijn.
  • Zorgprofessionals ervaren weinig vertrouwen en ruimte om in te spelen op wensen en behoeften van klanten.
  • Zonder extra budget lukt het niet.
  • Goede betrokkenheid van de familie en mantelzorgers van ouderen zijn belangrijk. Wij vinden dat veranderen in de ouderenzorg om het hele systeem rondom de oudere gaat.
  • ‘Leven zoals je wilt’ is wat ons betreft een beweging die zich mag uitvloeien over heel Nederland: niemand hoeft achter te blijven en iedereen kan alvast beginnen!
  • Kern van de kwaliteit in de zorg is de relatie tussen de zorgverlener en cliënt.

Knelpunten en vragen

  • Veel cliënten die instromen in het verpleeghuis willen hun oude dagbesteding aanhouden, maar botsen tegen financiële kaders.
  • Schotten bij cliëntbegeleiders. Casemanagers dementie worstelen met een warme overdracht richting cliënt en partner bij opname in een verpleeghuis. Als we vroeg genoeg het gesprek aangaan met de cliënt, kunnen we in ieder geval in dit experiment zorgen dat een casemanager, op wens van de cliënt, langer aanblijft.
  • Familie kan heel wat anders voor ogen hebben dan de zorgverleners. Zorgverleners zijn er de hele dag; kinderen weten niet hoe de ouders leven en wat ze niet meer kunnen.
  • Lastig om dit te communiceren tegen de kinderen. Ook omdat er vaak wantrouwen is ten opzichte van de zorgverleners.
  • Er is nog een wereld te winnen in de voorlichting. Wat is er mogelijk voor mantelzorg? Soms lijkt het alsof je niets mag, terwijl er wegen genoeg zijn.
  • Hoe ga je om met wensen van dementerende klanten? kun je dit ooit goed doen? Wat vraagt dit van medewerkers?
  • Belemmering zit in hoofden van mensen; medewerkers bedenken meer regels dan dat het regels zijn van buitenaf.
  • Wie kan het gesprek het beste voeren, op welk moment?
  • Wie is de meest geschikte persoon om de passende zorg te coördineren?
  • Hoe betrekken we alle zorgverleners van een klant bij het experiment?
  • Er komt nooit een goed moment dat je uit elkaar gaat. Je kunt het als mantelzorger of partner nooit goed doen.
  • Naasten kunnen vaak beter verwoorden wat de klanten willen, hoe ga je daarmee om?

Tips

  • Hoe zorgen we dat we buiten de gebaande paden gaan denken?
  • Sta open voor ideeën. Vul ze niet in. Wat jij vindt, doet er niet toe.
  • Voer een empathisch gesprek van mens tot mens. En niet aan de hand van een afvinklijstje. Stel de vraag Wat zou u willen? Aan de oudere. Maar ook aan jezelf en kijk wat je
  • nodig hebt.
  • Samen eten met het personeel heeft een positieve uitwerking op sfeer en stimuleert tot eten.
  • Sta ook eens stil bij bijvoorbeeld zoiets simpels als beleg op brood. Als je van smeerkaas houdt, wil dat niet zeggen dat je het iedere dag lust. Blijf dat vragen.
  • Ga eens koffie drinken met de mantelzorger om te ontlasten.
  • Biedt de optie om naar eigen huis te gaan. En faciliteer dat.
  • Accepteer geen nee en ben een beetje stout.
  • Het moet leuk zijn!
  • Straal trots uit!
  • Houd vast aan de wens van de cliënt. Dit zit in het alledaagse en in gewoonten. Zoals luisteren naar radio 4 of een appelgebakje eten. Creëer thuisgevoel.
  • Regel persoonsverhogend budget.
  • Eigen krachtconferentie
  • De cliënt is in de lead.
  • Laat het zorgplan door cliënt maken.
  • Bedenk een andere naam voor ‘verpleeghuizen’. Deze naam heeft een slecht imago.
  • Straal trots uit!
  • Houd vast aan de wens van de cliënt. Dit zit in het alledaagse en in gewoonten. Zoals luisteren naar radio 4 of een appelgebakje eten. Creëer thuisgevoel.
  • Hoe doen we recht aan wat de klant wil en tegelijkertijd aan de zorgen en wensen van naasten?
  • Maak familie eigenaar van de oplossing.
  • Ga als mantelzorger iets doen wat je beiden interessant of leuk vindt. Niet wat jij alleen leuk vindt. Vaak zijn het kleine dingen. Probeer de interesse van de cliënt aan te wakkeren door herinneringen op te halen.
  • Als mantelzorger ken jij de cliënt. Dat kan helpen bij signaleren van problemen en vinden van oplossingen.
  • Neem mantelzorgers aan de hand en investeer in de relatie voordat de klant in huis is.
  • Regel een dementiecoach voor mantelzorger en familie.
  • Creëer het gevoel: wij zijn er voor u en uw naasten.
  • Besteed meer aandacht aan het leven van de naasten. Maak dat meteen bespreekbaar. Wie kan en wil wat doen? Verwijs door naar vrijwilligerscentrales. Verleid het netwerk om te participeren. Laat merken dat je blij bent dat zij er zijn.
  • Heb oog voor verdriet, verlies en rouw van klant en mantelzorger.
  • Hoe betrekken we anderen om meer mogelijk te maken voor klanten?
  • Surf naar digitale marktplaatsen om netwerk breder te maken en familie te ontlasten
  • Gebruik social media of WhatsApp
  • Open de deuren van studenten of zangverenigingen, zodat ouderen eens naar een repetitie kunnen luisteren. Stem vraag en aanbod beter op elkaar af.

Goede voorbeelden

  • Een vrouw die van klassieke muziek houdt, heeft haar piano in huis gekregen.
  • Een man gaat in het weekend naar huis om samen met zijn vrouw te eten.
  • Een vrouw gaat weer naar haar vertrouwde kerk, wat eerst niet ging.
  • Een verzorger leest voortaan in de ochtend bij de koffie de krant op een iPad. ‘Gesprekken gingen weer naar een hoger niveau’, reageerde een cliënt.
  • Dagschema met activiteiten door cliënt zelf laten invullen.
  • Bouw een nieuwe locatie met moderne slimme technologie. Zoals GPS-lokalisatietechnologie.
  • Een vrouw zet koffie en brengt dit rond langs de bewoners voor een praatje.
  • Geld aan cliënt zelf geven, zodat hij zijn zorg zelf kan regelen.
  • In Amstelveen heb je een maatschappelijk initiatief van een groep Aziaten. Meisjes van 16 moeten naar het verpleeghuis om voor de ouderen te zorgen. Zo leren zij contact zoeken met de maatschappij.

Meer weten en meedoen


Geplaatst op: 18 mei 2017
Laatst gewijzigd op: 31 augustus 2017