Sint Jozefoord: van hospitaliseren naar vitaliseren

Sint Jozefoord heeft een omslag gemaakt van traditionele zorg naar een meer begeleidende vorm van zorg met de levensgeschiedenis, capaciteiten en wensen van bewoners als uitgangspunt. Medewerkers krijgen de ruimte om hieraan invulling te geven. Als je bewoners en medewerkers in hun kracht zet, is het mogelijk om in samenwerking met de familie een fijne woonomgeving te creëren voor bewoners, zo is de filosofie van de organisatie en directeur André Groot Bluemink. Belangrijke uitgangspunten: vitaliteit, creativiteit, kleinschaligheid en kwaliteit van leven. Tijdens de workshop op het congres van Waardigheid en trots op 3 juli kwamen verschillende medewerkers aan het woord die hieraan een bijdrage leveren.

De workshop kende een dynamisch programma, met een hapje, een drankje, muziek en veel filmpjes. André: “We willen laten zien, horen, ruiken en hoe wij werken. Door zintuigelijke prikkeling stimuleren we bewoners zo vitaal mogelijk in het leven te staan.”

De beweging die Sint Jozefoord heeft doorgemaakt is niet uniek, zegt hij. Overal in Nederland is de beweging gaande, maar je moet het wel goed doen, benadrukt hij.

  • Van een focus op zorg naar een focus op kwaliteit
  • Van de zorgcoördinator als regisseur naar de contactpersoon als regisseur
  • En van familie aan de zijlijn naar een gezamenlijke verantwoordelijkheid

De yogadocent

Loes van Haren is docent yoga bij de organisatie. Ze laat door middel van een oefening met de zaal vandaag, zien hoe ze daaraan invulling geeft met bewoners en ook met medewerkers. Met je onderrug recht tegen de leuning van de stoel, de kaken ontspannen en ademen maar. Loes: “Met een diepere ademhaling komt er vanzelf een glimlach op je gezicht.”

André Groot Bluemink, directeur Sint Jozefoord
‘We willen laten zien, horen, ruiken en proeven hoe wij werken. Door zintuigelijke prikkeling stimuleren we bewoners zo vitaal mogelijk in het leven te staan.’

De muziektherapeut

Helmi Savelkouls is muziektherapeut. Een lach op het gezicht toveren van mensen die soms al ver in hun dementie zijn, is een belangrijk doel van de liedjes die zij speelt op haar gitaar en begeleidt met haar stem. Toch een zinvolle dagbesteding voor deze mensen realiseren, is belangrijk: het neemt de onrust weg van mensen en brengt gezelligheid mee. Helmi heeft regelmatig overleg met de psycholoog om te zien voor welke cliënt het wellicht goed is. Het heeft veel positieve invloeden. Helmi: “Het zit ‘m soms in heel kleine dingetjes. Een mevrouw die opeens opkijkt, terwijl ze normaal helemaal in elkaar gedoken zit.” 9 uur in de week is Helmi bij Sint Jozefoord en gaat ze alle huiskamers af.

Mimakker Afke

Mimakker Angeline van Gogh; het filmpje ontroert haar zelf iedere keer weer. Als Mimakker Afke bezoekt ze twee dagdelen per week de huiskamers, twee per week. Iedere keer bepaalt ze op dat moment welke bewoner ervoor in is. Angeline vertelt met een goed gevoel voor theater wat wel eens storend is: bijvoorbeeld die vrijwilliger die met een luid ‘goedemorgen’ de afdeling opstormt, terwijl ze net zo’n fijn contact met een bewoner had. Angeline heeft heel hard ‘goedemorgen’ teruggeroepen en de bewoner lachte besmuikt met haar mee.

Familie wil graag vasthouden aan wie iemand was, maar mensen veranderen. Angeline: “Bij mij mogen ze zijn wie ze zijn. Mensen die nog wel wat praten of brabbelen: het maakt niet uit, dan praat of brabbel ik terug.”

Koken met Monique

Monique van de Camp is activiteitenbegeleider en zij kookt nu twee keer in de week met de bewoners. Ze spreekt met de afdeling af wat ze gaat koken om te voorkomen dat ze twee dagen achter elkaar hetzelfde eten. De afdeling bestelt en het wordt vers aangeleverd. Dan gaat Monique met de bewoners samen koken, samen eten en na het eten samen opruimen. Ze zet dan bijvoorbeeld een teiltje met een afwasborstel op tafel, net als vroeger. Of ze doet net alsof ze helemaal niet goed aardappelen kan schillen, zodat een bewoner het wel even voor haar zal doen.

Mensen vinden het heel fijn, vertelt ze. “Ze voelen zich nuttig, de verhalen van vroeger komen los.” Of ze hoort iemand zeggen dat er geen pannen op tafel mogen. “Maar bij onze moeder stonden vroeger ook altijd pannen op tafel. Ik creëer een huiselijke sfeer.” In 2018 streeft Sint Jozefoord ernaar dat alle afdelingen weer zelf koken.

Het atelier

Tonny Hanegraaf begeleidt de schilderlessen. Er is een atelier waar mensen zelf naar toe kunnen komen; zij zijn duidelijk vitaal. We zien in het filmpje een oud-werktuigbouwkundige die goed in perspectief kan tekenen. Een mevrouw schildert gras en zegt: “Ik hoef het gelukkig niet te maaien.” Tonny gaat ook naar de kleinschalige woonafdelingen, waarvan de mensen niet meer zelfstandig naar het atelier kunnen. Ze heeft hiervoor een mobiel atelier gemaakt; een soort karretje met allerlei lades en schilderattributen.

Tonny vertelt dat als ze vraagt wie er meedoet, er geen reactie komt. Maar begint ze zelf gewoon met schilderen, dan zie je dat mensen willen meedoen. Er is nu een expositie op Sint Jozefoord van bewoners, medewerkers en vrijwilligers. Twee halve dagen is het atelier open, ook medewerkers maken er graag gebruik van.

De verpleegkundige

We zien vanmiddag als laatste filmpje verpleegkundige Yvonne Dielissen. Het moeilijke aan haar werk vindt ze als mensen doorhebben dat ze hun geheugen verliezen, dat dingen niet meer gaan. Yvonne vertelt ook dat bewoners zelf kiezen wat ze willen doen. Kom gewoon eens kijken, zeggen ze wel. “Wil iemand niet, dan proberen we het na een tijdje nog eens. Maar het is natuurlijk niet verplicht om mee te doen.” De organisatie werkt aanbodgericht maar laat weten dat activiteiten goed aansluiten op de wensen en behoeften van de bewoners.

De beweegagoog

Om vitaal de middag in te gaan, neemt beweegagoog Ilona Grandia het publiek van de workshop mee in het bewegen op een liedje dat de organisatie voor de nieuwjaarsreceptie maakte.

André Groot Bluemink vertelt tenslotte dat ze ieder jaar met de gehele organisatie ‘de hei’ opgaan. Voor alle medewerkers een verplichte exercitie, zegt hij. “Ik heb een visie maar wil weten wat medewerkers ervan vinden.” Het is een belangrijk moment om cultuurveranderingen met elkaar te bespreken. Bijvoorbeeld dat bewoners de dingen zo veel mogelijk zelf blijven doen. Andrée vindt het belangrijk dat medewerkers het niet voor hen gaan doen: koffie inschenken bijvoorbeeld en dat bespreken ze dan op zo’n dag. Ook vrijwilligers worden bij deze dag betrokken. Het veranderproces bij Sint Jozefoord is in 2013 gestart. In 2018 wil hij het proces hebben afgerond.

Meer weten


Geplaatst op: 24 juli 2017
Laatst gewijzigd op: 22 augustus 2017