Kwaliteitsverbetering verpleeghuiszorg

Topcare: op weg naar academische verpleeghuizen

In tegenstelling tot accreditatieprogramma’s als NIAZ of JCI is Topcare ontstaan vanuit het veld zelf. De criteria om voor het Topcare predicaat in aanmerking te kunnen komen zijn ook door de partijen zelf ontwikkeld. Centraal staat de zorgkwaliteit voor de cliënt en het ontwikkelen van een leer- en verbetercultuur.

In de workshop Meedoen aan Topcare: stevige ambities en praktische aanpak gingen Marie-Josée Smits (visitatiecommissie Topcare) en Jesseke de Man (beleidsadviseur bij Topcare-aanbieder Topaz) in op de vragen wat een Topcare cultuur is en wanneer een organisatie Topcare-waardig is. Topaz was een van de organisaties die aan de wieg stond van Topcare. ‘De patiënt bevragen is een van de voorbeelden van waar het in Topcare om gaat’, zei De Man. Ze onderstreepte dit met een korte film waarin Topaz-cliënt Dirk Bakker aan het woord kwam. Bakker heeft de ziekte van Huntington, een aandoening waarvoor Topaz expertisecentrum is. Hij woont op dit moment nog thuis, maar maakt wel al gebruik van de zorg van Topaz. Gevraagd naar waaraan hij behoefte heeft, noemde hij twee belangrijke routes voor onderzoek met betrekking tot zijn ziektebeeld: samen met behandelaars zoeken naar manieren om de kwaliteit van leven van Huntingtonpatiënten te verbeteren, en onderzoek doen naar de omgeving van die patiënt. ‘Van die omgeving wordt mantelzorg verwacht’, legde hij uit, ‘en bij Topaz bestaat gerichte kennis over wat de begeleiding van de patiënt inhoudt.’

De cultuur van Topcare

Dergelijk onderzoek past heel goed binnen de Topcare-cultuur. ‘Een aspect om die cultuur te ondersteunen is samenwerking met universiteiten en hogescholen’, zei Smits. Uit de zaal kwam ook de opmerking dat het ook gaat om ‘de verpleegkundige beroepsgroep emanciperen’. Die vormt de spil waar het in de zorg om draait, maar we zien wel dat die een stimulans kan gebruiken om hun rol op te pakken. En het is waardevol om dit te doen, want het legt de focus op de zorg en behandeling, op de inhoud van het vak dus.’

Een ander aspect van de Topcare-cultuur is kennis delen. ‘Het gaat erom dat mensen nieuwsgierig zijn’, zei De Man, ‘en op basis daarvan op zoek gaan naar samenwerking. De ziekte van Huntington is daarbij een goed voorbeeld, omdat voor onderzoek daarnaar inmiddels het Huntington Netwerk Nederland is ontwikkeld, waarin professionals samenwerken voor richtlijnontwikkeling. We zien het als onze rol als Topcare-centrum om hierin een voortrekkersrol te vervullen. En het werkt ook, andere zorgaanbieders weten ons hiervoor te vinden. Uit Frankrijk zelfs, waar een verpleeghuis onze kennis wilde gebruiken om zelf een Huntingtoncentrum op te zetten. We zijn inmiddels uitgenodigd om de opening ervan bij te wonen.’

De uiteindelijke doelstelling van Topcare is in de toekomst te komen tot academische verpleeghuizen. De weg daar naartoe is het meest efficiënt af te leggen door te werken in relatief kleine en dus beheersbare stappen. Beginnen met zorg voor specifieke doelgroepen past daarbij.

Kleine stappen

Voor Topaz is die nadruk op de ziekte van Huntington logisch, maar uit de zaal kwam wel de vraag waarom Topcare zo specifiek doelgroep gericht is. Dat blijkt een bewuste keuze te zijn. De uiteindelijke doelstelling van Topcare is in de toekomst te komen tot academische verpleeghuizen. De weg daar naartoe is het meest efficiënt af te leggen door te werken in relatief kleine en dus beheersbare stappen. Beginnen met zorg voor specifieke doelgroepen past daarbij.

Een andere vraag uit de zaal van een cliëntvertegenwoordiger was of door onderzoek de zorg minder “warm” kan worden, doordat de afstand tot de cliënt groter wordt. ‘Dat is zeker niet de bedoeling’, stelde Smits. ‘De meeste onderzoeksvragen komen juist vanuit de werkvloer, van de verpleegkundigen of fysiotherapeuten bijvoorbeeld. Hun onderzoeksvragen zijn juist gericht op de cliënt. En een onderdeel van de Topcare-criteria is ook samen met cliëntenorganisaties tot de juiste onderzoeksvragen te komen. Cliëntenpanels spelen ook een belangrijke rol om te achterhalen wat zij onderzocht willen hebben.’

Visitaties

Verpleeghuizen die in aanmerking willen komen voor een Topcare predicaat worden onderworpen aan een proefvisitatie. Daarna volgen een toetredingsvisitatie, een mid-term review (na twee jaar) en een ontwikkelvisitatie (telkens na vier jaar). In het kader van de visitaties wordt niet alleen binnen de organisatie zelf gekeken, maar wordt ook door de visitatiecommissie gesproken met de keten waarin die functioneert. De organisaties hebben de criteria voor het verwerven en behouden van het Topcare predicaat zelf bedacht. Meldt een organisatie zich aan om voor het Topcare predicaat in aanmerking te komen, dan dient de bestuurder zich te presenteren bij de stichting en uit te leggen wat zijn of haar ambities zijn. De bestuurder wordt ook lid van het bestuur van de stichting, waarmee deze een ambassadeursfunctie heeft voor de externe stakeholders zoals het ministerie van VWS en Vilans.

Door: Frank van Wijck

Meer weten


Geplaatst op: 6 december 2017
Laatst gewijzigd op: 5 december 2017