Samenwerking en gesprek tussen mantelzorg en professional

De bijeenkomst ’samenwerking en het gesprek tussen mantelzorg en professional‘ vond dinsdag 11 april 2017 plaats in Utrecht. Meer dan twintig organisaties uit de themagroep mantelzorg, cliënt, professional van Waardigheid en trots waren vertegenwoordigd.

De communicatie met familie en mantelzorger(s) is belangrijk in alle fasen:

  • wanneer de cliënt nog thuis woont;
  • ten tijde van de verhuizing;
  • wanneer de cliënt in het verpleeghuis woont;
  • in de laatste fase van het leven.

Themacoördinator én dagvoorzitter Marc Bouwmeester vroeg aan de deelnemers wie zelf ervaring had met mantelzorg. Meer dan de helft stak zijn of haar hand op. De vraag riep ook reacties op. Zo vond iemand het fijn om zelf een professional te zijn, omdat dit helpt bij het organiseren. Een ander roept letterlijk: ‘de papierwinkel is vreselijk’. Weer een ander zegt: ‘het is een positieve ervaring, een warme band met vader.’

- Cecil Scholten
click to tweet Essentieel om #familieparticipatie goed te faciliteren

Versterken familieparticipatie

Cecil Scholten, thema coördinator binnen het programma Waardigheid en trots, en expert op het gebied van mantelzorg van Vilans, kennisinstituut Langdurige zorg, hield een presentatie over hoe de familieparticipatie versterkt kon worden. Volgens Scholten is de toon en taal belangrijk bij het betrekken van mantelzorgers. ‘De mantelzorger kent de cliënt het beste. Dus zijn of haar inbreng is heel belangrijk. Het is essentieel om de betrokkenheid van de familie goed te faciliteren. In het zorgleefplan moet vooral ook aandacht besteed worden aan het wonen en welzijn. Familie kan daar een actieve rol in spelen. De familie maakt een rouwproces door en het is belangrijk om dit te erkennen.’

Wachtlijstbemiddeling Frankelandgroep

Na de presentatie van Cecil Scholten nam Els Nauta van de Frankelandgroep het stokje over. Zij liet eerst de film Van huis tot thuis zien, waarin wordt verteld hoe toekomstige bewoners worden begeleid naar het wonen in het verpleeghuis.

Tip: hoe eerder je dingen in de keten doet, hoe meer profijt je ervan hebt

Bij de Frankelandgroep is ervoor gekozen om nog voor de opname, als een toekomstig bewoner nog op de wachtlijst staan, mensen te laten begeleiden door wachtlijstbegeleiders. Dit zijn maatschappelijk werkers die al in een vroeg stadium emotionele en praktische zaken bespreken. Indien mogelijk kan de cliënt alvast een aantal dagdelen naar de woonvorm, of er zijn andere manieren van kennismaking. Het is goed als van te voren de verwachtingen worden besproken, want al deze voorbereidingen helpen wanneer de verhuizing uiteindelijk plaatsvindt. Na dat de cliënt is opgenomen wordt de persoonlijk begeleider in het huis het eerste aanspreekpunt, maar de maatschappelijk werker blijft bij het team en de bewoner betrokken.

De maatschappelijk werker financiert Frankelandgroep vanuit de Wlz, functie begeleiding. Hiervoor zijn afspraken gemaakt met het zorgkantoor. De visie van de organisatie is dat het essentieel is om al vroeg een relatie met de toekomstige bewoner op te bouwen. Het netwerk in kaart te brengen et cetera. Als de bewoner eenmaal verhuisd is, wordt er een cursus aangeboden van huis tot thuis. Alle nieuwe bewoners krijgen met elkaar vier bijeenkomsten, ze krijgen nogmaals een rondleiding, ze kunnen hun ervaringen delen, en hebben zo sneller aanspraak. Dit alles resulteert in een rustig verloop van thuis naar het nieuwe huis.

Zakboekje rapporteren – Woonzorgcentra Haaglanden

Arianne Samsom van Woonzorgcentra Haaglanden (WZH) vertelde vervolgens hoe de familie in het WZH bij de zorg en de cliënt betrokken wordt. ‘Wij maken gebruik van een cliëntenportaal. Dit is een systeem waarbij de cliënt zelf inzage heeft in zijn dossier, en desgewenst ook de familie. Dit betekent nogal wat voor de professional die weet dat de rapportage ook door de cliënt gelezen kan worden. Hierbij is bewustwording zeer belangrijk.’

De WZH heeft hiervoor een handzaam zakboekje ontwikkeld: het Zakboekje rapporteren. Doordat de familie veel beter op de hoogte wordt gehouden van het wel en wee van de cliënt, is de betrokkenheid groter en heerst er minder onrust. Het is belangrijk om ook de leuke dingen te rapporteren. Een zoon die werkte op de grote vaart, dacht dat zijn vader het helemaal niet naar zijn zin had, omdat alleen de dingen die niet goed waren gegaan werden genoteerd.

- @ariannesamsom
click to tweet Cliënten van @WZHonline maken gebruik van #clientportaal en Zakboekje Rapporteren

Familiecoach BrabantZorg

Na de lunch was het de beurt aan Monique Teeuwen. Zij is voorzitter van de familie cliëntenraad van BrabantZorg. Voor het programma Waardigheid en trots heeft zij, samen met de organisatie, het project familiecoaches opgezet. De familiecoach verzamelt met behulp van een interview alle belangrijke zaken rondom de cliënt. De  coaches zijn vrijwilliger en daarmee onafhankelijk. Dit helpt om de cliënt objectief te leren kennen. De uitkomsten en afspraken worden doorgenomen en gemonitord.  Het gaat erom de regie van de cliënt te vergroten, de afspraken vast te leggen en na te komen, en de  dialoog te bevorderen.

De familiecoach helpt bij het samenspel tussen de familie en het team, dit helpt bij het thuisgevoel voor de cliënt. Dit project is geslaagd, omdat er draagvlak is op alle niveaus. En omdat de onafhankelijkheid van de familiecoaches ervoor zorgt dat de goede kennis wordt opgehaald. Tot slot is de passie waarmee dit alles tot stand is gekomen essentieel.

Casusbesprekingen

Na de presentaties gingen de deelnemers in vier groepen uiteen om gezamenlijk een casus te bespreken op basis van een socratische intervisie. Dit leverde zeer geanimeerde discussies op.

Afsluiting

Tijdens de terugkoppeling bleek wel dat iedereen zeer geïnspireerd was door het uitwisselen van alle ervaringen. Het is belangrijk om een realistisch beeld van het reilen en zeilen in een verpleeghuis te schetsen. Belangrijk is ook om goed te communiceren over het beloop van de dementie. Een aantal goede voorbeelden zullen worden gebruikt in het kennisproduct dat in ontwikkeling is. Daarmee willen de organisaties bijdragen aan het ontsluiten van deze goede voorbeelden voor de rest van de sector.

Meer weten


Geplaatst op: 3 mei 2017
Laatst gewijzigd op: 3 mei 2017