Martin van Rijn spreekt met cliëntenraden tijdens ontbijtsessie

Nog voor het congres ‘De cliëntenraad, een sterke gesprekspartner’ op maandagochtend 12 oktober officieel van start gaat, schuift staatssecretaris Martin van Rijn aan voor een ontbijt, om daar van 20 vertegenwoordigers van cliëntenraden persoonlijk te horen hoe zij hun positie ervaren.

Ruimte voor kleinschaligheid

Cees Zoon, cliëntenraad De Zorgspecialist, opent het gesprek: ‘Mijn moeder zit in een kleinschalig particulier verzorgingshuis. Ik ben daar erg tevreden over. Mijn vraag aan staatssecretaris Van Rijn luidt dan ook: is er wel plek voor deze initiatieven in de nieuwe organisatie van de zorg?’

Dat kan Van Rijn beamen: ‘Met de hervorming van de zorg proberen wij juist om géén modellen op te leggen, maar verscheidenheid te stimuleren en mensen zelf te laten kiezen hoe zij de zorg willen hebben. Of dit nu groot- of kleinschalig georganiseerd is. Wel moeten alle aanbieders van instellingszorg natuurlijk aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen. Kleinschalige instellingen hebben vaak als voordeel dat de lijntjes kort zijn en zij snel kunnen inspelen op de persoonlijke wensen van de cliënt. Tegelijkertijd hebben zij misschien meer moeite om zich te profileren bij de zorginkoop.’

Focus: lokaal of centraal?

Ate Harstra, cliëntenraad Zorgpartners Friesland, haakt hier op in: ‘Grootschalige organisaties kunnen ook kleinschalig georganiseerd zijn. Cliënten worden dan bijvoorbeeld in groepen ingedeeld met hun eigen (zelfsturende) teams van verzorgenden. Daarbij hoort dan ook dat je de verantwoordelijkheid laag legt. De vraag is dan: hoe zorg je dat ook inspraak op het juiste niveau georganiseerd wordt. Cliëntenraden moeten dan in gesprek met de medewerkers in plaats van de Raad van toezicht.’

Volgens Van Rijn is dit geen probleem: ‘Als cliëntenraad moet je invloed kunnen uitoefenen op wat er in een huis gebeurt. Of je dit op centraal, lokaal of op een andere manier organiseert kan allemaal, zolang je het maar goed organiseert en je voor de wensen en behoeften van de cliënt op komt.’

Jan Drijfhout, cliëntenraad Viva zorggroep geeft als voorbeeld: ‘Als cliëntenraad zorgen wij dat wij ook aanwezig zijn op bijvoorbeeld familie-avonden, zodat wij op lokaal niveau weten wat er speelt.’

VanRijn_ingesprek_ontbijttafel

Dat brengt discussie op gang. Aanwezigen erkennen dat je in eerste instantie wilt weten wat er lokaal leeft en verhalen van cliënten en hun mantelzorgers wilt horen, maar tegelijkertijd moet je op centraal niveau ook beleidsnotities en stukken als de jaarrekening beoordelen. Dat vraagt hele verschillende capaciteiten.

Van Rijn geeft de aanwezigen daarop de tip: ‘Als cliëntenraad moet je je eigen focuspunten bepalen. Wat vinden jullie belangrijk, wat is belangrijk voor jullie cliënten? Laat je niet overladen met papierwerk.’

Ronald Arends, cliëntenraad Saxenburgh Groep, vertelt hoe zij dit opgelost hebben: ‘Wij hebben de organisatie verzocht om ons een kort overzicht te geven van de kerncijfers op lokaal niveau.’

Welzijn

ElmadeJongh_clientenraadDeZellingen

Elma de Jongh, cliëntenraad De Zellingen: ‘Er is in het verleden veel bezuinigd op welzijn, terwijl welzijn voor cliënten juist heel belangrijk is. Met Prinsjesdag is er 1000 euro per cliënt beloofd voor welzijn. Komt dat er nog?’

Ook daarop kan Van Rijn positief antwoorden: ‘Zeker, wij hebben 210 miljoen structureel per jaar beschikbaar. Die zullen besteed worden aan extra dagbestedingactiviteiten, beter en ander toezicht met specifieke aandacht voor het welzijn van cliënten en aan deskundigheid personeel.’

Mantelzorg

Het gesprek gaat verder over het beroep dat gedaan wordt op mantelzorgers. Van Rijn legt uit: ‘We zien bij het programma ‘Ruimte voor verpleeghuizen’ van Waardigheid en trots dat zorgorganisaties vol gaan inzetten op het verbeteren van de samenwerking met mantelzorgers.’

Over tafel komen de signalen dat door bezuinigingen op gemeenteniveau en daarmee gepaard gaande korting op zorguren, het lastig wordt als je geen mantelzorgers hebt. Er wordt geconstateerd dat er veel eenzaamheid is.

Dat beaamt Van Rijn: ‘Eenzaamheid is zeker een probleem, maar niet een probleem dat we binnen de zorg kunnen oplossen. Het is een breder probleem, dat we met elkaar moeten oplossen. We moeten in de samenleving meer gaan omzien naar elkaar.’

Er worden een aantal goede voorbeelden uitgewisseld, zoals de inzet van netwerkcoaches voor mensen die eenzaam zijn.

Administratieve lasten

Een ander punt waar de cliëntenraden aandacht voor vragen is de hoeveelheid regels, waardoor de inzet van personeel voor het daadwerkelijk leveren van zorg beperkt wordt. Van Rijn: ‘Uit onderzoek is gebleken dat niet de Rijksoverheid zoveel regeltjes oplegt, maar dat instellingen zelf vaak van alles dichtregelen. Een vermindering van administratieve lasten begint dus vaak bij de organisaties zelf.’

‘Waar wij wel mee bezig zijn is het anders organiseren van het toezicht door de inspectie. De inspectie zal het welbevinden van de cliënt in haar toezicht meer centraal gaan stellen. Ik wil wel benadrukken dat dit niet ten koste mag gaan van zaken als hygiëne en medicatieveiligheid. Dat moet altijd op orde zijn en daar blijft de inspectie op toezien. Wel zal zij kwaliteit van zorg meer bekijken door de ogen van de cliënt. De cliëntenraden moeten daarin ook een rol krijgen. Cliëntenraden weten immers precies hoe het zit met de kwaliteit.’

Versterking positie cliëntenraden

Toos Klever, cliëntenraad Interzorg en de Waalboog haakt hierop in: ‘U zegt dat de positie van cliëntenraden versterkt zal worden. Hoe wordt hier verder invulling aan gegeven?’

Van Rijn: ‘Zeker, gaan wij hier invulling aan geven. Belangrijk voor die invulling zijn echter de signalen die wij van u ontvangen. Ik wil dan ook graag horen wat jullie nodig hebben. Cliëntenraden hebben een belangrijke stem in hoe hun positie versterkt moet worden. Daar gaan wij dus mee aan de slag.’

Waardigheid en trots

HanvanDoorn_clientenraadAmstelring

Han van Doorn, cliëntenraad Amstelring heeft nog een afsluitende opmerking voor de staatssecretaris: ‘Ik wil graag mijn waardering uitspreken voor het programma Waardigheid en trots, ik merk nu al dat het zijn vruchten afwerpt. Waardigheid en trots brengt zorginstellingen bij elkaar en helpt bij het uitwisselen van ideeën. Amstelring heeft een project ingediend, waar ik als lid van de cliëntenraad inspraak in gehad heb, voor een betere samenwerking tussen mantelzorg, cliënt en professional. Amstelring is nu al aan het inventariseren bij alle locaties wat er aan activiteiten op dit thema plaats vindt.’

Van Rijn: ‘Dat is mooi om te horen. Daar doen we het voor. Ik deel de observatie dat er enorm veel energie vrij komt met dit programma.’

Verslag door: Vera Hendrikse

Meer weten


Geplaatst op: 16 oktober 2015
Laatst gewijzigd op: 25 oktober 2016