Lef op locatie: cliëntenperspectief in alle lagen van de organisatie

Hoe kun je als zorgverlener oog houden voor het cliëntenperspectief in de zorgverlening en de organisatorische gang van de dagelijkse zaken? Hans Jonkman van NCZ en zelf ook onafhankelijk voorzitter van de centrale cliëntenraad bij Atlant, nam de deelnemers aan haar workshop mee aan de hand van de Cirkel van Rouw en Verlies.

Rouw en Verlies

Ouder worden is afscheid nemen, in veel opzichten. Accepteren dat bepaalde dingen op een gegeven leeftijd niet meer zo gemakkelijk gaan, of zelfs helemaal niet meer lukken. In veel gevallen berusten mensen daarin en vinden een nieuwe manier om een zinvolle invulling te geven aan het leven.

Voor mensen die in een verpleeghuis komen wonen is het verwerken van verlies een extra grote opgave. Verlies van zelfstandigheid, verlies van de vertrouwde woonsituatie, verlies van de eigen omgeving. Dat is een behoorlijke opgave voor de bewoner, maar ook voor de mantelzorgers en omgeving. Je partner, moeder, vader of goede vriend(in) “achterlaten” is zwaar en het vraag tijd om daaraan te wennen.

In de cirkel van Rouw en Verlies zijn een aantal stappen te onderscheiden. Positieve stappen, als de rouw en acceptatie elkaar opvolgen. Maar ook negatieve stappen, bijvoorbeeld als iemand door het niet goed verwerken in zichzelf gekeerd raakt. Zeker bij mensen met een psychische aandoening, zoals dementie of een andere vorm van geheugenverlies, kan het lastig zijn om dan nog contact of verbinding te maken.

Landelijk Congres Cliëntenraden 2018: LEF op locatie
Deze workshop werd verzorgd tijdens het Congres Cliëntenraden 2018.

Denk als een bewoner

Beseffen dat bewoners van verpleeghuizen vrijwel allemaal deze stappen doorlopen, kan helpen om hun perspectief helderder te krijgen. Als lid van een cliëntenraad kun je vanuit dat begrip een vertaling maken van de situatie of het perspectief van de bewoner naar de organisatie en de medewerkers toe. Door zorgmedewerkers mee te nemen in dat perspectief, kan de zorgverlener beter aansluiten bij de situatie van de bewoner en zo gerichte zorg en aandacht geven om de situatie van de bewoner te verbeteren.

Rol cliëntenraad

Hank Jonkman verwoordt de rol van de cliëntenraad als volgt: je kijkt mee, adviseert, motiveert om verandering te bewerkstelligen en ruimte te creëren. Dan kan door te overleggen als je op een lijn zit met de organisatie. Maar ook door te onderhandelen, als je het niet met elkaar oneens bent. En krijg je geen voet aan de grond bij de organisatie om verandering te bewerkstelligen, dan zal je moeten “vechten” om gezien en gehoord te worden.

Deelnemers aan de workshop werden uitgedaagd om met elkaar in gesprek te gaan over vragen als:

  • Realiseert de zorgorganisatie waar u bij betrokken bent voldoende wat er speelt bij de bewoner?
  • Heeft de zorgorganisatie daar zelf een rol in om dat te achterhalen?
  • Hebben professionals een rol bij het achterhalen van wat de bewoner bezighoudt?
  • Kan de eigen omgeving van de bewoner helpen nieuwe betekenis aan het leven te geven?

Aansluitend formuleerde Hans Jonkman een paar uitgangspunten voor een goed functionerende cliëntenraad.

  • Medezeggenschap staat altijd ten dienste van leefklimaat en goede zorg.
  • De zorgorganisatie en cliëntenraad zijn partners. Zij staan schouder en schouder in het streven naar adequate zorg.
  • Haal wat er leeft op bij de bewoners, dus lokaal. Als cliëntenraad heb je het directe contact met de bewoners en mantelzorgers. De lokale cliëntenraden kunnen met die input de centrale cliëntenraad voeden.
Verbeterplan
Om een cliëntenraad beter te laten functioneren zijn vier stappen nodig:
  1. Doel bepalen;
  2. Oriëntatie: is de huidige werkwijze invloedrijk?
  3. Conclusie: wat kan verbeterd worden en wie zijn daarbij nodig?
  4. Plan van aanpak: op welke manier gaan we dat doen?

Trek daarbij altijd op met de Raad van Bestuur. Vorm een partnerschap, je wilt allemaal tenslotte het zelfde: goede zorg die aansluit bij de wensen van de bewoners!

Door: Paul van Bodengraven

Meer weten


Geplaatst op: 19 december 2018
Laatst gewijzigd op: 17 december 2018