Innovatieve praktijkroute in Zeeland trekt studenten

Regio Zeeland kampt met vergrijzing. Steeds meer ouderen hebben zorg nodig, maar vind maar eens mensen om die zorg te bieden! Het aanbod is schaars. Jongeren trekken weg of kiezen liever voor een andere baan. Meer personeel voor de ouderenzorg is dus een uitdaging. Vijf zorgorganisaties, 2 onderwijsinstellingen, het zorgkantoor en arbeidsmarktorganisatie ViaZorg ontwikkelden de Zeeuwse Praktijkroute Ouderenzorg. Monica Roose, directeur-bestuurder ViaZorg: ‘We halen het onderwijs de zorgorganisatie binnen.’

‘Prove-to-move’-map

Wie in Zeeland kiest voor een mbo-opleiding ouderenzorg, komt niet meer op school. Studenten leren op locatie bij een zorgorganisatie. Ze blijven op een afdeling tot ze er uitgeleerd zijn, om vervolgens verder te leren op een andere afdeling of bij een andere zorgorganisatie. Hun ‘prove-to-move’-map bewijst dat ze eraan toe zijn. De map is de basis voor hun examen. Onderwijs op locatie is het wezenlijke kenmerk van de Zeeuwse Praktijkroute Ouderenzorg. Of zoals Monica Roose zegt: ‘We halen het onderwijs de zorgorganisatie binnen.’ De Zeeuwse praktijkroute is een samenwerking van de zorgorganisaties Allévo, SVRZ, Ter Weel, WVO Zorg, ZorgSaam Zorggroep Zeeuws-Vlaanderen, zorgkantoor CZ, arbeidsmarktorganisatie ViaZorg en de onderwijsinstellingen Scalda en Hogeschool Zeeland. De praktijkroute ging in september 2017 van start.

2 diploma’s

Met praktijkgericht en innovatief onderwijs wil de praktijkroute de instroom van leerlingen vergroten. ‘Dat doel hebben we behaald’, zegt Monica. ‘We hadden maar liefst 50 aanmeldingen, 46 zijn daadwerkelijk begonnen, in leeftijd variërend van 16 tot 52 jaar. We hebben best veel studenten die hun mbo 2 net hadden afgerond en wilden gaan werken. Hier kunnen ze werken en leren tegelijk, dat spreekt ze aan.’ Innovatief is het onderwijs zeker. Studenten volgen geen vast programma, maar leren onderzoekend, op basis van situaties die ze op de afdeling aantreffen. Daarnaast werken ze met specifieke opdrachten. Ze lopen 16 uur stage en krijgen 20 uur begeleide onderwijstijd. Gedurende die 20 uur is een docent op locatie aanwezig. Tijdens de stagedagen lopen de studenten met een werkbegeleider mee en krijgen ze coaching van een professional in begeleiding (PiB) van de organisatie. Het resulteert in beter opgeleide, in ouderenzorg gespecialiseerde medewerkers. Met 2 diploma’s, want verzorgende IG en maatschappelijk werk zijn in de praktijkroute geïntegreerd.

Eigen leerroute

Bijkomend voordeel van de praktijkroute: studenten die de (ouderen)zorg toch niet leuk vinden, komen daar snel achter. ‘Een paar studenten besloten er na 3 weken mee te stoppen’, vertelt Monica. ‘Dat is pure winst. Vroeger ontdekten studenten dat pas na hun eerste stage.’ De meeste studenten zijn echter enthousiast. Ook omdat de praktijkroute veel flexibiliteit biedt. ‘Studenten kiezen hun eigen leerroute en hun eigen leertempo. Versnellen mag. Maar we hebben ook een hoger opgeleide Braziliaanse studente die extra taallessen volgt in plaats van andere vakken. Met de praktijkroute kunnen we inspelen op wat een student nodig heeft.’ De studenten krijgen een stagevergoeding van € 500. ‘Dat is meer dan normaal, maar we vragen ook meer van ze. Ze lopen het hele jaar stage, ze moeten een beroepsgerichte houding hebben. Daar mogen we ze best voor belonen. En we bieden ze vakantiewerk en weekendwerk aan, waar ze dan ook weer ervaring opdoen.’ Na afronden van de opleiding heeft elke student een baangarantie bij een van de 5 organisaties.

Goud waard

De eigen leerroute brengt wel veel verantwoordelijkheid met zich mee en dat is een aandachtspunt. ‘Voor 16- en 17-jarigen is dit een uitdaging’, zegt Monica. ‘Het is belangrijk dat die studenten goede begeleiding krijgen. Hele jonge studenten moet je gewoon helpen met plannen.’ Ze vertelt over een jongen uit Oeganda die voor de opleiding koos vanwege het praktijkgerichte karakter. Het leren valt hem zwaar. ‘De PiB gaat nu elke ochtend een halfuurtje met hem zitten om zijn dag te plannen. Als we dat niet doen, raken we hem kwijt. En dat willen we niet, want hij is echt goud waard in de praktijk.’

Zakjes chips

De praktijkroute is niet alleen goed voor de studenten, ook de docenten profiteren. ‘Hun kwaliteit gaat omhoog’, zegt Monica. ‘Omdat ze continu in aanraking komen met de praktijk.’ En die praktijk profiteert op zijn beurt van de docenten. ‘Werkbegeleiders leren “on the job” van de docenten.’ En wat ook mooi is: met de praktijkroute halen de organisaties de maatschappij in het verzorgingshuis. ‘Er lopen jongeren door de gang met zakjes chips en een telefoon in de hand. Ze brengen leven in de brouwerij. Het bubbelt en het bruist. Tegelijkertijd zijn het ook gewoon mbo’ers, die wel eens verveeld in de gang hangen. Maar bovenal vinden ze de praktijk ontzettend leuk. Een 17-jarige studente vertelde laatste dat ze geen behoefte heeft om op haar telefoon te kijken. Terug naar school wil ze echt niet, ze vindt het veel te leuk.’

Onderhoud

De praktijkroute staat en loopt. Monica is tevreden. Wel benadrukt ze dat er erg veel voorbereiding aan vooraf is gegaan. ‘Het is ontzettend belangrijk om alles van tevoren heel goed af te stemmen.’ En nog steeds vergt de praktijkroute onderhoud. ‘Vorig jaar zaten we elke 4 weken met de bestuurders van de betrokken organisaties om tafel, nu elke 6 weken. Om helder te krijgen of we nog doen wat we moeten doen. De professionals in begeleiding hebben we vorig jaar opgeleid voor hun taak, maar ook hen zien we een paar keer per jaar, samen met de docenten. Om te zorgen dat het geen schooltje spelen is, maar echt die andere praktijkroute.’ Ambities voor de toekomst zijn er ook. ‘We leiden nu op voor niveau 3. Volgend jaar komt daar verpleegkunde niveau 4 bij en we werken aan niveau 5. We willen leergemeenschappen creëren waar al die niveaus samen leren.’ Die uitbreiding is ook nodig om de praktijkroute rendabel te krijgen. ‘Nu draaien we nog voor een groot deel op subsidie. De eerste jaren zijn aanloopjaren. Maar als er straks meer studenten en niveaus bijkomen, kan het prima uit.’

Verslag door Ingrid Brons

Meer weten

Dit artikel is een verslag van de presentatie over de Zeeuwse praktijkroute tijdens de HR-netwerkbijeenkomst over innovatieve arbeidsmarktoplossingen van 27 maart 2018. Lees ook de andere verslagen van deze middag:

Bekijk het themadossier Arbeidsmarkt voor meer aansprekende praktijkvoorbeelden over dit onderwerp.

 


Geplaatst op: 25 april 2018
Laatst gewijzigd op: 19 februari 2019