Het medezeggenschapsreglement: een aanwinst voor cliëntenraad

Wat kunnen cliëntenraad en bestuur samen regelen in het medezeggenschapsreglement, een belangrijk onderdeel van de nieuwe Wmcz. Marika Biacsics, directeur-bestuurder Netwerk Cliënt-en-Raad Zorg (NCZ), wil die vraag graag beantwoorden. En geeft ook meteen aan wat do’s en don’ts zijn.

Organisaties krijgen tot 1 januari 2021 de tijd om het nieuwe medezeggenschapsreglement op te stellen. De cliëntenraad heeft hierin instemmingsrecht. De eerste to do tip van Marika Biacsics: begin hier nu al mee. ‘Om organisaties hierin te ondersteunen, heeft het NCZ daarom al verschillende modellen voor diverse sectoren ontwikkeld.’ Een aantal elementen keert hierin standaard terug, te weten:

  • de inrichting van de cliëntenraad
  • de betrokkenheid bij besluiten
  • de verhouding Centrale Cliëntenraad en lokale raden
  • informatieverstrekking
  • overige afspraken

Betrokkenheid

Bij de betrokkenheid bij besluiten gaat het om vragen als: hoe word je als cliëntenraad betrokken, op welk tijdstip en gebeurt dat op een begrijpelijk manier? Het advies van het NCZ:

  • Don’t: de neiging bestaat om termijnen vast te leggen, bijvoorbeeld zes weken voor de besluitvorming. Niet doen.
  • Do: In de nieuwe wet staat dat de cliëntenraad “voldoende” tijd moet krijgen. Alleen de cliëntenraad kan bepalen hoeveel tijd dat is. Houd die mogelijkheid open.
  • Do: Voeg een informatieprotocol toe. Neem hierin onder andere op welke informatie je als cliëntenraad wilt ontvangen, hoe dat moet gebeuren en wanneer.

Marika Biacsics: ‘Het is echt de bedoeling dat de cliëntenraad aan de voorkant betrokken wordt en met de Raad van Bestuur dat besluitvormingstraject ingaat. Of, als het om lokale raden gaat, met het management. In de nieuwe wet is dit echt aangescherpt.’ Verder is een aantal onderwerpen waar de cliëntenraad over mee mag praten, vastgelegd.

Do:

  • Ben voorzichtig met het toevoegen of verwijderen van advies- of instemmingsonderwerpen.
  • Stel prioriteiten.
  • Heb duidelijk waar de cliëntenraad iets over te zeggen heeft.
  • Houd mogelijkheden open.

Don’t:

  • Ga niet op de bestuurdersstoel zitten. De bestuurder bestuurt, de cliëntenraad mag mee beslissen.

Geschillen

Als het toch tot een geschil komt tussen bestuur en cliëntenraad, zijn er twee mogelijkheden:

  • Het geschil voorleggen aan een eigen geschillencommissie.
  • Het geschil voorleggen aan de landelijke Geschillencommissie.

Marika Biacsics: ‘In de nieuwe wet heeft de landelijke Geschillencommissie een belangrijke positie gekregen. Naast het doen van uitspraken in geschillen, kan de commissie nu ook meedenken en informeren.’ Als de landelijke Geschillencommissie een uitspraak heeft gedaan, blijft een hoger beroep mogelijk bij de Ondernemingskamer.

Ook het recht van enquête blijft in de nieuwe wet bestaan. ‘Bij gerede twijfel ten aanzien van goed beleid of goed bestuur, kun je als cliëntenraad onderzoek laten doen door de Ondernemingskamer’, zegt Marika Biacsics. Zij stelt dat het enquêterecht in de nieuwe wet wel beter geregeld is. ‘In die zin dat dit nu een specifiek recht van de cliëntenraad is, en daarnaast niet meer van organisaties die zich inzetten voor het cliëntenbelang, zoals in de huidige Wmcz.’

Marika medezeggenschapsreglement

Ondersteuning

Marika Biacsics deed haar verhaal ook tijdens een workshop op het Landelijke Congres Cliëntraden op woensdag 4 december in Nieuwegein. Hier benadrukte ze dat het NCZ organisaties kan helpen bij het instellen en vaststellen van de medezeggenschapsregeling. Bovendien is professionele ondersteuning door een Ambtelijk Secretaris onmisbaar, denkt zij. ‘Wij vermoeden dat de medezeggenschap anders niet beter zal gaan lopen. Het gaat immers om vrijwilligers die dit moeten doen. En dat is nogal wat. Vandaar ook dat het NCZ verschillende modellen per sector heeft uitgewerkt. Wij bieden graag ondersteuning.’

Door: Karin Burhenne

Meer weten

Geplaatst op: 17 december 2019
Laatst gewijzigd op: 21 december 2020