‘Werken in een verpleeghuis: sexyer dan veel mensen denken’

Verpleeghuizen in Midden-Holland werken sinds 2020 met een gezamenlijke visie. Bestuurder Miranda Schouten: ‘Deze regiovisie bundelt onze denkkracht.’ Onder andere over het imago van werken in een verpleeghuis. Daar ging wel wat aan vooraf.

‘Het eerste dat we samen met het zorgkantoor van VGZ hebben gedaan, is partijen bij elkaar brengen’, zegt René van het Erve. René is coach en lid van het ondersteuningsteam Waardigheid en trots in de regio. ‘Dat was binnen de zorg niet gebruikelijk. De transitiegelden werkten als een smeermiddel. Wat ontbrak was het inzicht in het geheel van behoeften in de regio. Op excel-sheets werden appels met peren vergeleken. Nu hebben we in samenwerking met Prismant en ABF Research een set harde data. Voor alle regio’s overigens, niet alleen voor Midden-Holland. Harde data hebben we nodig voor het goede gesprek met de deelnemende zorgorganisaties, gemeenten, welzijn, corporaties en het zorgkantoor.’

Een sexy imago

WelThuis is met 18 locaties een grotere ouderenorganisatie in de regio. Miranda Schouten is hier bestuurder en ze voelt zich zeer betrokken bij de samenwerking in de regio. ‘Onze gezamenlijke regiovisie “Stip op de horizon” gaat onder meer – hoe kan het ook anders – over de arbeidsmarkt. Over aangepaste opleidingen voor zij-instromers en over het verbeteren van het leerklimaat, zodat leerlingen vaker een zorgberoep kiezen. Verpleeghuizen staan bekend als gesloten instellingen. Maar in de praktijk is ons werk sexyer dan veel mensen denken. Te weinig mensen weten dat. Een imagocampagne van de gezamenlijke verpleeghuisorganisaties in Midden-Holland is aanstaande.’

In 2017 is het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg geïntroduceerd. Binnen dit kader wordt in het programma Waardigheid en trots in de regio de regionale samenwerking versterkt. Leden van het ondersteuningsteam (team WIR) en zorgkantoren ondersteunen 30 regionale V&V-tafels die samen meer dan 300 projecten hebben ingezet om de kwaliteit van de zorg aan ouderen te verbeteren. Doel: het aanpakken van instellingsoverstijgende knelpunten in lijn met de implementatie van het kwaliteitskader en de regionale visie. Dit najaar publiceren we een serie over regionale samenwerking. Dit is deel 3: Midden-Holland.

Verdeling van rollen

De regio Midden-Holland is een relatief kleine regio. Met twee grote en nog een paar kleinere zorgaanbieders. VGZ-zorginkoper Mark van Driest: ‘De ouderenorganisaties van Midden-Holland komen elkaar regelmatig tegen. De grootste partij in de regio, Zorgpartners, was tot voor kort bij ontmoetingen en initiatieven doorgaans leidend. Maar juist in het transitietraject zei Zorgpartners: “Wij gaan niet alles regelen.” Andere organisaties in de regio kregen zodoende nadrukkelijk de ruimte om hun rol te pakken. Daardoor zijn de projecten en eigenaarschap mooi verdeeld over de verschillende zorgorganisaties.’ Een gelijk speelveld dus, waarbij de grootte van de zorgorganisaties geen rol speelt.

Taakherschikkingen

‘Bij de implementatie van het kwaliteitskader staat de arbeidsmarkt in feite in de weg’, zegt coach René van het Erve. ‘Zonder voldoende geschoolde mensen geen kwaliteit. Meer medewerkers werven is dus onderdeel van het kwaliteitsverhaal. Maar het ziet er niet naar uit dat de arbeidsmarkt voldoende bijtrekt. Daarom moeten we ook werken aan andere ordeningen, andere werkverdelingen en taakherschikkingen. Denk ook aan de inzet van technologie en burgerkracht.’

‘We hebben digicoaches opgeleid om medewerkers op de werkvloer te helpen. Dat geeft echt een superflow.’

Miranda Schouten, bestuurder WelThuis
Miranda Schouten

Miranda (foto) geeft voorbeelden van die taakherschikkingen: ‘De specialist ouderengeneeskunde die met de huisarts samenwerkt en het betrekken van de verpleegkundig specialist bij de artsenzorg. De huisarts is nu op onze locaties aan het werk. Dat maakt dat de specialist ouderengeneeskunde zich meer kan focussen op specialistische zorg.’

Verpleegkundig specialist in de zorgverzekeringswet

De samenwerking van de specialist ouderengeneeskunde met de huisarts loopt inmiddels goed. Maar de inzet van de verpleegkundig specialist die voor huisbezoeken de wijk ingaat, dat is niet van de grond gekomen. Deels komt dat door het coronavirus. ‘Maar ook de financiering was een probleem’, licht zorginkoper Mark van Driest toe. ‘Uit de transitiemiddelen was er wel een voorlopige financiering beschikbaar. Maar een structurele oplossing is er nog niet. Voor de verpleegkundig specialist is er in de zorgverzekeringswet geen betaaltitel. Via verzekeraar VGZ hopen we deze kwestie op de landelijke tafel te krijgen.’

René van het Erve

Meer power voor verzorgenden

Een mooie parel in Midden-Holland is het gezamenlijk aanbieden van digitale vaardigheden. Dat is vooral gericht op verzorgenden. René van het Erve (foto): ‘Je kunt je werk er beter door volhouden en je verhoogt de kwaliteit van je werk.’

‘We hebben in dit kader digicoaches opgeleid om medewerkers op de werkvloer te helpen’, voegt Miranda Schouten toe. ‘Dat geeft echt een superflow. Zorgpartners is de projectleider. Eind dit jaar gaat de projectstatus er af en wordt het aanbieden van coaching op digitale vaardigheden een vast onderdeel van het aanbod voor onze mensen.’

‘Wat met het programma over de digitale vaardigheden gebeurt’, vervolgt René, ‘geldt in deze regio voor onderwijs aan zorgmedewerkers in het algemeen. Dus niet een cursusje hier en daar, maar opleidingen in samenhang verankeren in de organisatie. En dan zo dat altijd iemand in de organisatie je als verzorgende terzijde staat bij trainingen en opleidingen.’

Flexibilisering van werkgeverschap

Het onderzoek naar de aantrekkelijkheid van het zzp-schap is nog zo’n vitale ontwikkeling in Midden Holland. ‘We hebben het hier over de flexibilisering van werkgeverschap’, zegt René. ‘Hoe kunnen we als gezamenlijke werkgevers mensen verleiden om in loondienst te komen of te blijven? Dat is de kern.’ Het is nog te vroeg voor resultaten. Miranda Schouten vult aan: ‘We zitten nog in de verkennende fase. We spraken inmiddels met Rotterdamse verpleeghuisorganisaties die met hetzelfde vraagstuk bezig zijn. We willen ophalen wat al bekend is.’

‘Hoe kunnen we als gezamenlijke werkgevers mensen verleiden om in loondienst te komen of te blijven?’

René van het Erve, coach Waardigheid en trots in de regio

Gemeente als zorgbedrijf

Beter opgeleide werknemers, een beter imago van werken in de verpleeghuiszorg en een verleidelijk aanbod voor zzp’ers. Midden-Holland timmert er stevig mee aan de weg. Maar gelet op de zeer snel groeiende vergrijzing, is een gezamenlijke strategie met gemeenten, welzijn en corporaties minstens even noodzakelijk, net als in de rest van Nederland.

Mark van Driest

‘Er is in Midden-Holland nog geen structureel overleg met gemeenten’, legt Mark van Driest (foto) uit. ‘We merken dat het zorgveld en de gemeenten ieder zo hun eigen tempo hebben. Stakeholders bespreken allerlei onderwerpen met elkaar. Maar het gesprek waarbij de zorg, de arbeidsmarkt en vooral de woonvisie in de volle breedte aan de orde komen, is er nog niet. Ik verwacht in december een eerste doorkijk naar een gezamenlijke agenda.’

Miranda Schouten beaamt: ‘Het zorgkantoor zet nu de eerste stappen in contacten met gemeenten en corporaties. Maar we moeten als zorg zeker meer doen. Vooral als je je realiseert dat de gemeente eigenlijk al een half zorgbedrijf is geworden. Overigens zijn er al intensieve overleggen met de gemeenten door zorgorganisaties, maar niet als Wlz-zorgaanbieders samen. Dat gaat veranderen. We gaan gezamenlijk optrekken en verkennen waar we elkaar kunnen versterken en waar de uitdagingen liggen.’

‘Weten waar een klant tegenaan loopt in het web van regelingen. Dát moet voor alle partijen het uitgangspunt zijn.’

Mark van Driest, zorginkoper VGZ

Klant centraal

Met de transitiegelden konden en kunnen ook in Midden-Holland veel initiatieven van de grond komen. Toch blijven er beperkingen. ‘Dat we geen financiële oplossing konden vinden voor de verpleegkundig specialist was een showstopper’, zegt René. ‘Als tijdelijke oplossing hebben we nu een transitieopslag op het tarief van de wijkverpleging.’

Schuiven met geldstromen en nieuwe processen en projecten optuigen om blokkades te omzeilen of te doorbreken, kan op zichzelf weer blinde vlekken opleveren. ‘We mogen ons niet verliezen in elkaars processen’, vindt zorginkoper Mark van Driest. ‘Het is vaker gezegd: de klant moet weer centraal komen te staan. Door het in kaart brengen van klantreizen zie je exact waar een klant tegenaan loopt in het web van regelingen. Dát moet voor alle partijen het uitgangspunt zijn.’

Mark vindt dat wachten op domeinoverstijgende financiering geen zin heeft. ‘We moeten afwachten totdat domeinoverstijgende financiering door de overheid ingeregeld is. Dit traject duurt te lang en die tijd kunnen we ons niet permitteren. Binnen bestaande regelgeving zoeken naar verbindingen is praktischer. Noem het het harmoniseren van wetgeving.’

Door Rob van Es

Meer weten

Bekijk andere delen in de serie over regionale samenwerking:

Lees ook deze artikelen over regionale samenwerking:

Geplaatst op: 22 oktober 2021
Laatst gewijzigd op: 6 december 2021