Viattence verzekert zich van goed opgeleide medewerkers

Viattence wil genoeg personeel, dat voldoet aan de eisen die de huidige ouderenzorg stelt. ROC’s Landstede en Deltion College zoeken naar betere aansluiting bij de praktijk. De match was snel gemaakt. Samen ontwikkelden Viattence, Landstede en Deltion College een nieuwe praktijkgestuurde leerroute tot verzorgende IG. Met ervaringsgericht onderwijs óp de zorglocatie als kenmerkende elementen.

Genoeg én goed personeel

Het was nog even spannend, maar de nieuwe praktijkgestuurde leerroute tot verzorgende IG van Viattence, Landstede en Deltion College gaat door. ‘Ons minimumaantal was 20 kandidaten, we hebben er nu 22’, vertelt Hester Hauer, praktijkopleider bij Viattence. Het aantal aanmeldingen lag veel hoger, 66 om precies te zijn. De selectie was echter streng. Want de ROC’s en de zorgorganisatie willen gemotiveerde kandidaten. Hester legt uit waarom Viattence veel tijd in de leerroute steekt. ‘In onze regio zijn bijna geen verzorgenden IG te vinden, er is veel concurrentie. Toch willen we nu en in de toekomst genoeg én goed personeel houden. Dan moet je zorgen voor goede scholingsmogelijkheden.’ Viattence levert zorg en ondersteuning aan ouderen in de regio Zwolle-Apeldoorn, thuis en in kleinschalige woonzorglocaties.

Aansluiten bij de praktijk

Erik Mondriaan, onderwijsadviseur bij Deltion College, vertelt waarom de onderwijsinstellingen enthousiast zijn. ‘Studenten geven steeds vaker terug dat de opleiding niet goed aansluit bij de praktijk. Sinds de transitie in 2015 is er veel veranderd in de zorg. Denk aan eigen regie en positieve gezondheid. Onze docenten zijn vaak al lang uit de praktijk weg. Binnen het onderwijs hebben we een slag te maken.’ Landstede en Deltion College besloten een nieuwe samenwerking met de praktijk te gaan opzetten. De praktijkgestuurde leerroute bij Viattence is het resultaat. Kenmerkend element van de opleiding is de locatie, aldus Anja Waninge, onderwijsadviseur bij Landstede. ‘Werken én leren spelen zich af op woonzorglocatie De Klaarbeek in Epe. Hier zijn ook de docenten aanwezig. We hebben praktijk en onderwijs met elkaar verweven.’

Ervaringsgericht leren

Een tweede kenmerkend element is de opzet van het onderwijs. ‘De student werkt op een woongroep en maakt dingen mee’, legt Erik uit. ‘Daar komen leervragen uit voort. Die vragen neemt de student mee naar de leerruimte, om ze samen met de docenten en de medestudenten te beantwoorden.’ ‘Het is ervaringsgericht leren’, vult Anja aan. ‘En dat is heel anders dan het traditionele leren op school, waar studenten een vast programma volgen en veel in simulatie doen.’ Beide ROC’s zijn verheugd dat ze nu beide vormen van leren aanbieden, traditioneel en ervaringsgericht. ‘Studenten hebben verschillende leerstijlen. De een vaart wel bij de veiligheid en structuur van een school, de ander gedijt beter bij leren in de praktijk. Studenten kunnen nu kiezen.’

De praktijkgestuurde leerroute in het kort

De opleiding duurt 2 tot 3 jaar, afhankelijk van vooropleiding en werkervaring. Werken en leren vinden plaats in de praktijk. Studenten maken boventallig deel uit van de teams. Op vaste momenten komen ze samen in een leslokaal op de locatie. Daar krijgen ze antwoord op vragen die ze meenemen uit de praktijk. Van maandag tot en met donderdag is de hele dag een docent van Deltion College of Landstede op locatie aanwezig.

Het schoolgeld bedraagt € 900 per jaar, het boekengeld voor de hele opleiding is € 600. Studenten krijgen een stagevergoeding en een reiskostenvergoeding. Ze kunnen betaald vakantie- of weekendwerk doen. En zodra ze hun diploma hebben, zijn ze verzekerd van een baan bij Viattence. De opleiding is geschikt voor een brede groep mensen, van net afgestudeerde vmbo’ers tot herintreders en zijinstromers. De groep die in september op De Klaarbeek start, bestaat uit 22 studenten van 16 tot 57 jaar.

Speeddaten

Een laatste karakteristiek van de leerroute is de ‘filtering aan de voorzijde’, aldus Anja. ‘Normaal gesproken melden studenten zich aan op school, ze lopen stages en kiezen na verloop van tijd een richting. Bijvoorbeeld ouderenzorg of kraamzorg. De leerlingen van de nieuwe leerroute hebben al gekozen. Ze hebben affiniteit met de ouderenzorg en zijn al op de locatie geweest. Dat verkleint de kans op uitval.’ Mede hierom was de selectieprocedure streng. Geïnteresseerden konden bij Viattence solliciteren op een leerwerkplek. ‘Hiervoor hebben we verschillende avonden en middagen georganiseerd’, vertelt Hester. ‘Met informatie over de opleiding, een rondleiding op de woongroepen en gelegenheid tot vragen stellen. Vervolgens gingen we speeddaten: alle sollicitanten gingen 3 keer 10 minuten met iemand in gesprek. Aan het eind van elke avond of middag hadden we genoeg informatie om geschikte kandidaten te selecteren. Leuk was dat we het elke keer met elkaar eens waren. We zien de studenten die in september starten dus echt zitten.’

Professionele leergemeenschap

Ondertussen is op De Klaarbeek gewerkt aan een professionele leergemeenschap. Hester: ‘Viattence is al ruim 40 jaar een opleidingshuis, opleiden is dus niet nieuw. Voor de nieuwe leerroute hebben we voorlichtingsrondes georganiseerd op de woongroepen. Voor medewerkers, mantelzorgers en familieleden.’ Medewerkers vinden het vooral fijn dat studenten boventallig komen leren. Hun aanwezigheid is een extraatje voor de bewoners. Familieleden en mantelzorgers maken ook deel uit van de leergemeenschap. ‘We hebben ze expliciet uitgenodigd straks feedback te geven op het leren’, zegt Anja. ‘Om een voorbeeld te noemen: een familielid sprak de zorg uit of de studenten niet met elkaar gaan zitten kletsen op de groep. Dat weten we natuurlijk niet. Maar stel dat het gebeurt, dan hopen we dat ze er iets van zeggen. Juist daar leren de studenten van.’ Familieleden reageerden positief, maar vroegen zich wel af of het niet te druk zou worden op de groep. Daarom zorgt Viattence voor een goede verdeling van de studenten over de woongroepen en de ochtend-, middag- en avonddiensten.

Van aanbodsgericht naar vraaggestuurd

De woongroep in zijn geheel vormt de lerende omgeving. Daarbinnen krijgt elke student een eigen werkbegeleider, die is getraind op coachende vaardigheden. Ook de docenten worden goed begeleid. ‘Het is best spannend voor de docenten’, vertelt Erik. ‘Ze werken al 20 jaar in een aanbodsgericht systeem en nu gaan ze coachend en vraaggestuurd lesgeven. Ondertussen moeten ze ervoor zorgen dat toch alle thema’s aan bod komen. Het lesgeven vindt plaats buiten het eigen schoolgebouw. En ze staan voor een gedifferentieerde groep, met verschillende leeftijden en verschillende snelheden van leren.’ Natuurlijk hebben de ROC’s docenten geselecteerd die deze uitdaging graag willen aangaan. Om alle neuzen dezelfde kant op te houden en eventuele ondersteuningsbehoeften boven tafel te krijgen komen alle betrokkenen – Hester, Anja, Erik en de docenten – elke week bij elkaar. ‘Om even terug te gaan naar de bedoeling’, zegt Anja.

Bewuste medewerkers

Rest nog de vraag of studenten die de praktijkgestuurde leerroute volgen straks alleen bij Viattence aan de slag kunnen, zo doordrongen als ze raken van de zorgvisie van de ouderenorganisatie? ‘Welnee’, zegt Hester. ‘Ze worden gewoon als verzorgende IG opgeleid. Ze lopen stage in de ouderenzorg, maar andere doelgroepen krijgen ze in theorie mee. En onze zorgvisie staat niet op zichzelf, maar draagt de houding uit die tegenwoordig in de hele zorg nodig is.’ Viattence, Landstede en Deltion College zijn ervan overtuigd dat de leerroutes als deze de toekomst zijn. Erik: ‘Wij willen met elkaar doorgroeien naar meer locaties en meer studenten. Want met deze manier van leren kweek je eigenaarschap en reflectief en proactief zijn. We leiden de studenten op tot bewuste medewerkers en dat is precies wat de zorg nodig heeft.

Succesfactoren van de praktijkgestuurde leerroute

  • Strenge selectie aan de poort: de studenten zijn gemotiveerd en hebben affiniteit met ouderenzorg.
  • Ervaringsgericht leren: de studenten leren waar ze op dat moment behoefte aan hebben.
  • Baangarantie bij het succesvol afronden van de opleiding: voor zeker de helft van de studenten is dit een belangrijke motivatiefactor om aan de opleiding te beginnen. Ook voor Viattence is het een belangrijk element. De organisatie weet zich verzekerd van genoeg personeel.
  • Uitgebreide selectieprocedure: dit kost misschien veel tijd – meer dan de geraamde 8 uur per week – maar die investering betaalt zich zeker terug. Gemotiveerde studenten vallen minder snel uit.
  • Mogelijkheid extra kwalificaties te halen: uitmuntende studenten ronden de opleiding niet eerder af, maar doorlopen extra modules. Ze kunnen de kwalificatie maatschappelijk verzorgende niveau 3 erbij halen. Zo zijn ze nog interessanter voor de arbeidsmarkt.
  • Goed alternatief voor de traditionele BBL-routes.

Artikel door Ingrid Brons

Meer weten


Geplaatst op: 29 augustus 2017
Laatst gewijzigd op: 22 september 2017