Verslag bijeenkomst Huisarts of Specialist Ouderengeneeskunde in de lead

Donderdag 31 maart 2016 kwamen de deelnemers van Waardigheid en trots-thema Bekostiging specialist ouderengeneeskunde voor de tweede keer bij elkaar. Deze bijeenkomst had als doel meer inzicht te creëren van de twee mogelijke uitersten, namelijk de huisarts in the lead óf specialist ouderengeneeskunde (SO) in the lead. Om de discussie kracht bij te zetten schoven bij deze bijeenkomst ook medewerkers van de NZa, het ZINL en zorgkantoren aan. Themacoördinatoren Monique Spierenburg en Aad van Fulpen begeleidden namens Waardigheid en trots de deelnemers tijdens de presentaties en levendige discussies.

Introductie

Op dit thema zijn 7 organisaties aan het werk om de SO beter te positioneren nu ouderen langer thuis wonen. Dit zijn Zorggroep Liante, De Zorgboog, WelThuis/Goudenhart, Saffier de Residentiegroep en Opella, Pleyade en Norschoten. Zeven organisaties die allen met een ander model werken waar we in extrema twee modellen verder uitwerken: huisarts in the lead of SO in the lead.

In het eerste model gaat het om normaliseren van zorg ook als mensen geclusterd of kleinschalig wonen in de wijk. Dat betekent dat de huisarts als eerste aanspreekpunt blijft en hij/zij als zodanig the lead heeft. Dat is nu anders daar ouderen die nu geclusterd gaan wonen meteen overgeheveld worden naar de SO.

In het tweede model gaat het om dat mensen nog zolang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen en daarin de SO de zorg uitvoert en coördineert daar waar het complex is. De SO neemt hierin het voortouw en neemt the lead, zolang de situatie dit vraagt.

Beide modellen zijn vanuit de praktijk uitgewerkt in een patiëntjourney en worden tijdens deze bijeenkomst tegen het licht gehouden.

Korte presentatie ‘huisarts in the lead’

Welke instrumenten zijn er die helpen om de SO en huisarts te ondersteunen in wie wanneer the lead heeft. Idealiter zou de financiering hier moeten volgen.

Verschillende varianten:

  1. Geclusterd VPT (geen medische behandeling).
    De SO heeft hier ook de huisarts-rol – casus Norschoten.
  2. De SO declareert via HIS
  3. Huisarts als kassier
    De SO houdt zijn uren bij via een Excelsheet. Uiteindelijk declareert de huisarts deze uren via het HIS. De SO is hierin hoofdbehandelaar, ook voor de ANW-uren.
  4. Collegiaal consult
    De huisarts roept een SO in voor een collegiaal consult
  5. Benutten van extramurale behandeling voor consult SO
  6. De SO is voor korte periode in the lead

De driehoek zorgverlener, huisarts en SO is hierbij essentieel. De huisarts en SO zouden in een maatschap of gezondheidscentrum samen kunnen werken. Op dit moment wordt dit al uitgevoerd in onder anderen Velp, Amsterdam en Arnhem.

Korte presentatie ‘SO in the lead’

Wat zijn de competenties van de SO en waarin verschillen deze van de huisarts? Het gaat hier voornamelijk om de inzet van de SO bij individuele ouderen die nog thuis wonen. We zien op dit moment dat op verschillende manieren een SO betrokken kan worden:

  • Consult
  • MDO
  • Huisbezoek
  • ANW
  • Korte periode van een aantal weken
  • Langere periode
  • En dan weer terug naar de huisarts

Na deze opsomming werden er een aantal opmerkingen toegevoegd aan het verhaal. Logistiek is het niet haalbaar om een SO voor kortere of langere periode in the lead te zetten waarna de cliënt weer teruggaat naar de huisarts. Dan moet je namelijk de spelregels veranderen en randvoorwaarden faciliteren. dit nu niet haalbaar. De SO laten participeren in de huisartsenpraktijk is van meerwaarde en van belang voor de patiënt.

In sommige gevallen kan de SO ook in de HAP werken voor ANW-uren, maar dat vraagt wel een verandering in de mentaliteit en attitude van de SO.

Als we met elkaar vaststellen dat er een gemeenschappelijk probleem is en dat we daarvoor de eerste lijn moeten versterken dan moeten we daar ook naar handelen.

Regiebehandelaar is wellicht een goede term, een concept vanuit de geestelijke gezondheidszorg.

ZINL werkt op dit moment aan een advies om de generalistische zorg bij de huisarts te leggen en de VG te legen bij de SO en arts.

Bekostiging specialist ouderengeneeskunde

Hoe kunnen we realiseren dat de SO in de eerste lijn een zelfstandige betaaltitel krijgt?

Reacties op patiëntjourney huisarts in the lead

De werkelijkheid is eenvoudiger neergezet in deze patiëntjourney. Ouder worden gaat gepaard met toename van kwetsbaarheid en comorbiditeit. De interventies zijn van verschillende orde. Het gaat aan de ene kant over preventie – het sociale domein – en aan de andere kant over dichtbij en toegankelijk in de wijk behandelen – portfolio huisarts – waar de SO complementair aan is. In een familieplan zorg zou de SO ook betrokken kunnen worden. Dat zit namelijk aan de voorkant van het proces.

Bekostiging specialist ouderengeneeskunde - foto van patiëntjourney huisarts in the lead.

Patiëntjourney huisarts in the lead

Reacties op patiëntjourney SO in the lead

Bij de patiëntjourney SO in the lead ontbreekt voornamelijk de verpleging en verzorging. In een praktijkcasus wordt een samenwerking opgestart tussen de SO en 55 huisartsen (zorggroep Liante). Daar zien de huisarts en de SO meerwaarde in de samenwerking. De zorginkoop moet wel aan voorwaarden voldoen en de vraag blijft of er een prikkel is vanuit de bekostiging.

Patiëntjourney SO in the lead

Patiëntjourney SO in the lead

Conclusies en voorstel financiering

Het is belangrijk om de functie van de huisarts en de SO uitvoerig beschrijven op basis van de casuïstiek die nu voor handen is. Daarbij moet goed gekeken worden naar de samenwerking en onderscheidende rollen en verantwoordelijkheden. De bekostiging van generalistische en specialistische zorg die de SO biedt, zou in een regelgeving plaats moeten vinden. Nu zit er een knip tussen die de samenhang in de zorg ontneemt. Voor het experiment is het belangrijk een duidelijk kader te scheppen voor de bekostiging.

Voorstel financiering

  1. Huisarts in the lead bij kleinschalige / geclusterde woonvormen financieren binnen de Wlz. SO in the lead in de thuissituatie financieren binnen de Zvw.
  2. SO in de huisartspraktijk en SO in de HAP een vaste rol en kamer geven.
  3. Plaats de SO onder ‘generalistische zorg’, zoals huisartsen die plegen te bieden; het is belangrijk dit te verduidelijken aan de zorgverzekeraars en rekening te houden met het budgettair kader binnen de Zvw.
    Toegang eerstelijns verblijf

    De cliëntgroepen waarvoor het eerstelijns verblijf niet wordt gesubsidieerd zijn:
    – Cliënten met een geldige Wlz-indicatie die in een instelling verblijven.
    – Cliënten met een geldige indicatie voor een hoog zorgzwaartepakket/zorgprofiel die thuis wonen

    De cliëntgroepen waarvoor het eerstelijns verblijf wél wordt gesubsidieerd zijn:
    – Cliënten met een laag zorgzwaartepakket/zorgprofiel die thuis wonen
    – Cliënten die behoren tot de groep Wlz-indiceerbaren, inclusief de zogenaamde ‘decembergroepen’
    – Cliënten die in een kleinschalig wooninitiatief wonen met een persoonsgebonden budget
    – Cliënten met een indicatie voor ADL-assistentie

    Gewijzigde zorgbehoefte

    Indien er sprake is van een gewijzigde zorgbehoefte tijdens de geldigheid van de indicatie voor de subsidieregeling is het indienen van een nieuwe aanvraag (digitaal of schriftelijk) en het formulier bij de aanvraag indicatiestelling voor de subsidieregeling eerstelijns verblijf 2016 noodzakelijk.

    Bron: Beleidsregels indicatiestelling voor de subsidieregeling eerstelijnsverblijf 2016, december 2015 van het Centrum indicatiestelling zorg.

  4. Substitutie van tweede lijn naar eerste lijn: hoe kunnen we dit zichtbaar maken? Of moeten we dit buiten beschouwing laten ten behoeve van verminderen van te grote complexiteit in het experiment?

Tot slot: indicatoren voor meten van de verandering

In de brief van van Rijn (2 november 2015) staan indicatoren benoemd voor het thema Persoonsvolgende bekostiging in de instelling. Deze indicatoren zijn mogelijk ook interessant voor dit thema.

KPMG ontwikkelt zorgpaden voor onder anderen klinisch geriaters. Daar zouden mogelijk ook parameters benoemd staan die van belang zijn. Advies: benoem niet teveel parameters waarop je wilt meten, hooguit 8.

Meer weten

Geplaatst op: 12 april 2016
Laatst gewijzigd op: 29 juli 2019