Verkorte indicatiestelling geeft cliënt en mantelzorger rust en duidelijkheid

ZuidOostZorg geeft cliënten en mantelzorgers via een verkorte indicatiestelling zo snel mogelijk duidelijkheid over wat het kan betekenen op het moment dat opname aan de orde is.

Maria de Kleine, voorzitter van de centrale cliëntenraad van locatie Ikenhiem van ZuidOostZorg, kan het belang van verkort indiceren niet treffender illustreren dan met een intriest verhaal dat recent de media haalde. ‘De indicatieprocedures in de zorg zijn vaak zó lang en gaan over zoveel lijnen dat er makkelijk iets mis kan gaan’, zegt ze. ‘Het verhaal van de man die zorg nodig had in een GGZ-instelling, maar die zelfmoord pleegde voordat het lange proces van indicatiestelling was afgerond, staat mij nog helder voor ogen. Als de lijnen korter zijn, neem je een dergelijk risico weg. En die korte lijnen zijn in alle geledingen van de zorg even belangrijk, want je voorkomt daarmee dat je kwetsbare mensen in onzekerheid laat. Het geldt dus net zo goed in de ouderenzorg, zeker nu het met de Participatiewet de bedoeling is dat ouderen ook bij toenemende kwetsbaarheid langer thuis blijven wonen. Het is dan voorstelbaar dat het de mantelzorgers soms over de schoenen loopt en dan is het belangrijk dat het proces van indicatiestelling snel kan verlopen. Als cliëntenraad waren we dan ook zeer te spreken over het feit dat ZuidOostZorg actief inzet op een versnelde opnameprocedure.’

Op bezoek bij de cliënt

Precies om deze reden is ZuidOostZorg deelnemer aan de groep Indicatiestelling van Waardigheid en trots. Als ZuidOostZorg een bericht krijgt dat opname van een nieuwe cliënt aan de orde is, gaat een vertegenwoordiger van het informatie- en Adviescentrum in gesprek met de cliënt en diens mantelzorger, waarbij ook de locatiewens ter sprake komt. Vervolgens komen de eerst verantwoordelijke verzorgende en de welzijnswerker van die locatie om de wens en de mogelijkheid goed op elkaar af te stemmen. ‘Het is belangrijk dat deze gesprekken bij de cliënt thuis plaatsvinden’, zegt De Kleine. ‘Bij iemand thuis zijn geeft een indruk van hoe iemand is. Bovendien zien de cliënt en diens mantelzorgers diezelfde medewerkers ook weer bij ontvangst op de locatie. Dat geeft een vertrouwd gevoel, je ziet meteen een vertrouwd gezicht als je binnenkomt.’

De Kleine onderstreept ook het belang van het betrekken van de mantelzorger bij de indicatiestelling. ‘Je kunt nooit zonder’, zegt ze, ‘en bovendien wil ZuidOostZorg de mantelzorger ook na de opname van de cliënt betrokken houden. Die kan dan, bijvoorbeeld als vrijwilliger, iets betekenen voor de organisatie en tevens het contract met de cliënt actief houden. De meeste mantelzorgers staan hier positief tegenover.’

Snelle en goede afstemming

Rudy Verwoert is zeer te spreken over het verkort indiceren, dat ZuidOostZorg na een pilot inmiddels organisatiebreed heeft ingevoerd. Hij vertelt: ‘Toen mijn vader twaalf jaar geleden overleed, verhuisde mijn moeder naar een appartement. Ze kon zich daar lang prima redden, maar haar gezondheid gaat nu wel achteruit. Samen met mijn vrouw en de kinderen kan ik veel zorg regelen voor haar. Maar de druk werd steeds groter toen onze buurvrouw, die ook mantelzorg verleende, zelf ziek werd. Dan wordt het veel. Moeder valt, ze kan niet meer zelf uit bad komen, het is niet vol te houden.’

Verwoert belde ZuidOostZorg. ‘De manier waarop die met onze vraag omging was helemaal top’, zegt hij. ‘We hebben gesprekken gevoerd met mensen uit de praktijk die precies weten waarover ze het hebben en die realistisch zijn. Ze keken naar wat mijn moeder nodig heeft en ze handelden snel: dinsdag het eerste gesprek, woensdag het opnameformulier in huis. Maar ze kijken niet alleen naar het papier, er volgde direct nog een gesprek, waarin de focus heel nadrukkelijk lag op de wensen van mijn moeder en de mogelijkheden die ZuidOostZorg kan bieden. Ook is direct thuiszorg geregeld, om de periode te overbruggen tot er een plaats vrijkomt op de locatie waar zij naartoe wil. En we hebben daar ook al kunnen rondkijken. Natuurlijk betekent dit nog niet dat ze ook direct terecht kan, ZuidOostZorg doet geen valse beloften en dat vind ik alleen maar reëel. Maar je weet waar je aan toe bent en totdat het zover is, is een tussenoplossing gecreëerd met goede afstemming tussen thuiszorg en mantelzorg. We hebben rust nu en zo hoort het ook. De zorg hoort in te spelen op de behoefte. En dat is niet wat ik verwacht had toen we het indicatiestellingstraject in gingen. Ik werd heel bang toen ik van alle indicatieregeltjes hoorde, ik had een veel moeizamer proces verwacht.’

Graag dichtbij

De Kleine benadrukt hoe belangrijk dit gevoel van rust voor nieuwe cliënten en mantelzorgers is. ‘Niemand gaat lachend een verpleeghuis binnen’, zegt ze. ‘Een opname is al vervelend genoeg en als het proces langer duurt dan nodig is, maakt dat het alleen maar erger. De cliënt en mantelzorgers moeten het gevoel hebben dat ze serieus worden genomen, dat naar hen wordt geluisterd. Bij ZuidOostZorg is dit met de verkorte indicatiestelling ook echt het geval. De evv’ers, de cliëntenraad en het Informatie- en Adviescentrum staan voor iedereen open. En als het nodig is om in het gesprek met de evv’er en de welzijnswerker iets nog een keer uit te leggen, dan wordt daar ook gewoon de tijd voor genomen.’

De moeder van Verwoert verhuist naar een locatie van ZuidOostZorg die op vijfhonderd meter van haar huidige appartement af ligt. ‘Ze blijft dichtbij’, zegt hij, ‘dat vinden we erg belangrijk. En: ze heeft de keuze zelf gemaakt.’ Die nabijheid is veelal doorslaggevend, erkent De Kleine. ‘Ik geloof niet zo dat mensen internet gaan afspeuren om een goed verpleeghuis te vinden’, zegt ze. ‘Meestal kennen ze een generatiegenoot die al op de voorkeurslocatie woont. Als het dan lukt om inderdaad daar een plaats te krijgen, is dat enorme winst.’

Interview door Frank van Wijck

Meer weten


Geplaatst op: 3 oktober 2016
Laatst gewijzigd op: 27 februari 2018