Studenten enthousiast over opleiding Zeeuwse Praktijkroute Ouderenzorg

Onderwijs in de praktijk, vanaf dag één. Dat is waar de Zeeuwse Praktijkroute Ouderenzorg (ZPO) voor staat. Een nieuwe vorm van onderwijs die goed aanslaat in Zeeland en waarin zorgkantoor, zorgorganisaties en zorgopleidingen samen optrekken. In september 2017 startte de eerste opleiding voor verzorgende IG/maatschappelijk werk in de praktijk, naast de bestaande opleiding. En stroomde meteen 20 procent meer studenten op dit niveau in.

“Je leert meteen hoe dingen echt zijn en hoe mensen reageren”. Alsof ze hier al lange tijd werkt, zo goed kent de 19-jarige Claire Decraene de weg in Woongroep 89. Enthousiast toont ze alle ruimtes, zoals de eigentijdse open keuken, de royale gemeenschappelijke woonkamer en de extra grote badkamer. “Bewoners hebben een eigen badkamer, maar die is kleiner”, vertelt ze. Soms is die grote badkamer dan handiger, bijvoorbeeld als iemand door ziekte moeilijk kan bewegen, legt ze uit.

Het duurde wel even voordat ik mensen kon empoweren

Claire Decraene is een van de studenten die in september 2017 gestart zijn met de gloednieuwe opleiding verzorgende IG/maatschappelijk werk. Een opleiding die zorg en onderwijs verbindt: de studenten gaan vanaf dag één de praktijk in. Zo is Claire begonnen in Borrendamme van zorgorganisatie Allévo, een vrijwel nieuw en groot zorg- wooncomplex aan de rand van Zierikzee. Hier vind je onder andere acht groepswoningen met elk zes bewoners, voornamelijk mensen met dementie. “In Woongroep 89 is de groep gemengd. In het begin vond ik het wel een uitdaging om goed met mensen te communiceren. Ook omdat het de bedoeling is dat je uitgaat van de eigen regie van mensen, van wat ze zelf nog kunnen. Het duurde wel even voordat ik dat kon, dat empoweren”, vertelt Claire. Ondertussen laat ze de vierkante muurkastjes zien met persoonlijke spulletjes van bewoners, zoals foto’s en boeken van vroeger. “Die pak ik wel eens om samen met een bewoner naar te kijken. Dat kan een goede manier zijn om in gesprek te komen. Dingen van vroeger weten mensen vaak nog wel.”

Gewoontes van mensen kennen

In de opleiding leren studenten hoe ze ouderen kunnen helpen in de algemene dagelijkse levenshandelingen, zoals wassen, aankleden en eten. Maar ook diverse voorbehouden handelingen, zoals het inbrengen van een blaaskatheter, staan op het lesprogramma. Daarnaast wordt aandacht besteed aan hoe je mensen in de zorg het beste kunt benaderen. En hoe belangrijk het is om te weten wat gewoontes van mensen zijn en hoe hun verleden er uit zag.

Vanaf dag één in de praktijk

Waar Claire in het begin even aan moest wennen, was de lichamelijke verzorging van bewoners. Inmiddels gaat dat vanzelf. Ze heeft er ook geen moeite mee om incontinentiemateriaal te verschonen, of om overgeefsel op te ruimen. Het hoort erbij, zegt ze. Waarom ze voor deze opleiding gekozen heeft? Omdat ze ouderen leuke mensen vindt, die mooie verhalen kunnen vertellen. En omdat ze eerder al ervaring opdeed met activiteiten voor ouderen. Bovendien was de hbo-opleiding Social Work die ze volgde net niet helemaal haar ding. “Wat ik een voordeel vind van deze opleiding, is de baangarantie. En dat je dus vanaf dag één de praktijk ingaat. Zo leer je meteen hoe dingen echt zijn en hoe mensen reageren.”

Hoge werkdruk en weinig handen

Claire werkt zestien uur in de week in de woongroep en volgt les in een andere vestiging van de ZPO in Goes, evenals de drie medestudenten die in Borrendamme werken. Zoals de 28-jarige Pim Akkerman, een decor- en standbouwer die heel bewust voor omscholing naar de zorg gekozen heeft. Financieel gezien wel een flinke aderlating en dat is niet zo handig als je een gezin hebt, vertelt hij. Maar na zijn ervaringen als mantelzorger, vond hij dat hij de stap moest zetten. “De eerste ervaringen in de zorg vond ik aangrijpend. De werkdruk is hoog; er zijn te weinig handen. Daarom is het zo belangrijk dat mensen voor de zorg kiezen”, vindt hij. Zelfkennis in de zorg is heel belangrijk, heeft hij al ervaren. “Want hoe je zelf in het leven staat, heeft invloed op de manier waarop je met mensen omgaat en hoe je zorg levert. Ik heb zes cliënten en die zijn allemaal heel verschillend. Die moeten samenleven met elkaar, allemaal met hun eigen ziektebeelden. Het is belangrijk om mensen in hun waarde te laten en te voorkomen dat iemand zich buitengesloten voelt.” Het geeft hem voldoening dat hij in de woongroep iets voor anderen kan betekenen, voor bewoners én mantelzorgers. “Die hebben ook sturing en advies nodig”, weet hij.

Niet uit een boekje

Het is mooi dat in de opleiding zorg en maatschappelijk werk gecombineerd worden. Ja, beaamt de 20-jarige Nina Huisson, die na de havo in het avondonderwijs graag aan het werk wilde. Haar vader die bij Scalda werkt (de betrokken mbo-organisatie), tipte haar over de nieuwe opleiding. “Ik wist dat ik de zorg leuk zou vinden en je krijgt best een hoge stagevergoeding. Dat vond ik aantrekkelijk. Een ander voordeel is dat ik hierna versneld kan door leren.” Over de opleiding is ze heel positief, vooral omdat je meteen de praktijk ingaat. “Veel dingen kun je nu eenmaal niet uit een boekje leren. Die praktijkervaring vormt je als verzorgende.” Maar of ze in de ouderenzorg wil blijven werken, nee, dat weet ze nog niet. Binnen de opleiding komt ze straks ook op andere plaatsen. “Werken in het ziekenhuis lijkt me heel interessant, dat wil ik zeker ervaren. Ik wil mezelf graag ontwikkelen.”

Pim weet evenmin of hij uiteindelijk voor de ouderenzorg zal kiezen; de verslavingszorg spreekt hem eveneens aan. “Voor mij staat wel vast dat ik beschikbaar wil zijn voor de zorg, maar ik wil me breed kunnen oriënteren.” En Claire? “Ja, ik denk wel dat het de ouderenzorg wordt. Ik vind het heel interessant.”

Interviews Karin Burhenne

Drieluik Zeeuwse praktijkroute
Dit was het derde deel van het drieluik over de Zeeuwse praktijkroute. Lees ook:

Geplaatst op: 22 mei 2018
Laatst gewijzigd op: 19 februari 2019