Studenten en docent: geleerde lessen uit de Praktijkroute Zorg van Zorgbalans

De Praktijkroute Zorg van Zorgbalans, een project dat mede dankzij een RIF-subsidie tot stand kwam, is in 2016 Koploper in het Zorgpact geworden. Binnenkort ontvangen de eerste studenten Verzorgende-Individuele Gezondheidszorg (VZ-IG) hun diploma. Hoe zijn de afgelopen drie jaar gegaan? Wat zijn de geleerde lessen? Een terugblik met drie studenten en Christine Boon, docent van Praktijkroute Zorg van Zorgbalans.

Praktijkgerichte opleiding

Bijna drie jaar geleden startte Zorgbalans, samen met het ROC Nova College, een praktijkgerichte opleiding. Praktijkroute Zorg is een nieuwe vorm van beroepsonderwijs. Kenmerkend voor deze opleidingsvorm is de wisselwerking tussen theorie en praktijk. Studenten volgen vanaf de eerste dag hun opleiding, de lessen en de stage, grotendeels in de zorglocatie. Door deze opleidingsvariant is het mogelijk om alle actuele ontwikkelingen die in de praktijk plaatsvinden ook direct in het onderwijs in te voeren. De leerlingen krijgen dus de meest actuele ontwikkelingen mee in het onderwijs doordat dit wordt opgenomen in het curriculum.

Boon: ‘De opleiding is ontstaan om het gat tussen theorie en praktijk te verkleinen.’

Doeners

Waarom is de Praktijkroute Zorg opgezet? Boon: ‘De opleiding is ontstaan om het gat tussen theorie en praktijk te verkleinen. Mensen in de zorg zijn vaak doeners, en houden er niet van om veel in een lokaal te zitten. We wilden op een andere manier lesgeven: de praktijk en de opleiding samenvoegen.’ Derdejaars studente Sharon Tesselaar legt met fonkelende ogen uit waarom ze voor de opleiding heeft gekozen: ‘Ik ben echt een praktijkmens. Deze opleiding biedt me de kans om veel in de praktijk te werken. En voor de wat oudere studenten, zoals ik, is dit ideaal: In het derde jaar ga ik één dag in de week naar school en de rest van de dagen kan ik werken. Zo kan ik leren én heb wat inkomsten.’

Drie docenten

De opleiding is een samenwerking tussen ROC Nova College en Zorgbalans. De studenten worden opgeleid door drie docenten: een docent voor taal en rekenen, een docent van het Nova College en een docent van Zorgbalans. De laatste rol wordt ingevuld door Christine Boon. Naast de vaste docenten, worden er geregeld gastdocenten vanuit het Nova College en uit de Zorgbalanspraktijk gevraagd om een les te verzorgen. Boon: ‘We zijn begonnen met de verplichte stof en een aantal projecten die wij belangrijk vinden. Toen de opleiding begon, zijn we gewoon aan de slag gegaan. De meeste dingen hebben we dus al doende vormgegeven.’

Verantwoordelijkheid en flexibiliteit

Binnen de praktijkroute gaan de studenten aan slag in de praktijk en hebben daar contact met cliënten. Ze zijn een volwaardig onderdeel van het zorgteam. Dat vraagt om een volwassen houding van de studenten. Daarin kunnen zij verschillen van studenten die een reguliere zorgopleiding volgen. Studente Roos Bakkum vertelt: ‘Het helpt om vanaf de eerste dag contact te hebben met de bewoners. Toen ik startte met de opleiding, had ik meteen respect voor ze. Onze cijfers zijn hoger dan gemiddeld omdat we meer verantwoordelijkheid voelen.’ Tesselaar vult aan: ‘We weten meer over ziektebeelden en de achtergrond van patiënten. We hebben bijvoorbeeld vanaf ons eerste jaar contact met Alzheimerpatiënten. Wij weten nu hoe je daarmee moet omgaan.’

De opleiding vraagt niet alleen van studenten, maar ook van docenten een bepaalde houding. Als een dag anders loopt dan gepland, moet de docent flexibel zijn. Als er een belangrijk onderwerp ter sprake komt, moet daar direct aandacht aan worden besteed en de lesstof van die dag worden aangepast. Maar er is voor de docenten veel vrijheid om de lessen zelf invulling te geven. Boon: ‘Ik denk dat niet elke docent dat leuk vindt en er geschikt voor is. Naast het groepsproces, dat een andere dynamiek kent dan op het ROC, moet je het ook leuk vinden om je lessen toe te spitsen op de actuele praktijksituatie. Dit betekent dus dat je de praktijk veel meer gebruikt in je theorie. Dat vraagt creativiteit. Ook zijn de lijntjes kort. Als studenten niet komen opdagen, worden ze gebeld waarom ze er niet zijn.’

Mooie combinatie

De studenten leren veel van hun collega’s op de werkvloer, maar dat werkt ook andersom zo. Jolien Sierens vertelt nuchter: ‘Tegenwoordig vullen we alles digitaal in, via de tablet of computer. Denk bijvoorbeeld aan medicatielijsten. Als jonge student ben je daar gewoon sneller mee dan iets oudere collega’s. Ze lopen weleens vast bij het vergroten of klikken iets verkeerd aan. Dan help ik even.’ Tesselaar: ‘Ook zijn bepaalde verpleegtechnische handelingen inmiddels wat veranderd. Ik vind het leuk dat mijn collega’s voor mijn kennis open staan en vragen hoe ik dingen heb geleerd. Maar ik leer ook van hun ervaring. Dat is een mooie combinatie, zo help je elkaar en lever je goede zorg.’

Continu proces

Boon is tevreden over de samenwerking tussen het Nova College en Zorgbalans: ‘Na drie jaar is het wat ik ervan had verwacht. Het kost veel tijd, maar we zien wat het waard is. Het programma sluit steeds beter aan op de praktijk. Vergis je niet: we zijn nog niet klaar. Er zijn lessen die we nu alweer moeten aanpassen. Bijvoorbeeld omdat de stof inmiddels achterhaald is, maar ook omdat er steeds nieuwe projecten aandienen. Het is dus een continu proces, je moet jezelf blijven verbeteren.’

Diploma

Na het ontvangen van het diploma blijft iedereen, op één student na, werken bij Zorgbalans. De studenten en Boon zijn aan elkaar gehecht. Boon: ‘Ik heb echt een band met mijn groep. Straks op de diploma-uitreiking denk ik dat mijn stem een keertje overslaat als ik aan het speechen ben. Ik vind dat wij zo enorm goede Verzorgende IG’ers afleveren waar ik graag mijn handtekening voor zet.’

Drie lessen voor het starten van een samenwerking tussen onderwijs en een zorginstelling:

1. Gewoon doen
Denk niet te lang na over hoe het moet, maar leer al werkend als ROC en praktijkinstelling.

2. Blijf vernieuwen
Wees creatief en zorg voor aantrekkelijk en actueel onderwijs dat aansluit bij de praktijk. Leren moet leuk zijn!

3. Investeer in het groepsproces
Zorg voor up to date en stevige beroepsbeoefenaren. De praktijkroute biedt juist veel ruimte door de continue koppeling met de praktijk.

Bron: Samen leren zorgen 02 – Zorgpact.nl

Meer weten


Geplaatst op: 13 juni 2017
Laatst gewijzigd op: 20 juni 2017