Sensire legt medezeggenschap laag in organisatie: ‘Familie hoort er ook bij’

Verpleeghuis Sensire  heeft haar medezeggenschap zo dicht mogelijk bij de bewoners en haar omgeving neergelegd. Dat was een hele kanteling. Om dit te verwezenlijken, riep Sensire de functie van ambtelijk secretaris van de cliëntenraad in het leven. Karin Klein Goldewijk kreeg deze rol: ‘Ik ben in dienst van Sensire, maar werk voor de cliëntenraad. Juist die verbinding zorgt ervoor dat ik bij alle informatie kan en dus snel de juiste lijntjes kan leggen’.

Sensire levert  naast intramurale zorg,  ook thuiszorg en jeugdgezondheidszorg. Een grote organisatie met een diverse doelgroep. Hoe verenig je die nou in één centrale cliëntenraad, die alle belangen  behartigt? Sensire heeft haar medezeggenschap opgedeeld in drie lagen, de centrale cliëntenraad, daaronder drie raden voor de verschillende zorgsoorten en daaronder de raden die dichtbij de cliënten staan.

Centrale cliëntenraad

De centrale cliëntenraad komt ongeveer vijf keer per jaar bij elkaar en vergadert onder leiding van een onafhankelijke voorzitter. Cliëntenraad wonen met zorg, Cliëntenraad wijkzorg en Cliëntenraad Yunio (jeugdgezondheidszorg)  borgen hun medezeggenschap door twee afgevaardigden naar deze vergaderingen te sturen. Deze raden krijgen weer input uit de bewonersraden, klankbordgroepen en klantcontacten met de doelgroep.

Daar waar het onderwerp zich afspeelt, ligt de verantwoordelijkheid, meent Sensire. Gaat het bijvoorbeeld over nieuwbouw, dan wordt dit besproken in de Cliëntenraad wonen met zorg. Gaat het over de inrichting van een woonkamer, dan pakt de  bewonersraad dit op.

Familieraden

Omdat medezeggenschap altijd in beweging is, blijft Sensire meebewegen. Zo hebben zij onlangs besloten om de bewonersraden te gaan vervangen door familieraden. Dat lijkt geen groot verschil, maar blijkt het in de uitvoering wel te zijn. Veel leden van de bewonersraad hebben al jaren zitting in de raad maar hebben geen directe binding meer met een bewoner. Dat vindt Sensire essentieel omdat bewoners en verwanten bij uitstek ervaren hoe de zorg en dienstverlening is. Om de zeggenschap over het dagelijks leven en wonen bij bewoners en familie te leggen is op een eerste locatie de oude bewonersraad opgeheven en vormen nu de contactpersonen van de bewoners die er wonen de familieraad. Dit is vorm gegeven vanuit de visie dat het huis echt van de bewoner is, hierbij rekening houdend met de wettelijke kaders en het budget. Sensire neemt drie jaar de tijd om met deze vorm van zeggenschap te oefenen. Op een tweede locatie is een traject ingezet met familie, medewerkers en vrijwilligers samen. Gekeken wordt per locatie wat het beste past. Er is geen blauwdruk maar de gemene deler is het continue in gesprek zijn met elkaar en samen komen tot de beste oplossingen.

‘We willen het samen doen met de familie, omdat het van grote waarde is voor de cliënten. Als je bewoners vraagt waar zij blij en gelukkig van worden zijn dat de kinderen en kleinkinderen. Het is ook fijn voor de familie, eigenlijk wordt iedereen er beter van’, vertelt Klein Goldewijk.

Invloed van de familieraad

‘Het leven gaat gewoon door voor de cliënt, ook na de verhuizing naar Sensire. Na verhuizing is dit het huis van vader of moeder, en komt daarmee in de plaats van het ouderlijk huis. Juist daarom is het belangrijk dat familie zich ook echt thuis voelt. Familieleden hebben daarom de regie gekregen over het wonen en leven van alledag. Zij bepalen wat er gebeurt. Ze mogen zelfs meebeslissen over het dienstrooster, alles gaat in samenspraak met het team. Hier zit ook een verantwoordelijkheid in voor de familie, voor deze zeggenschap verwacht Sensire namelijk wel inzet en betrokkenheid terug. Meebeslissen kan niet zonder mee te doen. Nieuwe families zijn verplicht om mee te doen, zij kiezen daar  voor als zij voor deze locatie kiezen. Dat is ook opgenomen in de zorgovereenkomst.

Sensire helpt familieleden in het leggen van contact met andere familieleden. Via een laagdrempelige methode als Whatsapp leren  familieleden elkaar beter kennen en durven ze elkaar vragen te stellen. Ze helpen en ondersteunen elkaar. Sensire wil graag dat familie proactief mee denkt. Ook als je ver weg woont.

Een mooi voorbeeld van een initiatief van de familieraad is de beslissing om een kantoor van de zorg om te bouwen tot een extra woonkamer. ‘Familieleden hadden de behoefte om zich af en toe terug te kunnen trekken met hun familielid in een huiselijke sfeer. Sommige familieleden vonden het soms ook lastig om met andere bewoners met dementie om te gaan als ze daarmee samen in de woonkamer zaten. De families kregen de kans om de nieuwe woonkamer zelf in te richten en kozen voor meubels die pasten bij hun familieleden. Dit had direct een positief effect op een bewoner die er zijn verjaardag vierde. Doordat de huiskamer de sfeer opriep van vroeger thuis, ging hij spontaan in gesprek met een familielid, terwijl hij al een poos niet of nauwelijks meer had gesproken.’

Ambtelijk secretaris cliëntenraad

Klein Goldewijk vindt dat zo’n beweging naar meer betrokkenheid van familie vanzelf moet ontstaan. ‘Je kunt dit niet van bovenaf opleggen. Wel moet je dit begeleiden en ondersteunen vanuit visie.’ Zij helpt de raden daarom proactief bij het vormgeven van medezeggenschap. Ze geeft begeleiding en zorgt ervoor dat de raden de juiste informatie hebben. Klein Goldewijk ondersteunt hen totdat de raden het zelf kunnen. Ze coacht ook medewerkers in het overleg met familieraden.

Daarnaast worden vanuit Sensire regelmatig themabijeenkomsten georganiseerd, waar deelnemers uitleg krijgen over veelvoorkomende vragen. Onlangs was er nog één over omgaan met dementie, een onderwerp geïnitieerd door familieleden. Zij kunnen de geleerde lessen niet alleen toepassen op hun eigen familielid, maar ook op de andere bewoners van de huiskamer.

Tips voor medezeggenschap

Bent u ook op zoek naar een passende vorm van medezeggenschap voor uw organisatie? Lees hier de tips van Klein Goldewijk:

  • Visie is heel belangrijk, zowel van de cliëntenraad als van de organisatie.
  • Goede medezeggenschap staat of valt bij goede ondersteuning. Een persoon hoort voldoende tijd vrij te maken voor de CR.
  • Leg medezeggenschap zo dicht mogelijk bij de bewoner. De betrokkenheid en de motivatie is dan het grootst.
  • Neem medewerkers mee in het traject en maak hen vaardig in overleggen met familie(raden).
  • Bouw van onderaf op in plaats van vanaf boven op te leggen.

Meer weten


Geplaatst op: 20 december 2017
Laatst gewijzigd op: 21 december 2017