Ronald Roothans: ‘Het Aanmeldportaal is precies wat wij als huisartsen wilden’

De organisatie van de spoedzorg in de VVT-sector is versnipperd. In de praktijk wordt daarom vaak uitgeweken naar de spoedeisende hulp van het ziekenhuis. Het transmurale samenwerkingsverband van Stichting Elisabeth, Avoord, Surplus Zorg, een revalidatiecentrum, een topklinisch ziekenhuis en de regionale huisartsenkring wil hier via het Aanmeldportaal structureel verandering in brengen. Het Aanmeldportaal is gedurende zeven dagen per week, vierentwintig uur per dag, bereikbaar voor huisartsen en spoedeisend hulp (SEH) artsen. De pilot met Het Aanmeldportaal is afgerond, nu is het tijd voor vervolgstappen.

Betrokken zorgaanbieders vertellen

In deel 1 ‘Het Aanmeldportaal: direct de juiste zorg op de juiste plaats voor kwetsbare ouderen’ introduceerden we het concept en vertellen Armand Lagrouw (Surplus Zorg) en Jan Verbaal (Stichting Elisabeth) over de eerste pilot. In deel 2 ‘Het Aanmeldportaal voorkomt onnodige opname kwetsbare oudere in het ziekenhuis’ delen Angelique Lamers en Conja van Oorschot (Avoord) hun ervaringen. Ook de huisartsen zijn zeer te spreken over de resultaten tot nu toe. In dit derde deel vertelt Ronald Roothans, huisarts en voorzitter van de Kring West-Brabant, vanuit zijn perspectief over de pilot.

‘Je hebt als huisarts bij bijna iedere ANW-dienst wel een keer te maken met een acute zorgvraag van een thuiswonende kwetsbare oudere’, zegt Roothans, ‘en we hebben hier in Breda alleen al 24 diensten per weekend. Ga dus maar na hoe vaak we op jaarbasis in de regio West Brabant met zo’n acute situatie geconfronteerd worden. Het is bij deze doelgroep een wankel evenwicht: het ene moment gaat het nog thuis en het volgende moment is ineens sprake van een probleemsituatie. De medische hulpvraag is doorgaans prima te beantwoorden, maar vaak speelt er ook een verzorgingsvraag. Zo iemand kan dan even niet meer op verantwoorde wijze in de thuissituatie blijven, maar is ook niet ziek genoeg om in het ziekenhuis te worden opgenomen. Dan is het schipperen, en de einduitkomst is dat je dan als huisarts zo iemand toch wel eens – hoewel je weet dat het eigenlijk niet strikt medisch noodzakelijk is – naar het ziekenhuis verwijst. Je weet dat dit een kostbare oplossing is en dat de patiënt er niet altijd beter door af is, maar je weet ook dat de ondersteuningsstructuur in de thuissituatie het even niet redt. Er is al teveel druk op de ketel, vooral in die ANW-uren.’

Lastige inschatting

Omdat het gaat om de uren waarin de huisartsenpraktijk gesloten is, komt het telefoontje met de hulpvraag binnen op de huisartsenpost. ‘En daar is zeker niet dezelfde kennis over die patiënt beschikbaar als bij de eigen huisarts van die patiënt’, zegt Roothans. ‘Niemand kent de situatie van de patiënt zoals de eigen huisarts, die weet hoe thuis de pannen op het vuur staan. En die kan onmogelijk alles wat hij weet op in het gedeelde dossier vermelden, dus moet de dienstdoende huisarts op de huisartsenpost een inschatting maken. Is het verhaal dat je hoort reëel of overdreven? Brengt de eventuele naaste die je aan de lijn krijgt de informatie correct over? En de thuiszorg zet niets meer in de ringmap die ze in het huis van de patiënt achterlaat sinds ze alles documenteert op een iPad. Dus moet je de inschatting maken op basis van onvolledige gegevens. Neem een patiënt met een longontsteking. Met goede instructie en ondersteuning kan zo iemand prima thuisblijven. Maar schat maar eens in of die ondersteuning zo solide is als nodig. De mantelzorger kan ook overbelast zijn, of er kan een communicatieprobleem zijn waardoor je moeilijk de inschatting kunt maken of dit misschien het geval is.’

Verwijzing naar het ziekenhuis is dan de veilige optie. ‘En dan ben je die patiënt kwijt, want die is daar wel een paar uur onder de pannen en in de tussentijd zit je dienst erop’, zegt Roothans. ‘Natuurlijk krijg je achteraf wel een update in je computer, maar daar zitten vaak wel een paar dagen tussen.’

Bovendien kan bij verwijzing van de patiënt een partner alleen thuisblijven die eigenlijk niet verantwoord alleen in huis kan blijven. ‘Meestal lukt het dan wel om via de kinderen of de buren te regelen dat er iemand blijft slapen’, zet Roothans. ‘Lukt dat niet, dan moet je gaan leuren om zo iemand tijdelijk geplaatst te krijgen. En dat is moeilijk, want lege bedden in het verpleeghuis zijn schaars. Maar ook voor de SEH is het aanmeldportaal een heuse aanwinst. Stel dat een patiënt wordt ingestuurd met een verdenking heupfractuur. Er blijkt geen sprake te zijn van een fractuur, maar de patiënt kan niet zelfstandig thuis blijven. In dat geval kan de SEH ook rechtstreeks met het Aanmeldportaal contact opnemen om in een passende oplossing te voorzien.’

Helemaal gelukkig

Het behoeft geen betoog dat Roothans blij is met de pilot voor het Aanmeldportaal, waarin op gestructureerde wijze wordt geregeld dat de patiënt de juiste zorg op het juiste moment op de juiste plaats krijgt. Daarnaast bestaat er ook nog de mogelijkheid om te overleggen met een specialist ouderengeneeskunde bij moeilijke casuïstiek. ‘Ik ben er helemaal gelukkig mee’, zegt hij. ‘Dit is precies wat we als huisartsen nodig hadden: een ketenoplossing. Als huisarts zoek je het liefst een oplossing in de eerste lijn als je met de problematiek van een kwetsbare oudere in een acute situatie geconfronteerd wordt. Het is het mooist als dat verantwoord thuis kan, maar het moet ook goed geregeld worden als dat even niet mogelijk is. En het Aanmeldportaal neemt het stokje van je over om dat te regelen. Bovendien kan het Aanmeldportaal ons voorzien van hoogwaardige retourinformatie. Veel beter dan de thuiszorg, we hebben hier met zo’n dertig thuiszorgorganisaties te maken en de kwaliteit van de informatie die we daarvan krijgen schiet soms ernstig tekort.’

Roothans denkt dat het positieve gevoel dat hij heeft over de pilot van het Aanmeldportaal door zijn collega’s volledig gedeeld wordt. ‘Nu de pilot achter de rug is, willen we de keten die hiermee tot stand is gekomen ook voor overdag gaan borgen’, zegt hij. ‘Niet iedere huisarts heeft een verpleegkundig specialist in de praktijk die je dit werk uit handen kan nemen en dan moet je het dus allemaal zelf regelen. Met de toch al zo toegenomen zorgvraag in de huisartspraktijk is dat niet meer te doen.’ Gaat het lukken die lijn naar overdag door te trekken? ‘Ik heb wel het gevoel dat we stappen kunnen zetten’, zegt Roothans. ‘We zitten in diverse gremia met de huisartsen, de VVT-sector en de zorgverzekeraars aan tafel om hierover te overleggen. Hierbij wil de zorgverzekeraar eerst weten wat het oplevert, maar dat is begrijpelijk. Ik denk dat nu het Aanmeldportaal er eenmaal is de verdere uitrol wel zal lukken. Het biedt de patiënt en diens omgeving kwaliteit, het maakt de keten sluitend en het bespaart geld.’

Interview door Frank van Wijck

Meer weten

Serie  Het Aanmeldportaal

In deze serie vertellen de verschillende betrokken zorgaanbieders over de samenwerking, de ervaringen, de afspraken en de financiën.

Geplaatst op: 6 december 2016
Laatst gewijzigd op: 6 september 2019