Jeroen Boonstra (Saxion): Liefdevolle zorg – ook bij incontinentie

Jeroen Boonstra werkt als docent verpleegkunde aan hogeschool Saxion, Academie Gezondheidszorg (AGZ) in Enschede. Hij blogt op de website www.daarzitmeerachter.nl over wie ouderen zijn, hoe je ouderen betrekt in het onderwijs en welke keuzes je maakt in je beroep als verpleegkundige. Daarmee wil Jeroen laten zien dat juist de ouderendoelgroep echt interessant is en een beroep doet op de Bachelor Nurse.

‘Voor de mens bestaat er geen beter goed, dan gewoon te gaan wanneer hij moet’. Een gezegde dat ik laatst op een tegeltje tegenkwam.

Ongewild verlies van ontlasting en urine is een veelvoorkomend probleem bij ouderen. Volgens Vilans en het Trimbos instituut zelfs een van de risico’s van onbegrepen gedrag bij mensen met dementie. Incontinentie en kwaliteit van zorg leveren; een kritische combinatie. Hoe combineer je dat goed? Stel eens enkele verwonderingsvragen om je eigen handelen te beoordelen.

Ik citeer een tekst uit het document ‘Waardigheid en trots. Liefdevolle zorg voor onze ouderen’ (2015): “Goede zorg voor ouderen in de verpleeghuizen draait in essentie om maximaal behoud van zelfrespect en kwaliteit van leven. Zorg die aansluit bij de wensen en mogelijkheden van de cliënt, met warme betrokkenheid van familie en naasten: waardigheid. Zorg die met plezier geleverd wordt door gemotiveerde verzorgenden, verpleegkundigen en behandelaars. Zorg die voldoet aan hun beroepsstandaard geleverd in een beschermde woningomgeving, waar sprake is van: (beroeps)trots. Dat zijn de sleutelelementen voor liefdevolle zorg voor onze ouderen.”

Prachtig citaat én een uitdaging. Hiervoor is een meerjarenplan nodig, waarbij de stip op de horizon op 2025 staat. Gelukkig zijn er nu al veel goede voorbeelden; instellingen die excelleren op zorgterreinen. Kijk eens bij hen in de keuken en stel jezelf de verwonderingsvraag: “waarom doen wij de dingen die we doen?”.

Incontinentie

Ik wil dit eens bekijken vanuit de incontinente cliënt. Incontinentie staat niet beschreven in ‘Waardigheid en trots’, maar behoort er ongetwijfeld toe. Incontinentie is iets waar we, naar mijn mening, soms iets te vanzelfsprekend mee omgaan. Verpleegkundigen worden opgeleid om uiteindelijk een optimale bijdrage te leven aan de kwaliteit van leven. Incontinentie bij ouderen kan zeer complex zijn. Bijvoorbeeld bij ouderen met dementie.

Verpleegkundigen kunnen actie ondernemen door het tijdig te signaleren, de juiste vorm te herkennen en actie te ondernemen, maar ook mantelzorgers en collega’s te informeren of scholen. Zie voor meer informatie ook het hoofdstuk over incontinentie van Van Houten en Bakker et al (2015)

Wil je op dit terrein kwaliteit van zorg leveren, stel als verpleegkundige dan eens kritisch de volgende verwonderingsvragen aan jezelf en collega’s:

  • Waar draait de zorg voor incontinentie ook al weer om?
  • Welke vormen zijn er?
  • Welke vorm van incontinentie heeft de persoon die ik ondersteun?
  • Waar heeft deze persoon behoefte aan als het gaat om toiletgang?
  • Welke gewoontes heeft iemand of had iemand thuis?
  • Hoe draag ik bij aan welbevinden als het gaat om incontinentie
  • Waar ik terecht met een eventuele scholingsvraag?

Logische vragen, maar vast vragen waardoor je aan het denken wordt gezet en je afvraagt: o ja, hoe zit dat ook al weer precies?

Vanzelfsprekend?

Kijken vanuit cliëntperspectief levert andere inzichten op, dan de benadering vanuit zorgverlenersperspectief. In alle haast en drukte worden zaken te snel en te vaak als vanzelfsprekend gezien, waardoor we te weinig die verwonderingsvraag te blijven stellen. Dus stel die vragen weer eens, ook bij incontinentie en kijk wat het de cliënt en jou oplevert. Misschien kun je wat zaken anders aanpakken. Dat leidt ongetwijfeld tot zorg die voldoet aan je beroepsstandaard en – trots: het bieden van liefdevolle zorg voor onze ouderen.’

Extra informatie over incontinentie

Wist je dat:

  • incontinentie niet altijd hoort bij de leeftijd van ouderen?
  • het gebruik van juist incontinentiemateriaal bijdraagt aan verbetering van de kwaliteit van de huid?
  • er veel taboe leeft bij ouderen om het probleem bespreekbaar te maken?
  • de kosten voor incontinentiemateriaal alleen al meer dan € 100 miljoen per jaar zijn?
  • omgevingsfactoren incontinentie bij ouderen beïnvloeden?
  • je een gratis e-learningmodule huidletsel bij incontinentie kunt volgen? (Vilans, 2012)

Meer weten

Geplaatst op: 14 december 2015
Laatst gewijzigd op: 20 juni 2016