Inspraak is ‘wensen ophalen en terugkoppelen wat ermee gedaan is’

In de nieuwe Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) neemt inspraak een belangrijke plaats in. Maar hoe ziet inspraak eruit? Dat is – bewust – niet vastgelegd. Er zijn immers veel manieren om inspraak vorm te geven. Op verzoek van het ministerie van VWS maken Inge Redeker en Jessica Michgelsen, adviseur en onderzoeker bij Vilans, een handreiking. Samen met het veld en bedoeld voor cliëntenraden en bestuurders. Benieuwd naar de handreiking? Op de informatiemarkt van het Congres Cliëntenraden 2019 op 4 december in Nieuwegein geven Inge en Jessica alvast een voorproefje.

‘Tijdens de behandeling van de Wmcz in de Tweede en Eerste Kamer is bewust gekozen om het onderdeel inspraak vormvrij te houden’, legt Inge uit. ‘Dus niet dichttimmeren en niet institutioneel vormgeven. Maar hoe pak je het dan op? Het ministerie van VWS wil iedereen die de nieuwe wet gaat toepassen daarbij ondersteunen. De handreiking voorziet in die ondersteuning.’ De handreiking bestaat uit 2 delen, een deel met achtergronden en een deel met voorbeelden. ‘We beginnen bijvoorbeeld met “wat is inspraak”. Daar zijn verschillende woorden voor. Zoals meepraten, meedenken, een mening geven. Dat geeft gelijk goed de strekking weer.’

‘We leggen uit wat er over inspraak in de wet staat en hoe (mede)zeggenschap zich verhoudt tot inspraak. En we staan stil bij het doel: met elkaar in gesprek gaan, wensen ophalen en vervolgens ook terugkoppelen wat ermee gedaan is.’

14 manieren van inspraak

Het tweede deel van de handreiking bestaat uit een groot aantal voorbeelden. Inge: ‘We hebben 14 manieren verzameld waarop organisaties aan inspraak kunnen werken. Variërend van makkelijke, laagdrempelig manieren – zoals een ideeënbus en het pizzagesprek – tot uitgebreidere vormen, zoals het spiegelgesprek. Elke vorm wordt kort beschreven, met een link naar meer informatie.’ De handreiking sluit af met vragen en antwoorden rond dilemma’s. ‘Bijvoorbeeld: wie is eindverantwoordelijk voor inspraak? Dat is de bestuurder. En: wie grijpt in als er niets aan inspraak wordt gedaan? Dat is de inspectie.’ Inge benadrukt dat de handreiking echt een basisinstrument is. ‘Er is al veel te vinden over cliëntenparticipatie. Veel organisaties doen ook al mooie dingen. Maar andere organisaties zijn nog niet zo ver.’

‘De handreiking een uitnodiging om met inspraak aan de slag te gaan.’

Congres Cliëntenraden

Op het Congres Cliëntenraden willen Inge en Jessica de handreiking graag toetsen. ‘We geven 2 workshops waarin we samen met de deelnemers naar de handreiking gaan kijken’, vertelt Jessica. ‘We horen graag eerlijk of de handreiking iets toevoegt, of ze er iets aan denken te hebben. En of ze nog iets missen. Omdat we graag nog veel meer mensen willen bereiken, staan we de rest van de dag op de informatiemarkt. Daar is ontzettend veel te doen, waaronder dus een voorproefje van de handreiking inspraak.’ ‘We vinden het echt leuk als mensen ons komen opzoeken’, vult Inge aan. ‘En tips en tops willen geven. Dus kom vooral langs!’

Landelijk Congres Cliëntenraden 2019: Veerkrachtig samenwerken

Veerkrachtig samenwerken tijdens Congres Cliëntenraden 2019

Workshops handreiking inspraak Wmcz
De workshops van Inge Redeker en Jessica Michgelsen op het Congres Cliëntenraden op 4 december vinden plaats in ronde 1 en ronde 3. Lees meer over de workshops en schrijf je in:

Andere interessante workshops over inspraak

Bekijk het volledige programma en schrijf je in voor het Congres Cliëntenraden via: waardigheidentrots.nl/congres-clientenraden-2019

Voorbereiden op inspraak

Inge en Jessica willen de handreiking begin januari klaar hebben. ‘De nieuwe Wmcz gaat hoogstwaarschijnlijk op 1 juli 2020 in werking”, zegt Jessica. ‘Dat betekent dat organisaties vanaf januari 2020 nog een halfjaar hebben om zich voor te bereiden op inspraak. Eigenlijk hopen we natuurlijk op het congres de deelnemers zodanig te inspireren dat ze al in december gaan nadenken hoe ze inspraak voor zich zien. Zodat ze er vervolgens makkelijker mee aan de slag kunnen. En dan bedoel ik niet alleen cliëntenraadsleden maar ook bestuurders. Want zij zijn niet alleen verantwoordelijk voor het regelen van inspraak, maar moeten ook terugkoppelen wat ze met die mening hebben gedaan. Dus waarom ze bepaalde beslissingen nemen. Dat is echt een nieuw aspect.”

Door: Ingrid Brons

Meer weten


Geplaatst op: 6 november 2019
Laatst gewijzigd op: 6 november 2019